Πρέσβης της Φινλανδίας” Το μεγαλύτερο μέρος της εκπαίδευσης στη Φινλανδία χρηματοδοτείται από το δημόσιο και τα περισσότερα ιδρύματα που παρέχουν βασική και ανώτερη δευτεροβάθμια εκπαίδευση διατηρούνται από τις τοπικές αρχές ή από κοινές κοινοτικές κοινοπραξίες.

0
103

Ο Πρέσβης της Φινλανδίας κ. Γιούχο Πιούκο ήταν ο επίτιμος καλεσμένος στην 2η Πανελλήνια Συνδιάσκεψη Εναλλακτικής Εκπαίδευσης που διοργάνωσε το εκπαιδευτικό portal Πηγή Παιδείας στις 18 Μαΐου 2019 στο Δημαρχιακό Μέγαρο Θεσσαλονίκης σε συνεργασία με την Πρεσβεία της Φινλανδίας. Στην ομιλία του ο κ. Πιούκο μας ανέλυσε διεξοδικά το φινλανδικό σύστημα εκπαίδευσης.

 

“Κύριες και Κύριοι,

Η Φιλανδία γιόρτασε την εκατονταετηρίδα της ανεξαρτησίας της το 2017. Η Ελλάδα ήταν μια από τις πρώτες χώρες που αναγνώρισε την ανεξαρτησία της Φινλανδίας στις αρχές Ιανουαρίου του 1918.

Φέτος, η Φινλανδία και η Ελλάδα γιορτάζουν την εκατονταετηρίδα της καθιέρωσης των διπλωματικών σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών. Η ιστορία της ανεξάρτητης Φινλανδίας από τη φτώχεια έως τη σημερινή ευημερία είναι ενδιαφέρουσα, ιδίως ενόψει των σημερινών συζητήσεων εδώ. Η ανάπτυξη της κοινωνίας, της οικονομίας, του έθνους και της ευημερίας βασίστηκε στη γνώση και την εμπειρογνωμοσύνη – η συνειδητοποίηση ότι όλοι οι πολίτες χρειάζονται ίσες ευκαιρίες μάθησης ανεξάρτητα από την κατοικία τους, το φύλο, την κοινωνικοοικονομική τους κατάσταση ή το γλωσσικό και πολιτιστικό τους υπόβαθρο.

Οι Φινλανδοί πιστεύουν ότι η εκπαίδευση δημιουργεί ευημερία, οικοδομεί τη δημοκρατία και μειώνει τις ανισότητες μεταξύ περιφερειών και κοινωνικών ομάδων. Η αριστεία στην εκπαίδευση, όπως αξιολογείται διεθνώς, βασίζεται επίσης στην ισότητα, την εμπιστοσύνη και την ευελιξία. Η πρόβλεψη και η ανάπτυξη βασισμένες σε ερευνητικά δεδομένα και η συγκριτική αξιολόγηση αποτελούν βασικά πλεονεκτήματα του εκπαιδευτικού συστήματος της Φινλανδίας.

Ένα από τα πιο αξιοσημείωτα γεγονότα στην ιστορία της Φινλανδίας ήταν η εισαγωγή του φινλανδικού ολοκληρωμένου σχολικού συστήματος. Είναι επίσης ένας από τους βασικούς άξονες της ευημερίας μας.

Μετά την εκβιομηχάνιση στη Φινλανδία χρειάστηκαν νέες μορφές εκπαίδευσης και τη δεκαετία του 1960 επιτεύχθηκε συμφωνία συναίνεσης για την παροχή υψηλής ποιότητας ολοκληρωμένης σχολικής εκπαίδευσης για ολόκληρο τον πληθυσμό ανεξάρτητα από το κοινωνικό υπόβαθρο ή τη γεωγραφική θέση. Το ολοκληρωμένο σχολικό σύστημα αποτέλεσε το θεμέλιο πάνω στο οποίο διεξήχθησαν περαιτέρω μεταρρυθμίσεις των εκπαιδευτικών πολιτικών καθ ‘όλη τη διάρκεια των δεκαετιών.

