Η μητρότητα είναι ένα ταξίδι γεμάτο αντιθέσεις. Είναι οι ήσυχες στιγμές της αγκαλιάς, αλλά και τα μικρά ξεσπάσματα της καθημερινότητας. Είναι τα γέλια, τα δάκρυα, οι αγκαλιές και οι συμφιλιώσεις που γεμίζουν το σπίτι με ζωή. Όπως και στο παραμύθι μου « Το Γκρίζο Ουράνιο Τόξο», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πηγή Παιδείας, τα παιδιά μαθαίνουν σιγά σιγά πως, ακόμα κι όταν μαλώνουν η αγάπη είναι εκεί- παντοτινή, φωτεινή και μαγική. Σήμερα συνομιλούμε με την Μαρίνα – Ραφαηλία Καμπουρίδου, μαμά δύο παιδιών για τη χαρά, τις δυσκολίες και τα μικρά θαύματα της οικογενειακής καθημερινότητας.
Θυμάσαι τη στιγμή που κράτησες το πρώτο σου παιδί στην αγκαλιά; Ποια ήταν η πρώτη σου σκέψη;
Εκείνη τη στιγμή…. Η στιγμή που άλλαξαν όλα! Πόσα συναισθήματα μαζί! Χαρά, αγάπη αλλά και ευγνωμοσύνη για όσα ζούμε. Μαζί με τον μικρό μας όμως, γεννήθηκε και ένα καινούριο, πρωτόγνωρο συναίσθημα. Ένα γλυκό άγχος και η επίγνωση της ευθύνης απέναντι σε αυτό το πλασματάκι.
Όταν ήρθε το δεύτερο παιδί στη ζωή σου, πώς άλλαξε η καθημερινότητα σας; Ήταν πιο εύκολο ή πιο απαιτητικό από όσο περίμενες;
Η αλήθεια είναι πως η δεύτερη εγκυμοσύνη ήταν δύσκολη και χρειάστηκε να μείνουμε στο νοσοκομείο για αρκετό καιρό. Αυτό έκανε την αρχή μας αρκετά περίπλοκη. Όμως, όταν επιτέλους γυρίσαμε στο σπίτι, όλα ήρθαν τόσο όμορφα και ομαλά. Η δυσκολία εντοπιζόταν μόνο στο πρακτικό κομμάτι, στις δουλειές του σπιτιού, γιατί ο χρόνος μειώθηκε δραματικά. Το γεγονός ότι γνώριζα πλέον τι με περίμενε, με έκανε να νιώθω ακόμα πιο ήρεμη. Το πιο συγκινητικό όμως, ήταν η στάση του μεγάλου μας και η συμπεριφορά του απέναντι στη μικρή. Τη δέχτηκε με τόση αγάπη και ζεστασιά, που δεν υπήρξε καμία δυσκολία προσαρμογής. Ήταν σαν να είχε έρθει το κομμάτι που έλειπε για να ολοκληρωθεί η οικογενειακή μας αγκαλιά.
Πως ένιωσες όταν είδες για πρώτη φορά τα παιδιά σου να κοιτάζονται στα μάτια ή να παίζουν μαζί ή να κοιμούνται αγκαλιά;
Είναι από αυτές τις στιγμές που δυσκολεύεσαι να περιγράψεις με λέξεις. Όταν βλέπω τα μικρά τους χεράκια να αγκαλιάζονται ή όταν ο μεγάλος γέρνει πάνω από τη μικρή για να της δώσει ένα φιλί, νιώθω τόσο γεμάτη! Είναι σαν να βλέπεις την αγάπη να παίρνει σάρκα και οστά. Η στιγμή που συνειδητοποιείς ότι όλα τα ξενύχτια, όλη η κούραση, όλα τα άγχη αξίζουν τον κόπο. Βλέπεις τη δική σου καρδιά να χτυπάει έξω από το σώμα σου, σε δύο διαφορετικούς ανθρώπους. Αυτές οι εικόνες είναι το αντίδοτο σε κάθε δυσκολία της καθημερινότητας.
