Μία ανάρτηση για τα οφέλη της εκπαίδευσης στην Φύση απο την δημιουργό του Σχολείου της Φύσης, Βέτα Γεωργιάδου

0
357

Με ανάρτησή της στη σελίδα του Σχολείου της Φύσης στο facebook, η δημιουργός του Σχολείου της Φύσης και συνδημιουργός  του Big Bang School μιλάει από καρδιάς για τα οφέλη της εκπαίδευσης στη φύση δίνοντας παραδείγματα από την επαφή των μαθητών της με αυτήν.

Εκπαίδευση στη φύση!!
Όταν σαν παιδαγωγός σκέφτηκα να κάνω σχολείο, το Σχολειό της Φύσης​ και έπειτα στο Big Bang school, το Δημοτικό σχολείο που δημιουργήθηκε τώρα, ​το πρώ​το πράγμα ​που ήθελα να εξασφαλίσ​ω στους μαθητές μ​ας, ήταν η επαφή τους με τη φύση, γιατί όσο δούλευα σαν νηπιαγωγός σε νηπιαγωγεία της πόλης, αυτό που βίωνα ήταν παιδιά που δυσκολεύονταν κινητικά να αντιληφθούν τον χώρο, παιδιά συναισθηματικά πιεσμένα, που δεν ήξεραν να παίξουν ελεύθερα χωρίς κάποιος να τα καθοδηγεί.

Και ήταν φυσικό να συμβαίνει αυτό, όταν ο άνθρωπος είναι κλεισμένος σε ασφυκτικά αστικά περιβάλλοντα, ενώ είναι φτιαγμένος να ζει και να μαθαίνει μέσα από τη φύση.

Πόσο μάλλον να ζορίζονται τα παιδιά, που είναι ο ορισμός της ενέργειας και χρειάζονται χώρους μεγάλους και προκλήσεις μέσα τους για να εκτονώσουν αυτή την ενέργεια και να τη μετατρέψουν μέσα από την κίνηση σε αντίληψη και γνώση σωματική, συναισθηματική, νοητική, πνευματική.

Μέσα στη φύση αναπτύσσεται η πιο καθαρή, η πιο βαθιά σκέψη του ανθρώπου, αφού μέσα μας νιώθουμε ότι εκεί ανήκουμε.
Απεγνωσμένα αναζητήσαμε σαν κοινωνία τις τελευταίες δεκαετίες την πόλη και κάναμε όνειρο την απόκτηση ενός διαμερίσματος, επειδή δεν καταλάβαμε την αξία του να ζεις φυσικά σε αρμονία με αυτό που είσαι. Φύση, κομμάτι της φύσης.

Ο εγκέφαλος του παιδιού αναπτύσσεται μέσα από αισθητηριακές εμπειρίες, που σε μεγάλο βαθμό δεν τις έχει ​λόγω του τρόπου ζωής ​και γι’ αυτό δημιουργούνται πολλά προβλήματα που φαίνονται μέσα από διαταραχές στη συμπεριφορά, στην κίνηση, στις δεξιότητες, στην αντίληψη. Και έτσι, αυτό που θα έκανε φυσικά παίζοντας, το κάνει σε εργαστήρια εργοθεραπευτών. .

Το παιδί χρειάζεται να έρθει σε επαφή με το χώμα, τη λάσπη, το γρασίδι, χρειάζεται να σκαρφαλώσει, να τρέξει, να νιώσει τη βροχή, να ακούσει τον άνεμο. Δυναμώνει τα χέρια του σκάβοντας το λαχανόκηπο και νιώθει χαρά και ικανοποίηση βλέποντας το σπόρο που φύτεψε να βλασταίνει, να μεγαλώνει, να βγάζει άνθη και καρπούς.

Βιώνει τη συνάφεια με όλα αυτά και καταλαβαίνει την αλληλεξάρτηση και την αλληλεπίδραση, έτσι ώστε να αγαπά και να σέβεται το περιβάλλον καταλαβαίνοντας ότι η επιβίωσή του εξαρτάται άμεσα από αυτό.