Η Φινλανδία διαθέτει ένα ευέλικτο εκπαιδευτικό μοντέλο. Η μάθηση είναι προσαρμοσμένη στις ατομικές ανάγκες. Τα παιδιά δεν αναμένεται να λάβουν δεσμευτικές αποφάσεις σε πρώιμο στάδιο σχετικά με τη μελλοντική σταδιοδρομία τους, για παράδειγμα. Αντ ‘αυτού, ο δρόμος παραμένει ανοιχτός μέχρι την τριτοβάθμια εκπαίδευση, χωρίς διαδρομές που οδηγούν σε αδιέξοδο.

Τα σχολεία μας βοηθούν τους μαθητές να γίνουν πολίτες με παγκόσμια προοπτική. Το μεγαλύτερο μέρος της εκπαίδευσης στη Φινλανδία χρηματοδοτείται από το δημόσιο και τα περισσότερα ιδρύματα που παρέχουν βασική και ανώτερη δευτεροβάθμια εκπαίδευση διατηρούνται από τις τοπικές αρχές ή από κοινές κοινοτικές κοινοπραξίες.

Η εκπαίδευση είναι δωρεάν σε όλα τα επίπεδα από την προσχολική στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Η ευθύνη για τη χρηματοδότηση της εκπαίδευσης κατανέμεται μεταξύ του κράτους και των τοπικών αρχών. Στην προσχολική και τη βασική εκπαίδευση, τα βιβλία, το καθημερινό γεύμα και η μεταφορά μαθητών που ζουν πιο μακριά από το σχολείο είναι δωρεάν για τους γονείς.

Η προσχολική και η βασική εκπαίδευση αποτελούν μέρος των δημοτικών βασικών υπηρεσιών που λαμβάνουν κρατικές μεταβιβάσεις που βασίζονται στον αριθμό των ατόμων ηλικίας 6-15 ετών που ζουν στο δήμο και στις ειδικές συνθήκες του δήμου. Η χρηματοδότηση αυτή δεν είναι αυστηρή και ο δήμος μπορεί να αποφασίσει για τον εαυτό του πώς κατανέμει αυτή τη χρηματοδότηση. Η νόμιμη μεταφορά κεφαλαίων για δημοτικές βασικές υπηρεσίες ανέρχεται περίπου στο 25% των υπολογιστικών δαπανών.

Το εκπαιδευτικό σύστημα της Φινλανδίας στηρίζεται σταθερά στην ιδέα της παροχής αυτονομίας και υποστήριξης στα σχολεία. Η κεντρική διαχείριση πραγματοποιείται μέσω στόχων που καθορίζονται στη νομοθεσία και βασίζεται στο εθνικό βασικό πρόγραμμα σπουδών, το οποίο ανανεώνεται περίπου ανά δεκαετία.

Οι τοπικές αρχές, συνήθως στο επίπεδο των δήμων ή των κοινών δημοτικών αρχών, είναι υπεύθυνες για την οργάνωση της εκπαίδευσης και την υλοποίηση των εθνικών στόχων. Λαμβάνουν αποφάσεις σχετικά με την κατανομή της χρηματοδότησης, τα τοπικά προγράμματα σπουδών και την πρόσληψη προσωπικού. Οι δήμοι έχουν επίσης την αυτονομία να μεταβιβάζουν την εξουσία λήψης αποφάσεων στα σχολεία.

Πέρα από αυτό, τα σχολεία και οι εκπαιδευτικοί έχουν μεγάλη αυτονομία ως προς τον τρόπο με τον οποίο παρέχουν οδηγίες και ποιο είναι το περιεχόμενό τους. Τα σχολεία έχουν το δικαίωμα να παρέχουν εκπαιδευτικές υπηρεσίες σύμφωνα με τις δικές τους διοικητικές ρυθμίσεις και οράματα, εφόσον εκτελούνται οι βασικές λειτουργίες που καθορίζονται από το νόμο.

