Οι βιβλιοθήκες είναι ζωντανοί οργανισμοί πολιτισμού, γνώσης και δημιουργίας, ειδικά όταν πίσω από αυτές βρίσκονται άνθρωποι με όραμα και αγάπη για το βιβλίο. Στο Frantzeska’s Fairystories έχω την χαρά να φιλοξενώ τη βιβλιοθηκονόμο Έφη Καράμπελα, η οποία εργάζεται στη Δημοτική Βιβλιοθήκη Καλοχωρίου που ανήκει στην Αντιδημαρχία Πολιτισμού και Κοινοφελών Δομών Δήμου Δέλτα. Μέσα από τη δουλειά της, η βιβλιοθήκη μετατρέπεται σε έναν ανοιχτό χώρο πολιτισμού, φιλαναγνωσίας και δημιουργικών δράσεων για μικρούς και μεγάλους. Ας τη γνωρίσουμε καλύτερα μέσα από τις ερωτήσεις που ακολουθούν.
Ποιος είναι ο ρόλος σας στη Δημοτική Βιβλιοθήκη Καλοχωρίου και ποιες είναι οι βασικές αρμοδιότητες σας;
Είμαι βιβλιοθηκονόμος και οι βασικές αρμοδιότητές μου είναι η εξυπηρέτηση των πολιτών – αναγνωστών της βιβλιοθήκης, πράγμα το οποίο επιτυγχάνεται μέσω της επιλογής, οργάνωσης, συντήρησης, διατήρησης και προώθησης του υλικού που διαθέτει η βιβλιοθήκη αλλά και μέσω των δράσεων που προγραμματίζονται και υλοποιούνται με κύριο σκοπό την προώθηση του βιβλίου και της φιλαναγνωσίας. Στη Δημοτική Βιβλιοθήκη Καλοχωρίου εφαρμόζεται το δεκαδικό ταξινομικό σύστημα DEWEY για την οργάνωση του υλικού, το πιο διαδεδομένο σύστημα οργάνωσης βιβλιοθηκών παγκοσμίως.
Ποιες ήταν οι μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίσατε από τη στιγμή που αναλάβατε τη θέση σας στη βιβλιοθήκη;
Οι προκλήσεις είναι ο καθημερινός αγώνας να σταθούμε στο ύψος των περιστάσεων και των αναγκών που πρέπει να καλυφθούν για την αρτιότερη λειτουργία της βιβλιοθήκης. Σε αυτό το πλαίσιο πολύ σημαντικό είναι η συνέπεια για να μπορέσουμε να εμπνεύσουμε το κοινό που εξυπηρετούμε έτσι ώστε να αγαπήσει το βιβλίο και το διάβασμα. Να γνωρίζουμε καλά την “κοινότητα” των χρηστών αλλά και της περιοχής γενικότερα γιατί μια Δημοτική Βιβλιοθήκη ή όπως αλλιώς συνηθίζεται να λέγεται, μια λαϊκή βιβλιοθήκη, εξυπηρετεί μια ποικιλία διαφορετικών ανθρώπων, παιδιών και ενηλίκων που απαρτίζουν την κοινότητα που αυτό συνεπάγεται και διαφορετικές αναγνωστικές επιλογές και ανάγκες. Αν θα έπρεπε όμως πέρα από αυτό να παραθέσω ένα πιο συγκεκριμένο παράδειγμα σχετικά με τις προκλήσεις θα σταθώ σε δύο παραδείγματα για το σύνολο της εργασιακής μου εμπειρίας τα τελευταία χρόνια. Μία δύσκολη πρόκληση στη οποία οι βιβλιοθηκες αναγκάστηκαν να προσαρμοστούν είναι η περίοδος κατά την έναρξη της οικονομικής κρίσης στην Ελλάδα όπου έπρεπε πέρα από τις καθιερωμένες μας εργασίες που προαναφέρθηκαν να υλοποιούμε και δράσεις πολιτιστικού περιεχομένου προς τους πολίτες, κάτι το οποίο δεν είχαμε διδαχθεί άλλα έπρεπε να το φέρουμε σε πέρας. Αυτό είναι ένα πολύ δύσκολο κομμάτι στο οποίο οι Ελληνικές βιβλιοθήκες κατάφεραν να προοδεύσουν και αυτό φαίνεται καθημερινά απο τη δραστηριότητά τους η οποία δημοσιεύεται στον ηλεκτρονικό τύπο και στα media. Τέτοιες δράσεις υλοποιεί και η Δημοτική Βιβλιοθήκη καλοχωρίου με επιτυχία. πέρα όμως από το αποτέλεσμα πιο σημαντικός είναι ο ζήλος με τον οποίο εκπονούνται οι διάφορες δράσεις και συνεργασίες αλλα και η προσπάθεια που καταβάλλεται και μας αφήνει με μια αίσθηση προσφοράς, χαράς και ικανοποίησης. Άλλη μια πρόκληση στη οποία ήθελα να αναφερθώ είναι αναγκαιότητα αναβάθμισης και προσαρμογής των Ελληνικών βιβλιοθηκών και των παροχών τους στην ψηφιακή εποχή. Καθώς η βιβλιοθηκονομία είναι μια γρήγορα εξελισσόμενη επιστήμη και άμεσα συνυφασμένη με την ψηφιοποίηση λόγω του μεγάλου όγκου των τεκμηρίων και της πληροφορίας (βάσεις δεδομένων, e-books, ψηφιακές συλλογές κ.α), η ανάγκη να προσαρμοστούμε σε νέα πρότυπα, προγράμματα και δεδομένα είναι επιτακτική για να μπορέσουμε αφενός να είμαστε αποτελεσματικότεροι και αφετέρου να μπορούμε να συναγωνιστούμε τις Ευρωπαϊκές αλλά και άλλες δημοτικές βιβλιοθήκες ανά τον κόσμο που είναι πολύ μπροστά σε επίπεδο οργάνωσης και προώθησης των υπηρεσιών τους. Σε πολλές προηγμένες χώρες οι βιβλιοθήκες αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Στην Ελλάδα έχουμε μικρά δείγματα τέτοιων βιβλιοθηκών που εντάσσονται στην ψηφιακή εποχή και υποστηρίζουν τις σύγχρονες ανάγκες. Ταυτόχρονα αυτό σημαίνει την ανάλογη εκπαίδευση των βιβλιοθηκονόμων αλλά και των αναγνωστών στα νέα δεδομένα.