Δεν υπάρχει άλλος τρόπος να περιορίσουμε την κλιματική αλλαγή, πέρα από τη συνειδητοποίηση όλων μας ότι από εμάς εξαρτάται το τι θα συμβεί στο μέλλον. Από τον καθένα ξεχωριστά και από όλους μαζί.

Και αν θέλουμε να ρίξουμε τις ευθύνες στους μεγάλους της γης για τις φωτιές στη Σιβηρία και στον Αμαζόνιο και για τη μεγάλη κατ​α​σ​τ​ροφή που προκαλούν από την ασυνείδητη εκμετάλλευση των φυσικών πόρων, ας ρίξουμε μια ματιά στα σκουπίδια που κατακλύζουν το δημόσιο χώρο γύρω μας για να καταλάβουμε ότι είμαστε μέρος του προβλήματος.
Και αυτό​,​ γιατί δεν υπάρχει συνειδητότητα της σημασίας της φύσης​,​ αφού αποκοπήκαμε από αυτή.

Στο Καζαβήτι της Θάσου,όπου πάμε το καλοκαίρι με τα νήπια και τα προνήπια, 10 μέρες χωρίς γονείς, έχουμε τη μεγάλη χαρά και τύχη να είναι κοντά μας ο “Σοφός Γέροντας”, όπως αποκαλούν τα παιδιά το Νίκο, που έχει τον ξενώνα που μας φιλοξενεί, ο οποίος μας μιλάει για τη φύση. Για τα δέντρα και πως επικοινωνεί με αυτά , για το πως αναγνωρίζει τις ανάγκες τους, για το πως συνδέονται μεταξύ τους. Τα δυνατά δέντρα έλεγε στηρίζουν τα αδύναμα, διαλέγουν τις παρέες τους κλπ.

Μας μιλούσε για τα ζώα του και τον χαρακτήρα του καθενός σαν να είναι πρόσωπα και όχι απλά ένα πρόβατο ή μία γάτα. Είναι η Χλόη η γάτα που ξέρει​ ο Νίκος​ τι αγαπά να τρώει​, ​ είναι η Δανάη η κατσίκα που της αρέσει να βγαίνει το απόγευμα και να τρώει φρέσκο χορταράκι. ​Αναγνωρίζει δηλαδή τις ανάγκες τους και τις ικανοποιεί, γιατί τις σέβεται. Γιατί αγαπά, χωρίς όμως να ξεχνάει τη θέση τους. Χωρίς υπερβολές. Τόσο όσο…
​Τα​ παιδιά ​παραξενεύτηκαν όταν τους είπε ότι​ μιλάει σε όλα, ακόμα και στα φίδια​​.

Μια μέρα σταμάτησε στο δρόμο δίπλα για να μιλήσει σε ένα φίδι που περνούσε από εκεί ( δεν το πάτησε).
Σκεφτείτε έναν άνθρωπο πολυάσχολο (δουλεύει θεραπευτικά​ στη φύση ​ με παιδιά μέσω ενός προγράμματος​ που υλοποιεί​) να κάνει στοπ στις στιγμές του για να συνδεθεί με το περιβάλλον γύρω του. Είτε φυσικό, είτε ανθρώπινο.

Και σκεφτείτε όλους όσους τρέχουν από το πρωί μέχρι το βράδυ, χωρίς να έχουν καταλάβει τι έχουν ζήσει μέσα στη μέρα. Και αναλογιστείτε τι εμπειρία αποκομίζουν τα παιδιά από αυτά τα βιώματα.
“Καθώς το αστικό τοπίο κυριαρχεί πια στον πλανήτη μας, η έλλειψη φυσικού χώρου σύντομα θα έχει σοβαρές μακροχρόνιες συνέπειες στην ψυχική μας υγεία. Η ζωή κοντά σε πιο πράσινα τοπία έχει συστηματικά συνδεθεί με πολλά οφέλη για την υγεία και νέα έρευνα υποστηρίζει ότι αυτά τα οφέλη μπορεί να διαρκούν για μια ζωή.