Σε πολλές περιπτώσεις, για παράδειγμα η διαχείριση του προϋπολογισμού, οι εξαγορές και η πρόσληψη είναι ευθύνη των σχολείων. Συνήθως οι διευθυντές προσλαμβάνουν το προσωπικό των σχολείων τους. Οι εκπαιδευτικοί έχουν παιδαγωγική αυτονομία. Μπορούν να αποφασίσουν οι ίδιοι τις μεθόδους διδασκαλίας καθώς και τα εγχειρίδια και τα υλικά.

Οι εκπαιδευτικοί αναγνωρίζονται ως κλειδιά για την ποιότητα στην εκπαίδευση στη Φινλανδία. Ως εκ τούτου, συνεχίζεται η προσοχή τόσο στην αρχική όσο και στη συνεχιζόμενη εκπαίδευση. Οι εκπαιδευτικοί από τις προσχολικές τάξεις μέχρι το πανεπιστημιακό επίπεδο διαθέτουν υψηλά προσόντα και δεσμεύσεις. Απαιτούνται πτυχίο Master, συμπεριλαμβανομένων των παιδαγωγικών σπουδών και της διδακτικής πρακτικής.

Δεδομένου ότι το επάγγελμα του διδακτικού προσωπικού είναι πολύ δημοφιλές στη Φινλανδία, τα πανεπιστήμια μπορούν να επιλέξουν τους πιο παρακινημένους, ταλαντούχους και κατάλληλους αιτούντες. Για παράδειγμα, η πρόσληψη στην εκπαίδευση δασκάλων τάξεων, δηλαδή το είδος των καθηγητών γενικής εκπαίδευσης τα πρώτα έξι χρόνια της βασικής εκπαίδευσης, είναι μόνο το 10% όλων των υποψηφίων.

Στο θέμα της εκπαίδευσης των εκπαιδευτικών, που είναι το θέμα των ειδικών καθηγητών τα τελευταία τρία χρόνια και στο ανώτερο δευτεροβάθμιο επίπεδο, η πρόσληψη κυμαίνεται από 10 έως 50 τοις εκατό, ανάλογα με το θέμα. Στην επαγγελματική εκπαίδευση των εκπαιδευτικών η πρόσληψη ανέρχεται στο 30% των αιτούντων.

Το υψηλό επίπεδο κατάρτισης θεωρείται αναγκαίο καθώς οι εκπαιδευτικοί στη Φινλανδία είναι πολύ αυτόνομοι επαγγελματικά. Οι εκπαιδευτικοί είναι επαγγελματίες με υψηλό σεβασμό, εργάζονται ανεξάρτητα και απολαμβάνουν επαγγελματική αυτονομία.

Στα περισσότερα επίπεδα εκπαίδευσης, οι δάσκαλοι υποχρεούνται να συμμετέχουν στη συνεχή κατάρτιση κάθε χρόνο ως μέρος της συμφωνίας τους για τους μισθούς. Οι Φινλανδοί εκπαιδευτικοί θεωρούν τη συνεχιζόμενη κατάρτιση ως προνόμιο και ως εκ τούτου συμμετέχουν ενεργά.

Η εκπαίδευση των εκπαιδευτικών είναι βασισμένη στην έρευνα και το επάγγελμα του διδακτικού προσωπικού είναι πολύ δημοφιλές και ιδιαίτερα σεβαστό στη φινλανδική κοινωνία.

