Υπάρχουν άνθρωποι που δεν περιμένουν την αλλαγή – τη δημιουργούν οι ίδιοι, με το χαμόγελο, την προσφορά και την πίστη τους στον άνθρωπο. Μια από αυτούς είναι η σημερινή μου καλεσμένη, η Αλεξάνδρα Κούζα – μια γυναίκα που εργάζεται στον Δήμο Θεσσαλονίκης, στη Διεύθυνση Προσχολικής Αγωγής και Οικογενειακής Μέριμνας και παράλληλα είναι ενεργό μέλος – εθελόντρια στην Πολιτική Προστασία. Στο γραφείο της, φροντίζει ώστε να λειτουργούν ομαλά οι υπηρεσίες που στηρίζουν τα παιδιά και τις οικογένειες της πόλης της Θεσσαλονίκης. Και όταν χρειάζεται αφήνει πίσω της τη ρουτίνα του γραφείου και σπεύδει εκεί όπου υπάρχει ανάγκη: στην πρώτη γραμμή, προσφέροντας βοήθεια σε περιστατικά πρώτων βοηθειών, μικρά ατυχήματα, πυρκαγιές, σεισμούς και άλλες καταστάσεις κρίσης. Μια γυναίκα της πόλης, μια γυναίκα της προσφοράς. Που αποδεικνύει πως η φροντίδα δεν περιορίζεται στα όρια ενός επαγγέλματος – αλλά είναι στάση ζωής.
Ως διοικητική υπάλληλος, φροντίζετε καθημερινά για την ομαλή λειτουργία μιας υπηρεσίας που αφορά παιδιά και οικογένειες. Παράλληλα είστε ενεργό μέλος – εθελόντρια στην Πολιτική Προστασία. Πιστεύετε ότι κατά κάποιο τρόπο ο ένας ρόλος επηρεάζει τον άλλο ή ακόμα και εάν ο ένας συμπληρώνει τον άλλο; Πιστεύετε πως αυτή η εργασιακή σας εμπειρία σας βοηθά να δείτε με διαφορετική ματιά την έννοια της προσφοράς και της προστασίας;
Οι δύο ρόλοι δεν επηρεάζουν ο ένας τον άλλο άμεσα, ωστόσο αλληλοσυμπληρώνονται. Η καθημερινή ενασχόληση με παιδιά και οικογένειες καλλιεργεί την υπευθυνότητα, την οργάνωση και την ευαισθησία απέναντι στις ανάγκες των ανθρώπων, στοιχεία που είναι εξίσου σημαντικά και στον εθελοντισμό και στην πολιτική προστασία. Παράλληλα, η εμπειρία του εθελοντή ενισχύει το αίσθημα προσφοράς και συνεργασίας, το οποίο μεταφέρεται θετικά και στον διοικητικό ρόλο. Η εργασιακή μου εμπειρία με βοηθά στο να βρίσκω την “βάση” που μπορείς εύκολα να μεταλαμπαδεύσεις την αγάπη για τον εθελοντισμό, τον άνθρωπο και γενικότερα την φύση.
Τι ήταν αυτό που σας ώθησε να γίνετε εθελόντρια και πώς ξεκίνησε αυτό το ταξίδι προσφοράς;
Το να γίνεις εθελόντρια δεν είναι εύκολο γιατί όπως λέει και η λέξη χρειάζεται περισσότερο προσωπικό χρόνο, εκπαίδευση, σεμινάρια και φυσικά ασκήσεις και εμφάνιση στο πεδίο όταν αυτό χρειαστεί. Η απόφαση ήταν για καθαρά ψυχολογικούς λόγους, γιατί χρειάστηκε να κρατηθώ από κάπου όταν έβλεπα ότι αντιμετώπιζα κάποια προβλήματα στην προσωπική μου ζωή. Αποφάσισα να προσφέρω στον συνάνθρωπο, να λάβω την γνώση και να απορροφήσω τις σκέψεις μου και την ζωή μου στην βοήθεια προς τον συνάνθρωπο.