Είναι μία από τις πρώτες επιδημιολογικές έρευνες, που δείχνουν μια συσχέτιση ανάμεσα στη λιγότερη επαφή με τον φυσικό κόσμο στην παιδική ηλικία και την χειρότερη ψυχική υγεία στην ενήλικη ζωή.
Συλλέγοντας δεδομένα από περίπου 3.600 άτομα σε 4 διαφορετικές Ευρωπαϊκές χώρες (Ισπανία, Ολλανδία, Λιθουανία και Ηνωμένο Βασίλειο), οι ερευνητές στο Ινστιτούτο για την Παγκόσμια Υγεία στη Βαρκελώνη βρήκαν ότι αυτές οι παιδικές εμπειρίες σχετίζονται με συναισθήματα νευρικότητας και κατάθλιψης στην ενήλικη ζωή…
Οι επιστήμονες σχολίασαν τα αποτελέσματα: «Σε γενικές γραμμές, οι συμμετέχοντες με μικρότερη έκθεση στη φύση ως παιδιά, αποδίδουν μικρότερη σημασία στα φυσικά περιβάλλοντα και χάνουν πολλά οφέλη, όπως η χαλάρωση και το αίσθημα ευεξίας». Εναλλακτική δράση “Η επαφή με τη φύση στην παιδική ηλικία συνδέεται με καλή ψυχική υγεία στην ενήλικη ζωή ” https://www.eurekalert.org/pub_releases/2019-05/bifg-cwn052019.php

Είναι αναγκαίο λοιπόν τα παιδιά να περνούν ώρες στη φύση και να παίρνουν από αυτή πληροφορίες για τα πιο βαθιά ζητήματα που απασχόλησαν ποτέ τον άνθρωπο όπως η ζωή και ο θάνατος, αφού εκεί συμβαίνει συνέχεια και φυσικά, να καταλάβουν την έννοια της αλλαγής και ότι αυτή είναι η μόνη αλήθεια όταν εμείς εμμονικά επιμένουμε στις ρουτίνες και στις συνήθειες και νιώθουμε τρόμο μπροστά στην ιδέα της οποιασδήποτε αλλαγής στη ζωή μας.
Πολλές φορές βλέπουμε τα παιδιά στο σχολείο να ακολουθούν πρωτόκολλα και συνήθειες και να νιώθουν ανασφάλεια εάν κάτι πειράξει την ιεραρχική τάξη, που έχουν εγκαταστήσει στο μυαλό τους και να “τρελαίνονται” στην κυριολεξία εάν τα εντάξεις σε ένα παιχνίδι λογου χάρη μιας “ανάποδης μέρας”, όπου όλα τα κάνουμε ανάποδα, φοράμε τα ρούχα ανάποδα, περπατάμε, ανάποδα κλπ, να υπάρχουν παιδιά που να μην αντέχουν καθόλου ότι το πρωί θα φάμε μεσημεριανό και το μεσημέρι δεκατιανό κλπ “Κυρία μπερδεύεσαι. Τώρα είναι πρωί δε γίνεται να φάμε μεσημεριανό” κλπ. Και τους εξηγείς. Είναι παιχνίδι. Κάποια δε μπορούν. Μπλοκάρει ο εγκέφαλος τους. Και τι να κάνουν άλλωστε όταν στη συνθήκη που ζουν δεν βλέπουν τις εποχές, δεν αλλάζει κάτι μέσα στη μέρα στη βδομάδα, τα φαγητά είναι ίδια χειμώνα καλοκαίρι, ενώ παλιά διαμορφώνονταν σύμφωνα με τις εποχές. Η ζωή επαναλαμβάνεται στερεοτυπικά μέσα στο χρόνο και στα χρόνια.