Το νέο εθνικό βασικό πρόγραμμα σπουδών για τη βασική εκπαίδευση έχει τεθεί σε ισχύ από το φθινόπωρο του 2016. Η ενεργός συμμετοχή των μαθητών, η νοημοσύνη, η χαρά της μάθησης και η αλληλεπίδραση μεταξύ μαθητών και εκπαιδευτικών αποτελούν τον πυρήνα του νέου αναλυτικού προγράμματος προκειμένου οι μαθητές και οι μαθήτριες να αναλάβουν ενεργό τρόπο της ζωής, να πειραματιστούν με διαφορετικές γλώσσες και να αναλάβουν έναν ενεργό ρόλο στην οικοδόμηση του μέλλοντος.

Ο στόχος είναι να προωθηθούν οι δραστηριότητες των παιδιών, καθώς η σωματική αδράνεια του πληθυσμού αποτελεί πρόβλημα σε όλες τις πλούσιες χώρες. Κάθε μαθητής του σχολείου  ασκείται τουλάχιστον μία ώρα κάθε μέρα. Η μέθοδος προωθεί τη συνεδρίαση λιγότερο κατά τη διάρκεια των μαθημάτων και την άσκηση περισσότερων κατά τη διάρκεια των διακοπών.

Ο μαθητής ενθαρρύνεται μέσω της ενεργητικότητας κατά τη διάρκεια άλλων τάξεων και των χρόνων διακοπής. Η θεμελιώδης αξία είναι ότι κάθε μαθητής είναι μοναδικός και έχει το δικαίωμα στην υψηλής ποιότητας εκπαίδευση. Οι μαθητές ακούγονται, αποτιμώνται και ενθαρρύνονται και κατευθύνονται προς έναν βιώσιμο τρόπο ζωής κατανοώντας τη σημασία της αειφόρου ανάπτυξης. Η σχολική κουλτούρα καθιστά αυτές τις αξίες συγκεκριμένες.

Στόχος είναι ένα σχολείο που λειτουργεί ως εκπαιδευτικός οργανισμός, που φροντίζει για την ασφάλεια και την ευημερία όλων των μελών της κοινότητας, που προωθεί συστηματικά ευέλικτες εργασιακές προσεγγίσεις καθώς και συνεργασία και αλληλεπίδραση. Ένα σχολείο που γνωρίζει διαφορετικές γλώσσες και βλέπει τον πολιτισμό ως πλούτο, προωθεί τη συμμετοχή και τη δημοκρατία, προωθεί την ισότητα και την ισότητα, αναλαμβάνει την ευθύνη για το περιβάλλον και επικεντρώνεται σε ένα βιώσιμο μέλλον.

Δεν απαιτείται επιπλέον διδασκαλία εκτός σχολικών ωρών. Σκοπός είναι οι μαθητές να κατανοήσουν τη σχέση και την αλληλεξάρτηση μεταξύ διαφορετικών μαθησιακών περιεχομένων, να συνδυάσουν τις γνώσεις και τις πρακτικές δεξιότητες που παρέχονται από διαφορετικά μαθήματα για να σχηματίσουν νόημα πλήρους και να μπορέσουν να τα υιοθετήσουν και να τα χρησιμοποιήσουν στη συνεργατική μάθηση.

Οι πολυεπιστημονικές ενότητες μάθησης είναι εργαλεία για την ενσωμάτωση της μάθησης και για την αύξηση του διαλόγου μεταξύ διαφορετικών θεμάτων. Τα σχολεία υποχρεούνται να οργανώνουν μια τέτοια ενότητα τουλάχιστον μία φορά κάθε σχολική χρονιά. Το βασικό πρόγραμμα σπουδών υποχρεώνει τα σχολεία να σχεδιάζουν και να εφαρμόζουν αυτά τα προγράμματα σε συνεργασία μεταξύ διαφορετικών θεμάτων και να εμπλέκουν τους μαθητές στο σχεδιασμό τους.