Υπάρχουν στιγμές που το σπίτι γεμίζει φωνές, γκρίνια και μικρούς καυγάδες; Πως αντιδράς σε αυτές τις στιγμές;
Εννοείται! Είναι κομμάτι της καθημερινότητάς τους, η βροχή πριν από το ουράνιο τόξο. Άλλωστε, τα παιδιά μαθαίνουν μέσα από τη διαφωνία. Κάποιες φορές, όταν ο καυγάς είναι μικρός, κάνω πως δεν ακούω και τα αφήνω να το διαχειριστούν μόνα τους. Αφουγκράζομαι τον τρόπο με τον οποίο προσπαθούν να βρουν τη λύση τους, είναι μαγικό! Τις φορές που επεμβαίνω, είναι όταν οι φωνές δυναμώνουν πολύ ή όταν έρχονται τα ίδια σε μένα παραπονούμενα, νιώθοντας ότι δυσκολεύονται να βρουν λύση. Τότε σκύβω στο ύψος τους, ακούω με προσοχή και τις δύο μεριές, και προσπαθούμε να βρούμε μια δίκαιη λύση όλοι μαζί. Βαθιές ανάσες και βρίσκουμε λύση για όλα.
Ποια είναι για εσένα η πιο αποτελεσματική «στρατηγική ειρήνης», όταν τα παιδιά μαλώνουν;
Η αλήθεια είναι πως δεν υπάρχουν μαγικές λύσεις ή μια μοναδική στρατηγική. Το κάθε παιδί αντιδρά με τον δικό του τρόπο και χρειάζεται διαφορετική προσέγγιση. Ωστόσο, η πιο αποτελεσματική μου στρατηγική είναι η πρόληψη: Τα όρια που έχουμε θέσει στο σπίτι μετά από συζήτηση, είναι η βάση μας. Όταν ξεσπά ο καυγάς, το πιο ισχυρό μας εργαλείο είναι η ανάκληση αυτών των ορίων. Τους υπενθυμίζουμε τι έχουμε συμφωνήσει και τι είναι σωστό, ώστε να μπορέσουν να βρουν τον δρόμο τους.
Πιστεύεις ότι οι καυγάδες μεταξύ αδερφών είναι αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας τους , σε ποιες στιγμές τους εντοπίζεις κυρίως και αν πιστεύεις πως βοηθούν στη διαμόρφωση της σχέσης τους;
Πιστεύω ότι είναι απολύτως αναπόσπαστο κομμάτι και ναι, βοηθούν στη διαμόρφωση της σχέσης τους. Στην ουσία, μέσα από αυτές τις μικρές «καταιγίδες» μαθαίνουν τον κόσμο. Είναι ο μόνος ασφαλής τρόπος για να γνωρίσει ο ένας τον άλλον καλύτερα: Πώς αντιδράει ο άλλος στα δύσκολα, ποια είναι τα όριά του σαν άνθρωπος, τι δέχεται και τι όχι. Μαθαίνουν να διεκδικούν, να υποχωρούν, να μοιράζονται και να συγχωρούν. Τους εντοπίζω κυρίως όταν είναι κουρασμένα ή όταν υπάρχει έλλειψη ορίων στον ελεύθερο χρόνο τους, συνήθως κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού.
Τι σε συγκινεί περισσότερο όταν βλέπεις τα παιδιά σου να μεγαλώνουν μαζί;
Αυτό που με συγκινεί περισσότερο είναι ο τρόπος που αλληλεπιδρούν μεταξύ τους. Βλέπω την αρχή μιας σχέσης να χτίζεται μέρα με τη μέρα. Με γεμίζει χαρά ο τρόπος που μιλάει ο ένας στον άλλο, ιδιαίτερα μέσα στο παιχνίδι. Τα βλέμματά τους γεμάτα κατανόηση, και φυσικά, το πώς φροντίζει το ένα το άλλο—αυτή η αμοιβαία προστασία είναι το πιο δυνατό μάθημα αγάπης. Συνειδητοποιώ ότι τους έχω δώσει το πιο πολύτιμο δώρο: έναν αδερφό, μια αδερφή που θα είναι πάντα δίπλα τους. Αυτή η εικόνα της σύνδεσης είναι η μεγαλύτερη ευτυχία.
