Κατάθλιψη: Διάγνωση και θεραπεία

0
119

του Ψυχολόγου Θάνου Κωστόπουλου

Η κατάθλιψη, τα διαγνωστικά κριτήρια,και η ίαση της σύμφωνα με την γνωσιακή-συμπεριφοριστική θεραπεία (cognitive behavioural  therapyCBT)

Η κατάθλιψη είναι μία νόσος που κατακερματίζει την βούληση του ατόμου για το οτιδήποτε. Όλα μοιάζουν μάταια, ο κόσμος φαντάζει απειλητικός και το άτομο οδηγείται σε σκοτεινά μονοπάτια.

O Aaron Beck (ο πατέρας του CBT) υποστηρίζει πως η κατάθλιψη έχει τις ρίζες της στην παιδική ηλικία και πιστεύει πως πέρα από την κληρονομική προδιάθεση για κατάθλιψη που ενδέχεται να μεταφέρει στο παιδί η μητέρα ή ο πατέρας, δύσκολες και μη διαχειρίσιμες για το παιδικό μυαλό καταστάσεις, μια αρρώστια, ένας θάνατος ή οποιοδήποτε άσχημο συμβάν γίνει γενικότερα μπορούν να οδηγήσουν τον ενήλικα πια ( αν όχι και το παιδί ) σε κατάθλιψη.

Το άτομο που πάσχει καιρό από κατάθλιψη χωρίς να έχει λάβει βοήθεια, θα οδηγηθεί με μαθηματική ακρίβεια στο βάθος της νόσου, εκεί που είναι και πιο δύσκολο να θεραπευτεί.  Εάν το άτομο αρχίσει και χάνεται στην άβυσσο της κατάθλιψης, πιθανώς θα αναπτύξει αυτοκτονικό ιδεασμό, θέτοντας σε κίνδυνο την ζωή του, πιστέυοντας πως με αυτό τον τρόπο θα σταματήσει να βασανίζεται.

Πολλές φορές άτομα που πάσχουν από κατάθλιψη βρίσκουν καταφύγιο σε διάφορες ουσίες, αλκοόλ, ναρκωτικά. Η κατάθλιψη, σύμφωνα με τον Carl Jung, αποτελεί μία κατάσταση μεταμόρφωσης του ατόμου ( transcendence), όπου εάν το άτομο καταφέρει και ξεπεράσει το πρόβλημα του, μετά την ίαση της νόσου θα επανέλθει με διαφορετική οπτική για τα πράγματα και την ζωή, θα γίνει πιο θετικός, με μεγαλύτερη διαλακτικότητα και αισιοδοξία, καθώς θα εκτιμήσει τα πιο μεγάλα αγαθά, την ζωή και την υγεία.

Η διάγνωση της κατάθλιψης



Τα στοιχεία για την διάγνωση της κατάθλιψης είναι τα εξής :

1. Το άτομο έχει καταθλιπτική διάθεση για το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας

2. Δεν τρέφεται σωστά,

3.Δεν κοιμάται καθόλου ή κοιμάται υπερβολικά πολλές ώρες

4. Έχει χαμηλή ενέργεια, κουράζεται εύκολα και πολύ

5.Έχει χαμηλή αυτοεκτίμηση,

6. Έχει δυσκολίες στην συγκέντρωση

7. Διακατέχεται από αισθήματα απελπισίας

Το καταθλιπτικό άτομο διακατέχεται από σκέψεις και συναισθήματα απόγνωσης, και πολλές φορές μπορεί να εκδηλώσει αυτό το άγχος με την μορφή κρίσεων πανικού και εάν η νόσος φτάσει στα άκρα, το άτομο μπορεί να εμφανίσει ψυχωσικά και παρανοικά συμπτώματα. Πολλές φορές η κατάθλιψη συνοδεύεται από κάποια διαταραχή προσωπικότητας.