Η εθελοντική δράση στην Πολιτική Προστασία απαιτεί ψυχραιμία, δύναμη και μεγάλη υπευθυνότητα. Ποια στιγμή από την εθελοντική σας πορεία έχει χαραχτεί πιο έντονα στη μνήμη σας;
Είναι τρομακτικό να βρίσκεσαι με την ομάδα και μετά από τα θεωρητικά μαθήματα στην αίθουσα να βλέπεις μπροστά σου ένα αυτοκίνητο με δύο γονείς, την μητέρα τραυματισμένη και τον πατέρα σε κωματώδη κατάσταση και ένα παιδί στο πίσω κάθισμα να έχει αφήσει την τελευταία του πνοή. Η προσπάθεια μου να εξηγήσω την κατάσταση σε αυτή την μητέρα που με κοιτούσε στα μάτια και ρωτούσε για το παιδί της και η ψυχολογική μου βοήθεια μέχρι να φύγει με το ασθενοφόρο με εξασθένησε ψυχολογικά. Μέχρι εκείνη την ώρα ήμουν κοντά της υποστηρίζοντάς την και λέγοντας ότι όλα θα πάνε καλά. Όταν άδειασε το πεδίο από τους τραυματίες κατέρρευσα. Έκατσα σε μια πέτρα και έκλαψα. Ξέσπασα.
Εθελόντρια, εργαζόμενη, γυναίκα και μητέρα. Πώς καταφέρνετε να ισορροπείτε ανάμεσα στις ευθύνες της δουλειάς, του εθελοντισμού και της προσωπικής σας ζωής.
Όταν πραγματικά θέλεις ΜΠΟΡΕΙΣ. Υπάρχει χρόνος για όλα πιστέψτε με.
Η πολιτική προστασία αφορά όλους μας, όμως πολλοί δεν γνωρίζουν τις δράσεις της. Ποιο θεωρείτε πως είναι το πιο σημαντικό μήνυμα που χρειάζεται να φτάσει στους πολίτες σχετικά με την πρόληψη και την ετοιμότητα;
Οι εθελοντικές ομάδες της πολιτικής προστασίας είναι ανοιχτές σε όλο τον κόσμο που επιθυμεί να μάθει πως να προφυλάσσει τον εαυτό του, την οικογένειά του και τους γύρω του από ότι σοβαρό ή και πιο απλό μπορεί να τύχει στην ζωή του. Μπορεί να μάθει μέσα από σεμινάρια πως να προλαμβάνει ένα γεγονός και να είναι σε ετοιμότητα σε περίπτωση που χρειαστεί.
Μέσα από τη θέση σας βλέπετε πόσο σημαντική είναι η συνεργασία και η οργάνωση. Πόσο ρόλο παίζει η ομαδικότητα στον εθελοντισμό; Και πόσο εύκολο είναι να “δέσει”μια ομάδα που δρα σε δύσκολες συνθήκες;
Η ομαδικότητα παίζει έναν σημαντικότατο ρόλο στον εθελοντισμό. Όταν βρισκόμαστε στο πεδίο εκτός από τον ρόλο του διασώστη, έχουμε και τον ρόλο του προστάτη στα άλλα μέλη της ομάδας, γιατί όπως έλεγε και η εκπαιδεύτρια μου “σωστή διάσωση πρέπει να έχει ασφαλείς διασώστες”. Σκεφτείτε να πάμε σε ένα τροχαίο και να ασχολείται όλη η ομάδα με τους τραυματίες ή τους νεκρούς. Αν δεν ενδιαφερθούμε να κάνουμε ασφάλεια χώρου για να μπορέσει η ομάδα να ασχοληθεί στο πεδίο μπορεί να έχουμε και άλλους τραυματισμούς ή θανάτους. Αυτό το αποφεύγουμε γιατί όλοι είμαστε εκεί για όλους. Γνωστή ατάκα από τους αγαπημένους σωματοφύλακες. “ΈΝΑΣ ΓΙΑ ΌΛΟΥΣ ΚΑΙ ΟΛΟΙ ΓΙΑ ΕΝΑΝ”.