Πώς τους εξηγείς την αξία του να αγαπούν, να συγχωρούν και να μοιράζονται;
Το να εμφυσήσουμε στα παιδιά αυτές τις αξίες είναι συνδυασμός πολλών πραγμάτων, δεν είναι μια μεμονωμένη στιγμή. Ξεκινάει πιστεύω, από την ίδια τη στάση μας και την κουλτούρα της οικογένειάς μας. Προσπαθούμε να είμαστε το καλύτερο δυνατό πρότυπο, γιατί τα παιδιά παρατηρούν τα πάντα. Έπειτα, διαβάζουμε πολύ. Πιστεύω ότι τα βιβλία μάς ανοίγουν άλλους ορίζοντες, βάζοντας τα παιδιά στη θέση του άλλου και διδάσκοντάς τους με έναν μαγικό τρόπο την εν συναίσθηση. Και τέλος, μέσα από τις ατελείωτες συζητήσεις μας. Μετά από κάθε μικρό καβγά, μιλάμε για το πόσο σημαντικό είναι να αγαπάμε ο ένας τον άλλον, να συγχωρούμε τις μικρές αταξίες και να μοιραζόμαστε τον χρόνο μας και τα πράγματά μας. Τους θυμίζουμε ότι η αγάπη είναι η βάση όλων.
Ποια είναι η πιο μαγική στιγμή της ημέρας για εσένα; Αυτή που νιώθεις πως «όλα είναι στη θέση τους;»
Η πιο μαγική στιγμή; Όταν κοιμούνται! (Γέλια). Είναι η ώρα που νιώθεις την απόλυτη ησυχία και την ικανοποίηση ότι τα κατάφερες για άλλη μία μέρα. Αλλά σοβαρά τώρα, υπάρχουν πολλές όμορφες στιγμές. Λατρεύω να τα παρατηρώ όταν παίζουν ελεύθερα στο δωμάτιό τους, χαμένα στον δικό τους κόσμο, αρμονικά μεταξύ τους. Ωστόσο, η στιγμή που νιώθω ότι όλα είναι στη θέση τους, είναι σίγουρα η ώρα του βιβλίου πριν τον ύπνο. Είναι η στιγμή που η κούραση της ημέρας φεύγει, οι φωνές σωπαίνουν και όλοι αγκαλιαζόμαστε κάτω από τα σκεπάσματα. Είναι η τελευταία μας αγκαλιά πριν κοιμηθούν, η στιγμή που η καρδιά μου είναι γεμάτη.
Πώς συμμετέχει ο μπαμπάς στις στιγμές των καυγάδων (των παιδιών) ή της συμφιλίωσης; Ποιος από τους δύο «κρατά» περισσότερο την ψυχραιμία του;
Είναι μεγάλη τύχη που με τον μπαμπά λειτουργούμε ως ομάδα και έχουμε την ίδια γραμμή αντιμετώπισης. Αυτό είναι το πιο σημαντικό, γιατί δίνει στα παιδιά μας μια αίσθηση ασφάλειας και σταθερότητας μέσα στην ένταση.
