29η Οκτωβρίου. Ημέρα Αγνοουμένων της Κύπρου.

0
67

43 ολόκληρα χρόνια έχουν περάσει από το μαρτυρικό για την Κύπρο έτος του 1974 κι όμως δεκάδες μάνες, σύζυγοι και αδέλφια αναζητούν ακόμη τους δικούς τους ανθρώπους που ποτέ δεν επέστρεψαν από τα κατεχόμενα από τους Τούρκους κυπριακά εδάφη. Η τουρκική εισβολή στο νησί στις 20 Ιουλίου του 1974 δεν αποτέλεσε μόνο μελανή κηλίδα στην ιστορία της παγκόσμιας διπλωματίας, αλλά στιγμάτισε για πάντα τις ψυχές των Ελληνοκυπρίων που θρηνούν ακόμη για αυτούς που έχασαν και δεν παύουν να ελπίζουν ότι θα ανταμώσουν ξανά τα «αδέλφια» που αγνοούνται. Με απόφασή της το 2010, η Βουλή των Αντιπροσώπων της Κύπρου όρισε την 29η Οκτωβρίου ως ημέρα μνήμης για τους Αγνοούμενους της Κύπρου. Η ημερομηνία αυτή δεν επιλέχθηκε τυχαία, καθώς την ημέρα εκείνη του 1974 πραγματοποιήθηκε η τελευταία αποστολή απελευθέρωσης και επιστροφής των Ελληνοκυπρίων αιχμαλώτων από τις τουρκικές φυλακές σε Κύπρο και Ελλάδα.
αγνοουμενοι 3Οι ρίζες του κυπριακού δράματος, που αναπόφευκτα θα διαιωνίζεται όσο δεν ολοκληρώνονται οι έρευνες για εντοπισμό των αγνοουμένων και εκταφή των θυμάτων από τις κατεχόμενες περιοχές, εντοπίζονται στο σχέδιο «Αττίλας» του 1974 της τουρκικής κυβέρνησης. Προωθημένο από την τουρκική πλευρά ως ειρηνευτική αποστολή για καταστολή των αιματηρών συγκρούσεων που επακολούθησαν το πραξικόπημα της ελληνικής δικτατορικής κυβέρνησης που έλαβε χώρα την 15η Ιουλίου του ιδίου έτους, το σχέδιο αποσκοπούσε στην πραγματικότητα στην κατάληψη του νησιού από τους Τούρκους. Η αναπάντεχη τουρκική εισβολή αιφνιδίασε τόσο την κυπριακή όσο και την ελληνική πλευρά που αδυνατούσε να αντιδράσει άμεσα στις τουρκικές επιθέσεις, καθώς ήταν απασχολημένη με τα γεγονότα που προκλήθηκαν από το πραξικόπημα εναντίον του Μακαρίου! Η ανικανότητα της ελληνικής πλευράς να αντιδράσει επιβεβαιώνεται από το γεγονός πως ο τουρκικός στρατός αποβιβάσθηκε στις 5 το πρωί της 20ης Ιουλίου στην Κερύνεια, ενώ εντολή στα ελληνικά στρατεύματα για επέμβαση δόθηκε στις 08.40.
Τα γεγονότα εξελίσσονται ραγδαία από την ημέρα εκείνη. Την προεδρία της Κυπριακής Δημοκρατίας αναλαμβάνει ο Γλαύκος Κληρίδης μετά την πτώση της ελληνικής χούντας και την επακόλουθη παραίτηση του Νίκου Σαμψών, ο ΟΗΕ ξεκινά συζητήσεις για ειρηνική διευθέτηση του ζητήματος, αλλά στις 14 Αυγούστου η Τουρκία προβάλει πλέον τελεσίδικες εδαφικές απαιτήσεις. Μέσα σε τρεις μόνο ημέρες διαμορφώνεται η γραμμή «Αττίλα» στο νησί που το διχοτομεί μέχρι σήμερα. Βόμβες ναπάλμ, βιασμοί, καταλήψεις σπιτιών και εκατοντάδες Ελληνοκύπριοι πρόσφυγες στη μη κατεχόμενη πλευρά. Στο ανατολικό τμήμα της Κύπρου εγκλωβίζονται γυναίκες και παιδιά, ενώ άνδρες δολοφονούνται ή φυλακίζονται. Η επικοινωνία των δύο πλευρών υπό τις συνθήκες αυτές καθίσταται αδύνατη και έτσι οικογένειες χωρίζονται οριστικά. Οι εικόνες εκείνης της περιόδου συγκλονίζουν.
 
