Για την φετινή Ευρωπαική Ημέρα Γλωσσών, που εορτάζεται σήμερα Κυριακή 24 Σεπτεμβρίου, το σύνθημα είναι «Πολλές γλώσσες- Μια γιορτή». Πλέον αποτελεί κοινή πεποίθηση για όλους τους εμπλεκόμενους με την γλώσσα πως αστεία πειράματα τύπου «Εσπεράντο» αποτελούν μια ευχάριστη ανάμνηση. Αντίθετα, η πολυγλωσσία αποτελεί το όπλο γνώσης του μέλλοντος.
Βέβαια, για να είμαστε ειλικρινείς, και να μην φανεί πως πετάμε στα σύννεφα, και πως λέμε πράγματα ουτοπικά ή έωλα, η Ε.Ε., είτε την πεις Ενωμένη Ευρώπη, είτε Ευρωπαική Ένωση, πλέον αρχίζει και βγάζει ραφές και ξέφτια, αλλά αυτή είναι μια άλλη συζήτηση. Άλλωστε και επί Ε.Ο.Κ. οι γλώσσες ήταν πάντα σε πρώτο πλάνο, ανεξαρτήτως πολιτικών γεγονότων.
Όταν από τις 189 γλώσσες του κόσμου, περίπου το 25 τοις εκατό δηλώνουν δύο ή περισσότερες επίσημες γλώσσες, το πράγμα φωνάζει από μόνο του: Το να μείνουμε προσκολλημένοι σε μία γλώσσα ίσως να μην αποτελεί την καλύτερη συνετή επιλογή. Το πρόβλημα κατά την γνω΄μη μου, δεν είναι μόνο ελληνικό: Αντίθετα, ίσως και λόγω της έντονης ξενομανίας και ξενολαγνείας που μας διακρίνει ανέκαθεν, εμείς είμαστε περισσότερο ανεκτοί και ανοιχτοί στις γλώσσες, απ’ ότι οι άλλοι Ευρωπαικοί Λαοί.
Τα κουσούρια μας στην εκμάθηση των γλωσσών είναι δεδομένα, όπως και τα ακραία παραδείγματα που βλέπουμε καθημερινά. Από την μία έχουμε πρώην πρωθυπουργούς να μιλάνε καλύτερα μια ξένη γλώσσα από την μητρική τους. Επίτηδες χρησιμοποιείται ο πληθυντικός, μην πάει μόνο το μυαλό σας σε αυτόν που έλεγε πως λεφτά υπάρχουν. Ήταν και άλλος… Από την άλλη μεριά, βλέπουμε και τωρινούς πρωθυπουργούς που καταβάλλουν κάθε δυνατή προσπάθεια είναι η αλήθεια, να επικοινωνήσουν σε μια ξένη γλώσσα. Τα αποτελέσματα είναι ορατά, και κρίνονται από όλους.
Το να πει κανείς πως οι γλώσσες βρίσκονται σε κρίση, εξαρτάται από το πως βλέπει την γενικότερη κατάσταση. Δεν είναι δυνατον οι κοινωνίες να βρίσκονται σε κρίση, και οι γλώσσες να ευημερούν. Είναι αλληλένδετα τα δύο. Αυτό που θα πρέπει να γίνει όμως κατανοητό και αποδεκτό, είναι πως οι γλώσσες υπάρχουν για να φέρνουν κοντά τους ανθρώπους. Όσο εύκολα μπαίνουν οι διαχωριστικές γραμμές μεταξύ των κοινωνιών, η εκμάθηση μιας γλώσσας είναι το μόνο όπλο για να ξεκλειδώσει τις κοινωνίες και να τις φέρει πιο κοντά. Ανεξαρτήτως ευρωπαικής ημέρας γλωσσών, ανεξαρτήτως εορτών και άλλων εκδηλώσεων.
Δ.Παπαδόπουλος