Περιέχουν τεχνικές ενοποιητικής διδασκαλίας που στοχεύουν στο να δώσουν χώρο για πνευματική περιέργεια, εμπειρίες και δημιουργικότητα και να προτρέψουν τους μαθητές να συμμετάσχουν σε πολλούς τύπους αλληλεπιδράσεων και καταστάσεων. Εκτός από αυτές τις υποχρεώσεις, οι δήμοι και τα σχολεία έχουν την ελευθερία να σχεδιάζουν τις ενότητες ανάλογα με τις τοπικές ανάγκες και ενδιαφέροντα. Το μέσο μέγεθος της τάξης στη βασική εκπαίδευση είναι 20 μαθητές και οι μαθητές και οι σπουδαστές δαπανούν πολύ λιγότερο χρόνο στην τάξη, από τους διεθνείς συνομηλίκους τους.

Οι επαγγελματικές ικανότητες είναι ζωτικής σημασίας για την οικονομική ανταγωνιστικότητα και την ευημερία κάθε χώρας. Οι μελλοντικές αγορές εργασίας απαιτούν ποικίλες επαγγελματικές δεξιότητες, ισχυρές ικανότητες και συνεχή ανανέωση αυτών των δεξιοτήτων.

Η διασφάλιση υψηλού επιπέδου ποιοτικής εκπαίδευσης είναι ζωτικής σημασίας, καθώς έτσι εξασφαλίζεται η διατήρηση ενός ικανού εργατικού δυναμικού τόσο σε ευνοϊκές στιγμές όσο και σε δύσκολους καιρούς.

Η αποστολή της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης (ΕΕΚ) στη Φινλανδία είναι να προωθήσει τις δεξιότητες που απαιτούνται στην επαγγελματική ζωή, να προωθήσει την απασχόληση και την αυτοαπασχόληση, να αναπτύξει τον κόσμο της εργασίας και να στηρίξει τη δια βίου μάθηση των ατόμων.

Σε γενικές γραμμές, η προσφορά και η ανάπτυξη της ΕΕΚ βασίζονται σε μακροπρόθεσμη εθνική πρόβλεψη, η οποία περιλαμβάνει την ποσοτική πρόβλεψη του εργατικού δυναμικού και τις ανάγκες κατάρτισης και την ποιοτική πρόβλεψη των αναγκών σε ικανότητες.

Περισσότερο από το 90 τοις εκατό κάθε ηλικιακής ομάδας μεταβαίνει σε γενικές ή επαγγελματικές ανώτερες δευτεροβάθμιες σπουδές αμέσως μετά τη βασική εκπαίδευση. Η επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση (ΕΕΚ) έχει γίνει ολοένα και πιο ελκυστική.

Επί του παρόντος, το ήμισυ του συνόλου των μαθητών που εγκαταλείπουν το σχολείο ισχύουν για την ΕΕΚ και το ήμισυ για τη γενική ανώτερη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Η αντίληψη του ευρύτερου κοινού για την ΕΕΚ είναι επίσης πολύ ευνοϊκή.

Όλοι όσοι ολοκληρώνουν την ανώτερη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, τόσο γενική όσο και επαγγελματική, γίνονται δεκτοί για ανώτατη εκπαίδευση. Στη Φινλανδία, η ΕΕΚ διοργανώνεται από διάφορους τύπους εκπαιδευτικών φορέων: τους δήμους, τις κοινές δημοτικές αρχές, το κράτος και τον ιδιωτικό τομέα. Απαιτείται άδεια για την παροχή εκπαίδευσης.

Η επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση σχεδιάζεται, εφαρμόζεται και αξιολογείται σε συνεργασία με την επαγγελματική ζωή μέσω μιας προσέγγισης που βασίζεται στη ζήτηση. Αυτό γίνεται προκειμένου να διασφαλιστεί ότι τα προσόντα υποστηρίζουν την ευέλικτη και αποτελεσματική μετάβαση στην αγορά εργασίας, καθώς και την επαγγελματική ανάπτυξη και την αλλαγή σταδιοδρομίας.