Ο μπαμπάς είναι πάντα εκεί, είτε για να βοηθήσει στη διαχείριση ενός καυγά, είτε για να φέρει την ειρήνη με μια αγκαλιά ή ένα αστείο. Όσο για το ποιος από τους δύο κρατά περισσότερο την ψυχραιμία του.. αυτό αλλάζει συνεχώς! Μια ο ένας, μια ο άλλος, ανάλογα με την κούραση και την ένταση της στιγμής, εναλλασσόμαστε στον ρόλο του “ήρεμου”. Το θέμα είναι ότι δεν αφήνουμε ποτέ την ένταση να μείνει, πάντα υπάρχει ο ένας να στηρίξει τον άλλον και να βρούμε μαζί τη λύση.
Αν μπορούσες να στείλεις ένα μήνυμα σε όλες τις μαμάδες που προσπαθούν να διαχειριστούν καβγαδάκια στο σπίτι, τι θα τους έλεγες;
Θα έλεγα αυτό που λέμε πάντα και μέσα στο σπίτι μας. Βαθιές ανάσες και όλα θα περάσουν!
Ως νηπιαγωγός αλλά και ως μαμά, γνωρίζω καλά ότι οι διαφωνίες είναι ένα φυσικό στάδιο. Βλέπω και στο σχολείο πως λειτουργούν τα παιδιά μέσα από τις διαφωνίες τους. Είναι κομμάτι της κοινωνικής τους ανάπτυξης. Αυτό που μπορούμε να κάνουμε εμείς, είναι να τους δίνουμε αγάπη, αγάπη, αγάπη! Η αγάπη και ένα σταθερό πλαίσιο ορίων, που προσφέρει ασφάλεια στα παιδιά, είναι τα μόνα που λειτουργούν πάντα. Και τέλος, το πιο σημαντικό: Να φροντίζουν τον εαυτό τους. Όλα ξεκινούν από εμάς. Αν εμείς οι μαμάδες δεν είμαστε καλά, αν είμαστε εξουθενωμένες, αυτό αντανακλάται άμεσα σε όλη την οικογένεια. Να βρίσκουμε τον χρόνο να ξεκουραζόμαστε και να γεμίζουμε τις δικές μας μπαταρίες. Υπομονή, αγάπη και αυτοφροντίδα. Αυτά είναι τα τρία κλειδιά για να αντιμετωπίζουμε την καθημερινότητα με χαμόγελο!!
Και τέλος, ποιο «ουράνιο τόξο» εύχεσαι να βλέπουν τα παιδιά σου κάθε φορά που ο ουρανός τους γίνεται γκρίζος;
Εύχομαι το ουράνιο τόξο τους να μην είναι κάτι εξωτερικό, αλλά κάτι που κουβαλούν πάντα μέσα τους. Κάθε φορά που νιώθουν τον ουρανό τους γκρίζο, εύχομαι να βλέπουν και να νιώθουν την αγάπη της οικογένειάς τους. Να θυμούνται ότι έχουν ο ένας τον άλλον—ότι έχουν έναν παντοτινό σύμμαχο. Αλλά κυρίως, εύχομαι να βλέπουν το φως μέσα τους. Να θυμούνται πόσο αξίζουν και πόσο δυνατοί είναι, γιατί η εσωτερική δύναμη και η πίστη στην αγάπη είναι το πιο φωτεινό και σταθερό ουράνιο τόξο που υπάρχει, ακόμα και όταν η βροχή είναι δυνατή.
H μαμά αυτής της ιστορίας μας θυμίζει πώς κάθε καυγάς είναι μια σταγόνα βροχής – αλλά μετά τη βροχή, έρχεται πάντα το ουράνιο τόξο. Η αγάπη των παιδιών, όπως κι εκείνη των γονιών, είναι η δύναμη που δίνει χρώμα στη ζωή. Γιατί τελικά το πιο όμορφο ουράνιο τόξο δεν βρίσκεται στον ουρανό…αλλά στις αγκαλιές που ενώνονται ξανά, μετά από κάθε μικρή καταιγίδα.
Ευχαριστώ πολύ την Μαρίνα-Ραφαηλία Καμπουρίδου για την συνέντευξη που μου παραχώρησε και μας εμπιστεύτηκε κομμάτια της ζωής της!
