Μακεδονία η ΄΄χαίνουσα πληγή[1]’’

0
106

 
makedonia-ellada__article
Η πορεία της Μακεδονίας μέσα στο χρόνο αναπόφευκτα συνοδεύεται από μια πολύπλοκη και ενδιαφέρουσα ιστορία. Με τον όρο Μακεδονία είναι απαραίτητο να διασαφηνιστεί ότι προσδιορίζεται ο γεωγραφικός και μόνο χώρος όχι μια ενιαία εθνική ταυτότητα έως και την προσάρτησή της στην Ελληνική επικράτεια.
Εκ της φυλής των Μακεδνών οι Μακεδόνες είναι ελληνόφωνα φύλα της ομάδας των ινδοευρωπαίων που αρχικά εγκαταστάθηκαν στην περιοχή της Πιερίας και του Ολύμπου. Σταδιακά το βασίλειο της Μακεδονίας προσαρτά τη Βοττιαία (σημερινό Βέρμιο), την Αλμωπία (σημερινή Αριδαία), την Εορδαία (σημερινή Πτολεμαΐδα) ενώ επί Φιλίππου Β’ και μεγάλου Αλεξάνδρου γνωρίζει το απόγειο της δύναμης της με την έκτασή της να εκτείνεται δυτικά στην λίμνη Οχρίδα, ανατολικά στο Νέστο και έφτανε νότια να ασκεί επιρροή στην Θεσσαλία. Το 168 π.Χ η μάχη της Πύδνας σφραγίζει την κατάκτηση της Μακεδονίας από τη Ρώμη και το 146 π.Χ γίνεται ρωμαϊκή επαρχία με το όνομα ProvinciaeMacedoniae.
Τα πρώτα σλαβικά φύλα κάνουν την εμφάνισή τους τον 7ο αιώνα μ.Χ, μετη Μακεδονία γίνεται πόλος έλξης, δημιουργώντας τις γνωστές Σκλαβηνίαι με άδεια του Βυζαντινού αυτοκράτορα τόσο για την αποφυγή προβλημάτων εξ’ αυτών, όσο και την εκμετάλλευσή τους για την αναχαίτιση εχθρικών, κατά του Βυζαντίου, φύλων. Η Βουλγαρία και η Σερβία θα παίξουν σημαντικό και ταυτόχρονα επικίνδυνο ρόλο στην προσπάθειά τους να αποκτήσουν ενιαία εθνική ταυτότητα.
Τα πρώτα σημάδια ελληνικής αφύπνισης αρχίζουν να κάνουν την εμφάνισή τους τον 18ο αιώνα, την εποχή της κυριαρχίας της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Η Μακεδονία χαρακτηρίζεται από ανάμειξη Σλάβων, Ελλήνων, Μουσουλμάνων. Στον Μακεδονικό Αγώνα η Μακεδονία λαμβάνει βοήθεια από όλη την Ελλάδα και με το τέλος των Βαλκανικώνστις 10/8/1913 γίνεται η προσάρτηση στο ελληνικό κράτος. Οι Βαλκανικοί πόλεμοι, ο Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος, οι συνθήκες ανταλλαγής πληθυσμών, του Νεϊγύ το 1919, της Λωζάνης το 1922, αφήνουν στο πέρασμά τους τεράστιες πληθυσμιακές αλλαγές.
Με την προσάρτηση της Μακεδονίας στο ελληνικό κράτος δεν άργησαν οι διεκδικήσεις επί των εδαφών της στην προσπάθεια εθνικού αλυτρωτισμού και δημιουργίας κράτους των γειτόνων της.Τη ‘‘μεγάλη πληγή’’ αποτέλεσε η γραμμή <<Ανεξάρτητη και Ενιαία Μακεδονία και Θράκη>> η οποία είχε υποστηριχτεί και από το ΚΚΕ. Εγκαταλείφθηκε κατά τη διάρκεια του Μεσοπολέμου και μετατράπηκε σε αίτημα για παραχώρηση ίσων δικαιωμάτων στις μειονότητες. Όμως, εμφανίζεται ξανά με το μεταπολεμικό σύστημα για ομόσπονδες δημοκρατίες της Γιουγκοσλαβίας με επίδοξο υλοποιητή τον Βουκμάνοβιτς-Τέμπο και την ονομασία σε <<Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Μακεδονίας>> οπού ποτέ δεν έγινε πραγματικότητα. Μοιραία αυτό οδήγησε στην οικειοποίηση  του όρου από το χώρο των νεοσύστατων Σκοπίων. Το Σεπτέμβρη του 1991 λαμβάνει χώρα το δημοψήφισμα και το νέο Σύνταγμα της ανεξάρτητης ομόσπονδης Γιουγκοσλαβικής δημοκρατίας η <<Δημοκρατία της Μακεδονίας>> η οποία αναγνωρίζεται από Βουλγαρία και Τουρκία.Είναι η πρώτη φορά όπου η Μακεδονία χρησιμοποιείται ως εθνικός όρος δια ξένου στόματος.
Η Μακεδονία αποτέλεσε, αποτελεί και θα αποτελεί ένα σταυροδρόμι επικοινωνίας και πολιτισμών μέσα κυρίως από τις οικονομικές και επιχειρηματικές δραστηριότητες αλλά και μια ανοιχτή υπόθεση στις εξωτερικές πολιτικές των γειτονικών της λαών.
 
 
Μαρία Μαυρουδή
 
 
 
Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων, Μακεδονία, Ιστορία και Πολιτική, 1992
Τσάρτας,Π.<<Βόρεια Ελλάδα-Μακεδονία: Κυρίαρχες Τάσεις και Θεωρητικές Προσεγγίσεις της Ανάπτυξης μετά το 1990>>, σελ. 223-266, στο: Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών, Μακεδονία και Βαλκάνια. Ξενοφοβία και Ανάπτυξη, Αθήνα 1998
Zahrnt, Μ. <<Ιστορία της Μακεδονίας κατά την Προελληνιστική Εποχή>>, σελ.11-29, στο: Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων, Πολιτισμού και Αθλητισμού, Αρχαία Μακεδονία, Γλώσσα, Ιστορία, Πολιτισμός, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, 2012
 
 
[1] Ανοιχτή πληγή.