Οι βασικές αρχές της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης περιλαμβάνουν τον προσανατολισμό της επαγγελματικής ζωής, την εστίαση στα μαθησιακά αποτελέσματα, τη διαρθρωτικότητα, την ατομικότητα και την ευελιξία. Η ΕΕΚ καλύπτει πολλούς τομείς εκπαίδευσης και εκατοντάδες επαγγελματικά προσόντα.

Οι μεγαλύτεροι τομείς της ΕΕΚ είναι η τεχνολογία, οι επικοινωνίες και οι μεταφορές, οι κοινωνικές υπηρεσίες και η υγεία και ο αθλητισμός. Το πεδίο των επαγγελματικών προσόντων είναι τρία έτη σπουδών και κάθε τίτλος σπουδών περιλαμβάνει τουλάχιστον μισό έτος εκπαίδευσης στην εργασία σε χώρους εργασίας.

Η ΕΕΚ μπορεί να ολοκληρωθεί με τη μορφή σχολικής κατάρτισης, αυτή της μαθητείας. Οι σπουδές στα πανεπιστήμια των εφαρμοσμένων επιστημών παρέχουν πτυχίο τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και πρακτικές επαγγελματικές δεξιότητες. Περιλαμβάνουν βασικές και επαγγελματικές μελέτες, εκλογικές μελέτες και τελικό σχέδιο. Όλες οι σπουδές περιλαμβάνουν πρακτική μάθηση στην εργασία.

Η λήψη της ΕΕΚ ή η ολοκλήρωση ενός τίτλου σπουδών στη Φινλανδία είναι κυρίως δωρεάν. Η πρόσφατη μεταρρύθμιση της επαγγελματικής εκπαίδευσης αποσκοπούσε στην επικαιροποίηση ολόκληρης της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης.

Η ΕΕΚ για τους νέους και τους ενήλικες ενοποιήθηκε, σχηματίζοντας μια ενιαία οντότητα με δικό της σύστημα καθοδήγησης και ρύθμισης και οικονομικό μοντέλο με προσέγγιση που βασίζεται στη ζήτηση.

Η εκπαίδευση ρυθμίζεται μέσω ενιαίας άδειας εξουσιοδότησης και οι εκπαιδευτικοί παρέχουν αυξημένη ελευθερία στην οργάνωση των δραστηριοτήτων τους. Η εκπαίδευση είναι βασισμένη στις ικανότητες και προσανατολίζεται στον πελάτη: Κάθε φοιτητής έχει τη δυνατότητα να σχεδιάσει μια ατομικά κατάλληλη διαδρομή για να ολοκληρώσει ένα ολόκληρο προσόν ή ένα συμπληρωματικό σετ δεξιοτήτων.

Η πρωταρχική σημασία είναι για το τι μαθαίνει και είναι σε θέση να κάνει ο σπουδαστής. Η μάθηση στον εργασιακό χώρο αυξάνεται.

Στη Φινλανδία, για πολύ καιρό έχουμε πιστέψει στη σημασία της δια βίου εκπαίδευσης και μάθησης. Περίπου το ήμισυ του ενήλικου πληθυσμού στη Φινλανδία συμμετέχει στην εκπαίδευση ενηλίκων. Οι ευκαιρίες σπουδών είναι διαθέσιμες σε όλα τα εκπαιδευτικά επίπεδα.

Τα εκπαιδευτικά ιδρύματα που προσφέρουν τη φιλελεύθερη εκπαίδευση ενηλίκων προσφέρουν ένα ευρύ φάσμα θεματικών μελετών και ψυχαγωγικών δραστηριοτήτων.

Αυτό είναι το πνεύμα που ενσαρκώνει την έννοια της εκπαίδευσης στην καρδιά της κοινωνίας.”

Δείτε το video της ομιλίας του Φινλανδού Πρέσβη:

Γιούχα Πιούκο, Πρέσβης της Φινλανδίας

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here