ΑΓΝΟΟΥΜΕΝΟΙ 2Μητέρες που αναζητούν τους γιους τους με φωτογραφίες τους στα χέρια θρηνώντας ταυτόχρονα τη όμορφη ζωή που αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν με την τουρκική εισβολή. Ο αείμνηστος Κύπριος κινηματογραφιστής Μιχάλης Κακογιάννης αποτυπώνει στο ντοκιμαντέρ του «Αττίλας ‘74» (παραγωγής του 1975) τις οδυνηρές στιγμές που βίωσε ο κυπριακός λαός. Ο φακός του συλλαμβάνει ηλικιωμένους ανθρώπους να αναζητούν τα παιδιά τους στις γραμμές του τρένου, όπου έφθαναν μέχρι και τον Οκτώβρη αποστολές με πρώην αιχμαλώτους των Τούρκων. Δε θα επιστρέψουν, όμως, όλοι. «Η επιστροφή των αιχμαλώτων διακόπτεται για τεχνικούς λόγους», δηλώνει στις κάμερες της εποχής ο Ραούφ Ντενκτάς, αρχηγός της τουρκικής κοινότητας, τον Οκτώβριο του ‘74. Αυτοί οι «τεχνικοί λόγοι» θα στερήσουν παιδιά από τους πατεράδες τους, μάνες από τους γιους τους και θα ενισχύσουν τον κυπριακό σπαραγμό ψυχής.
Η Παγκύπρια Οργάνωση Συγγενών Αδήλωτων Αιχμαλώτων και Αγνοουμένων καταθέτει: «Για τρεις δεκαετίες η Τουρκία αγνοούσε τις εκκλήσεις και τα διαβήματα μας, να μας πει τουλάχιστο αν οι δικοί μας ζουν ή όχι, όπως αγνοούσε και τις θεμελιώδεις αρχές και διακηρύξεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τα ψηφίσματα που υιοθέτησαν ο ΟΗΕ και η Ευρώπη για το θέμα των αγνοουμένων της Κύπρου. Η Τουρκία κρατούσε κλειστά τα χαρτιά της για το θέμα, το οποίο θεωρούσε στρατιωτικό μυστικό και καλυπτόταν πίσω από τον αόριστο και ανυπόστατο ισχυρισμό πως δεν κρατεί κανένα και δεν γνωρίζει τίποτα για τα άτομα αυτά». Το 1981 η Γενική Γραμματεία του ΟΗΕ συστήνει τη ΔΕΑ (Διερευνητική επιτροπή για τους Αγνοούμενους της Κύπρου), ώστε να διερευνηθούν όλες οι περιπτώσεις αγνοουμένων και να δοθούν απαντήσεις στις οικογένειες τους. Οι όροι εντολής της επιτροπής αυτής βασίζονται σε καθαρά ανθρωπιστική δράση. Το Αμερικανικό Κογκρέσο, επίσης, θέσπισε το 1944 ειδική νομοθεσία για να διερευνηθεί η τύχη των αμερικανών υπηκόων της Κύπρου που αγνοούνται. Σε κάθε περίπτωση, η τουρκική πλευρά δεν επέδειξε καμία πρόθεση για αγαστή συνεργασία.
Όσο ο καιρός περνά ο πόνος θα γίνεται οξύτερος, βαθύτερος, τα  βουβά ερωτήματα δε θα πάψουν να τριβελίζουν το μυαλό των συγγενών των θυμάτων. Μια «αλησμόνητη πατρίδα» που βίαια χωρίστηκε στα δύο και μάλιστα στη σύγχρονη ιστορία, κάτι που αποτελεί όνειδο όχι μόνο για Έλληνες και Τούρκους, αλλά και για ολόκληρη την ανθρωπότητα. Τα εγκλήματα και τα θύματα όμως δε σταμάτησαν εκεί, πίσω στο 1974. Οι αντικατοχικές διαδηλώσεις των Ελληνοκυπρίων συνεχίστηκαν, η διάθεση για ένωση του νησιού δεν έσβησε ποτέ και για αυτό ακριβώς «μαρτύρησαν» οι Ελληνοκύπριοι. «Το τραγούδι του χελιδονιού» θα θυμίζει πάντα τον Τάσο Ισαάκ, τον Σολωμό Σολωμού που δολοφονήθηκαν το 1996 σε μια τέτοια διαδήλωση, αλλά και όλους τους νεκρούς, τους αγνοούμενους της Κύπρου.

Ντόρα Παπάζη 

“Το τραγούδι του χελιδονιού”. Για την κόρη του Τάσου Ισαάκ…
“Αττίλας ’74”. Ντοκιμαντέρ του Μιχάλη Κακογιάννη.
 

πηγές: http://www.missing-cy.org.cy/index2gr.html

http://www.cmp-cyprus.org/el/

http://www.mixanitouxronou.gr/

https://www.sansimera.gr/

http://www.sigmalive.com/