H θεραπεία της κατάθλιψης

Σύμωνα με τον Aaron Beck, ο καταθλιπτικός  αισθάνεται ότι απέτυχε στην επίτευξη ενός σημαντικόυ στόχου, ή έχει χάσει κάτι δικό του πολύτιμο,ή δεν βρίσκει νόημα στο να θέτει στόχους για το μέλλον, και πιστέυει πως πάντα θα χάνει, πως είναι υποδεέστερος των άλλων και ανάξιος αγάπης. Όλα αυτά οδηγούν σε έναν φαύλο κύκλο, όπου το άτομο σκέφτεται αρνητικά για τον ευατό του, αισθάνεται άσχημα και χάνει κάθε ελπίδα για ένα καλύτερο παρόν και μέλλον.

Ο γνωσιακός συμπεριφοριστικός θεραπευτής, κατά την διεξαγωγή της θεραπείας, πρέπει να κατηγοριοποιήσει τα προβλήματα του πελάτη. Ο πελάτης πρέπει να μάθει να παρατηρεί τις αυτόματες αρνητικές σκέψεις του που οδηγούν σε αρνητικά συναισθήματα, να παρατηρεί τα συμπτώματα του, να αλλάξει με την βοήθεια του θεραπευτή τις γνωσίες του και να τροποποιήσει τα σχήματα στον τρόπο σκέψης του σε πιο λειτουργικά.

Πολλές φορές επίσης, οι πελάτες τείνουν να μεγεθύνουν τα προβλήματα τους και να τα μεγαλοποιούν, πράγμα που χρήζει αξιολόγησης. Η γνωσιακή συμπεριφοριστική θεραπεία, αποτελεί σημαντική απάντηση στο πρόβλημα των καταθλιπτικών διαταραχών και ερευνητικά έχει βρεθεί πως είναι πιο αποτελεσματική από την χορήγηση αντικαταθλιπτικών φαρμάκων και πιο ικανή στην αποφυγή υποτροπών.

Πολλές φορές βέβαια, στην θεραπεία καταθλιπτικών, η αντίσταση στη θεραπεία  που μπορεί να φέρουν πιθανώς να οδηγήσει στην αναγκαιότητα φαρμακευτικής αγωγής, ειδικότερα σε δύσκολους πελάτες που πάσχουν βαριά χρόνια.

References

1. Aaron Beck, Prisoners of Hate

2. Diagnostic and statistical manual of mental disorders 5, American Psychiatric Association

3. Carl Jung, The undiscovered Self

Βιογραφικό:

Ο Θάνος Κωστόπουλος είναι ψυχολόγος – σύμβουλος ψυχικής υγείας.
Είναι εγκεκριμένο μέλος του Βρετανικού συλλόγου συμβουλευτικής και ψυχοθεραπείας (British association for counseling and psychotherapy).

Είναι κάτοχος ανώτατου κρατικού διπλώματος στην ψυχολογία και συμβουλευτική από το πανεπιστήμιο του Teeside (Ηνωμένο Βασίλειο) και προπτυχιακού διπλώματος από το πανεπιστήμιο του Derby (Ηνωμένο Βασίλειο). Έχει ειδικευθεί στην εκμάθηση γραπτού και προφορικού λόγου από το πανεπιστήμιο της Θεσσαλίας, και την γνωσιακή συμπεριφοριστική ψυχοθεραπεία και συμβουλευτική από το ινστιτούτο συμβουλευτικής (Γλασκώβη, Ηνωμένο Βασίλειο).

Η θεραπευτική του εμπειρία ξεκινά από άτομα με ειδικές ανάγκες, εκμάθηση γραπτού και προφορικού λόγου σε άτομα με δυσκολίες σε αυτό τον τομέα όπως διάσπαση προσοχής, δυσλεξία (κ.α.) και εργασία με άτομα που πάσχουν από ψυχική νόσο. Έχει επίσης εργαστεί στο Εδιμβούργο (Ηνωμένο Βασίλειο) με ηλικιωμένους που έπασχαν από σοβαρά προβλήματα υγείας (εγκεφαλικά, νόσος του Hawkins, καρκίνος κ.α.). Αυτό τον καιρό αρθρογραφεί στο Πηγή Παιδείας και παρακολουθεί μεταπτυχιακό πρόγραμμα στην ψυχολογία υγείας στο πανεπιστήμιο του Cardiff (Ηνωμένο Βασίλειο).

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here