“Καθώς το αστικό τοπίο κυριαρχεί πια στον πλανήτη μας, η έλλειψη φυσικού χώρου σύντομα θα έχει σοβαρές μακροχρόνιες συνέπειες στην ψυχική μας υγεία. Η ζωή κοντά σε πιο πράσινα τοπία έχει συστηματικά συνδεθεί με πολλά οφέλη για την υγεία και νέα έρευνα υποστηρίζει ότι αυτά τα οφέλη μπορεί να διαρκούν για μια ζωή.

Γράφει ο Henry D.Thoreau στο ” η Ζωή στο δάσος”:« Πηγαινοέρχομαι στη φύση με μια παράξενη ελευθερία. Αποτελώ κι εγώ μέρος της….Μερικές φορές ένιωσα ότι η πιο γλυκιά ενθαρρυντική παρέα μπορεί να βρεθεί σε οποιοδήποτε αντικείμενο της φύσης ακόμα και για τον πιο αξιοθρήνητο μισάνθρωπο, ακόμα και για την πιο μελαγχολική ψυχή.»

«Όποιος ζει μέσα στη Φύση είναι αδύνατο να βυθιστεί στην πιο μαύρη μελαγχολία, φθάνει να μην έχει χάσει όλες του τις αισθήσεις. Δεν υπάρχει καταιγίδα όσο άγρια και αν είναι, που να μην ακούγεται σαν μουσική…Όσο απολαμβάνω τη φιλία των εποχών του έτους έχω πίστη πως τίποτε δεν μπορεί να με κάνει να νιώσω τη ζωή σαν βάρος.»

Η φύση είναι το σπίτι μας λένε τα παιδιά και εγώ λέω η Φύση είναι η μάνα μας. Μας ταΐζει, μας φροντίζει, ικανοποιεί τις ανάγκες μας για φυσικούς πόρους, για ξεκούραση, για ανάπτυξη, για απόλαυση. Κάπου κάπου “μας κουνάει το δάχτυλο” για να μας προειδοποιήσει για τη συνειδητότητα μέσα στην οποία ζούμε και ξέρουμε πολύ καλά μέσα από τους νόμους της φυσικής ότι η δράση προκαλεί αντίδραση.

Για να επιτελέσουμε το ρόλο που έχουμε ως γονείς, ως δάσκαλοι και ως πολίτες, οφείλουμε να παραδώσουμε ό,τι παραλάβαμε και καλύτερα. Αυτό ονομάζω εγώ αγάπη, αλλιώς για ποια αγάπη μιλάμε, όταν παραδίδουμε ένα περιβάλλον καμένο, ρημαγμένο, γεμάτο τρύπες από την εξόρυξη των διάφορων υλικών που έχει η γη, υλοτομημένο, με θάλασσες γεμάτες πλαστικά, με αποτσίγαρα παντού, με σκουπίδια παντού, αλλά ταυτόχρονα κληροδοτούμε στο παιδιά μας ένα σπίτι, ένα διαμέρισμα περιποιημένο και τακτοποιημένο;
Δείτε την τραγικότητα της κατάστασης. Και το πιο σημαντικό, εκπαιδεύουμε με τον τρόπο μας τα παιδιά μας να επαναλάβουν τις συμπεριφορές μας και να μη σέβονται το μεγάλο “σπίτι” τους. Και είναι φυσικό να συμβαίνει αυτό, αφού δεν το γνωρίζουν.

Πώς να σεβαστείς κάτι που δεν γνωρίζεις;

Μια βόλτα την Κυριακή στο δάσος ή 10 μέρες το καλοκαίρι διακοπές δε φτιάχνουν συνειδητότητα και σχέση.

Για όλα αυτά η εκπαίδευση στη φύση δεν αποτελεί μόνο παιδαγωγική άποψη. Είναι ανάγκη επιβίωσης βιολογικής πρώτα. Ανάγκη να συνεχίσουμε να υπάρχουμε ως είδος και φυσικά ανάγκη συναισθηματική, πνευματική, ηθική.

Με εκτίμηση,

Βέτα Γεωργιάδου, Παιδαγωγός”

 

https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=10157460498772071&id=79579947070

 

 

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here