John Dewey: Ο πατέρας της αμερικανικής εκπαίδευσης

0
136

ντιουιΈνας σπουδαίος φιλόσοφος του 20ού αιώνα υπήρξε ο Αμερικανός John Dewey. Στοχαστής, ψυχολόγος και εκπαιδευτικός, αποτέλεσε κομβική προσωπικότητα και σημείο αναφοράς στην αναπροσαρμογή των αναλυτικών προγραμμάτων για τα σχολεία και στην ανακατεύθυνση της εκπαίδευσης προς μια πιο μαθητοκεντρική προσέγγιση. Ας ανατρέξουμε όμως στην πορεία και το έργο του Dewey.

Ο John Dewey (1859-1952) διετέλεσε καθηγητής φιλοσοφίας σε πολιτείες της Αμερικής αλλά και στην Ιαπωνία. Εναντιώθηκε στην αυταρχική μέθοδο διδασκαλίας και πρέσβευε την ιδέα πως η σχολική ζωή έπρεπε να θεμελιωθεί σε κοινωνική βάση και είχε μια πραγματιστική προσέγγιση προς τη φιλοσοφία. Με άλλα λόγια, ήταν υπέρμαχος της άποψης πως τα φιλοσοφικά θέματα “φανερώνονται καλύτερα μέσα στο πλαίσιο των πρακτικών χρήσεών τους”.

Αυτές του τις απόψεις προσπάθησε να κάνει πράξη μέσα από την ίδρυση του University Elementary School ή Laboratory School ή, ελληνιστί, Σχολείου Εργασίας. Το σχολείο αυτό που ίδρυσε με τη σύζυγό του στο Σικάγο το 1896, είχε ως βάση τη δημοκρατική συμμετοχή των μαθητών στη σχολική πράξη και τη διαθεματική, συνθετική εργασία. Εν ολίγοις, οι μαθητές είχαν την ευκαιρία να συζητούν με τους δασκάλους για εργασίες που βρίσκονταν σε εξέλιξη ή που επρόκειτο να διεξάγουν, ενώ και οι δάσκαλοι μεταξύ τους, είχαν ελεύθερο χρόνο στο ωράριό τους ώστε να συζητούν τα περί των θεματικών που μελετούσαν στην τάξη μαζί με τους συναδέλφους τους.

Το σχολείο εργασίας και κατ’επέκταση η παιδαγωγική προσέγγιση του Dewey, θέτει το παιδί και τις ανάγκες του στο επίκεντρο της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Προωθεί τη βιωματική μάθηση μέσα από χειρωνακτική εργασία που επιτρέπει, ή καλύτερα απαιτεί, το συνδυασμό σώματος και πνεύματος για την επίτευξή της. Δίνεται έμφαση στην ομαδοσυνεργατική και τη διερευνητική μάθηση, ενώ παράλληλα προωθείται η ισότητα των φύλων. Το γεγονός πως ο Dewey πίστευε πως το σχολείο αποτελούσε μικρογραφία της κοινωνίας, τον οδήγησε στο να θέσει την κοινωνικοποίηση στο επίκεντρο της εκπαιδευτικής πράξης. Πρέσβευε την ιδέα πως η ανεξαρτησία αποτελεί μεγαλύτερη αρετή από την υπακοή, καθώς το σχολείο προετοιμάζει τον άνθρωπο για την ενήλικη, εκτός πλαισίων σχολείου, ζωή.

Είναι φανερό πως ο Dewey με το έργο του αποτέλεσε πυλώνα της ανασυγκρότησης της εκπαίδευσης σε μια πιο προοδευτική, και γιατί όχι, ρεαλιστική βάση. Επηρεασμένο από τον Darwin, τον Rousseau, τον Pestalozzi, τον Herbart και τον Frobel, το έργο του αποτέλεσε με τη σειρά του σημείο αναφοράς για μετέπειτα παιδαγωγούς και έμπνευση για εναλλακτικά και δημοκρατικά σχολεία.

Παρακάτω γίνεται μια σύντομη παράθεση των έργων του:

  • Πώς σκεπτόμαστε” (1910)
  • Ανασυγκρότηση στη φιλοσοφία” (1920)
  • Δημοκρατία και εκπαίδευση” (1916)
  • Εμπειρία και φύση” (1925)
  • Λογική: η θεωρία της έρευνας” (1938)
  • Εμπειρία στην εκπαίδευση” (1938)

Κλείνοντας την αναφορά μας στο μεγάλο αυτόν παιδαγωγό και στοχαστή του περασμένου αιώνα, αξίζει να αναφερθούμε σε μια φράση του που συμπυκνώνει την ιδέα του για την εκπαίδευση: “Η εκπαίδευση δεν αποτελεί προετοιμασία για τη ζωή, είναι η ίδια η ζωή”.

Ειρήνη Μαρκιανού

Πηγές:

http://www.elliepek.gr/documents/7o_synedrio_eisigiseis/katsiras.pdf

https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A4%CE%B6%CE%BF%CE%BD_%CE%9D%CF%84%CE%B9%CE%BF%CF%8D%CE%B9

https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A0%CF%81%CE%B1%CE%B3%CE%BC%CE%B1%CF%84%CE%B9%CF%83%CE%BC%CF%8C%CF%82

http://www.actionresearch.gr/AR/ActionResearch_Vol4/i4p3.pdf

http://dim-agnant.kar.sch.gr/autosch/joomla15/index.php/ct-menu-item-3/ct-menu-item-5/83-articles/142-article-7

http://slideplayer.gr/slide/2304048/

http://www.ygeiaonline.gr/component/k2/item/39151-ntioyi_tzon