Έχετε εκπαιδευτεί σε τομείς όπως πρώτες βοήθειες, δασοπυρόσβεση, σεισμούς και τροχαία ατυχήματα. Πόσο προετοιμασμένοι θεωρείτε ότι είμαστε ως πολίτες για να δράσουμε σε μια κρίσιμη στιγμή;
Δυστυχώς δεν είμαστε έτοιμοι. Δεν υπάρχει στοχευμένη ενημέρωση σε κατηγορίες πολιτών. Για παράδειγμα θα αναφερθώ στα χωριά που είναι μέσα στα δάση και στα οποία πρέπει να γίνει ενημέρωση πώς και με ποιο τρόπο θα σβήσει μία φωτιά. Το να πάρεις ένα λάστιχο και να αρχίσεις να βρέχεις παντού είναι το λιγότερο. Το σημαντικό είναι ότι αυτοί οι άνθρωποι ξέρουν από έξω και ανακατωτά την περιοχή τους. Ξέρουν από που μπορεί να διαφύγει ο κόσμος και φυσικά ξέρουν που υπάρχουν οι χώροι αποθήκευσης νερού. Είναι σημαντική βοήθεια και για τους εθελοντές αλλά και για τους πυροσβέστες. Ο καθένας λοιπόν στον τομέα του θα πρέπει να ενημερωθεί και να μπορεί να προσφέρει πρώτα στον εαυτό του και στα αγαπημένα του πρόσωπα και μετά στους πολίτες του χωριού ή της πόλης του.
Ποιο μήνυμα θα δίνατε σε μια γυναίκα που θα ήθελε να γίνει εθελόντρια αλλά διστάζει;
Μία γυναίκα γεννά και κάθε μήνα ματώνει. Είναι μητέρα, σύζυγος, ερωμένη, εργαζόμενη κλπ. Υπάρχουν πολλά επίθετα που θα μπορούσες να της δώσεις. Άρα την κάνει από την γέννησή της δυνατότερη βιολογικά από έναν άντρα. Μπορώ άνετα να της πω λοιπόν ότι αν γίνει διασώστρια θα προσθέσει απλά και άλλα μέλη στην οικογένειά της. Όλοι οι πολίτες για τους διασώστες είναι οικογένεια. Με λίγη παραπάνω ψυχραιμία και καθόλου φόβο μια γυναίκα μπορεί να κάνει τα πάντα. Ας μην διστάσει λοιπόν στιγμή.
Στην εποχή της ταχύτητας και του ατομισμού, ο εθελοντισμός μοιάζει με πράξη ελπίδας και ανάσα ανθρωπιάς. Τι σημαίνει για εσάς “προσφορά”- και πώς αυτή σας κάνει να βλέπετε διαφορετικά τη ζωή στην πόλη;
Ο εθελοντισμός όντως είναι πράξη ελπίδας και ανάσα ανθρωπιάς. Για εμένα αλλά και όλους τους διασώστες δεν υπάρχει απλά η λέξη προσφορά. Είναι το δεδομένο. Είμαστε ολοκληρωτικά έτοιμοι να προσφέρουμε σε όλους και για όλα. Μέσα σε μια μικρή κοινωνία που είναι η κάθε πόλη ξεχωριστά μπορεί ο καθένας από εμάς, διασώστης και μη, να περπατά και να κοιτά γύρω του. Να αφουγκράζεται τους θορύβους της πόλης και να αντιλαμβάνεται που πρέπει να τρέξει να βοηθήσει. Να μην περνάει δίπλα από έναν πεσμένο άνθρωπο και να τον αφήνει εκεί γιατί φοβάται να μην βρει τον μπελά του. Το βλέπουμε αυτό στις μεγαλουπόλεις του κόσμου. Ευτυχώς στην Ελλάδα υπάρχει ακόμα η λέξη ΦΙΛΟΤΙΜΟ που μας διακατέχει. Η βοήθεια ενός ανθρώπου σε έναν άλλο είναι πολύτιμο αγαθό σε όποια μορφή και να είναι αυτή.
Κλείνοντας, αν γράφατε εσείς μια μικρή ιστορία για όλα αυτά που έχετε ζήσει, ποιον τίτλο θα της δίνατε;
Εμπειρίες ζωής μέσα από τα μάτια ενός διασώστη.
Η συζήτηση με την Αλεξάνδρα Κούζα ήταν μια υπενθύμιση ότι ο εθελοντισμός, δεν είναι μόνο προσφορά – είναι και τρόπος ύπαρξης. Είναι η πίστη πως, όσα κι αν αλλάζουν γύρω μας, η ανθρωπιά μπορεί να παραμένει σταθερό φως. Μέσα από το έργο και το παράδειγμά της, βλέπουμε πως μια γυναίκα της πόλης μπορεί να είναι ταυτόχρονα στήριγμα, δύναμη και ελπίδα. Και πως όταν το καθήκον συναντά την αγάπη, τότε γεννιέται η πιο αληθινή μορφή μαγείας!