Η βιβλιοθήκη δεν είναι πλέον μόνο ένας χώρος δανεισμού βιβλίων. Ποιες δράσεις και πολιτιστικές εκδηλώσεις διοργανώνετε για το κοινό;
Στην κατεύθυνση της προώθησης του βιβλίου και της φιλαναγνωσίας σχεδιάζονται και υλοποιούνται διάφορες δράσεις σε συνεργασία με συγγραφείς, εκδοτικούς οίκους, βιβλιοπωλεία, λέσχες ανάγνωσης, σχολεία, δημοτικές δομές, φορείς, συλλόγους, εξειδικευμένους επαγγελματίες, άλλες βιβλιοθήκες για την ανταλλαγή πληροφοριών – εμπειριών αλλά και με απλούς πολίτες. Τέτοιες δράσεις είναι οι βιβλιοπαρουσιάσεις για παιδιά και ενήλικες, συνεργασίες με όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης για θεματικές επισκέψεις στη βιβλιοθήκη που συνοδεύονται από παρουσιάσεις, ξεναγήσεις αλλά και εικαστικές δράσεις. Επίσης διοργανόνωνται ομιλίες, σεμινάρια, εκθέσεις, εργαστήρια, πάντα με τη βιβλιοθήκη να είναι ανοιχτή σε προτάσεις και συνεργασίες. Στο πλαίσιο της εξωστρέφειας η Δημοτική Βιβλιοθήκη Καλοχωρίου υλοποιεί και δράσεις έξω από το χώρο της σε συνεργασία με άλλους φορείς. Ανάμεσα σε αυτούς που έχει συνεργαστεί αναφέροντα:Η Εθνική ΒιΒλιοθήκη της Ελλάδας, τα σχολεία του Καλοχωρίου, Ο Δήμος Δέλτα, Η Δημοτική Βιβλιοθήκη της Θεσσαλονίκης αλλά και άλλες της πόλης, Ο Φορέας Διαχείρισης Δέλτα Αξιού Λουδία Αλιάκμονα (ΟΦΥΠΕΚΑ), Η Εθνική Χαρτοθήκη, το Κέντρο Ιστορίας, το Α.Π.Θ., το Μουσείο Παλαιάς Βουλής, Η iSea, Η Οικολογική Κίνηση Θεσσαλονίκης, το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος, το Βαφοπούλειο, το Βρετανικό Συμβούλιο κ.α.
Πώς ανταποκρίνεται η τοπική κοινωνία του Καλοχωρίου στις παρουσιάσεις βιβλίων και στις υπόλοιπες δράσεις της βιβλιοθήκης;
Η τοπική κοινωνία ανταποκρίνεται ένθερμα και με ενδιαφέρον στις παρουσιάσεις βιβλίων και στις άλλες δράσεις τις βιβλιοθήκες πάντα με κριτήριο και τα προσωπικά ενδιαφέροντα του καθενός. Οι δράσεις ανακοινώνονται μέσω κοινοποιήσεων, στον ηλεκτρονικό τύπο και στα media. Είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι πολλές φορές οι ίδιοι οι πολίτες μας προτείνουν δράσεις και συνεργασίες για την υλοποίηση εκδηλώσεων. Γενικότερα υπάρχει μεγάλη συμμετοχή στις δράσεις κάτι που μας αφήνει με όμορφα συναισθήματα που πηγάζουν από την καλή συνεργασία τη δημιουργία και την προσφορά.
Υπάρχει κάποια δράση ή εκδήλωση που ξεχωρίζετε ως ιδιαίτερα επιτυχημένη ή σημαντική για εσάς;
Είναι όλες εκείνες οι εκδηλώσεις οι οποίες χαρακτηρίζονται από την μεγάλη συμμετοχή του κόσμου και η Βιβλιοθήκη Καλοχωρίου έχει πολλές τέτοιες στο ενεργητικό της. Δεν θα ήθελα να ξεχωρίσω όμως κάποια γιατί από τη μεριά μου όλες οργανώνονται με πολλή αγάπη και απολαμβάνω το ταξίδι μέχρι την πραγματοποίηση τους. Εκείνο που έχει σημασία είναι η προσπάθεια ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα. Είναι αφύσικο άλλωστε να είναι πάντα όλα τέλεια, αυτό μας κάνει και να προσπαθούμε να γίνουμε καλύτεροι. Ακόμα και ένας πολίτης να έρθει σε μια δράση είναι κέρδος στο να βάλουμε ένα μικρό λιθαράκι για να γίνει ο κόσμος μας καλύτερος.
Πώς συνεργάζεστε με σχολεία, συλλόγους ή άλλους φορείς του Δήμου Δέλτα για την προώθηση της φιλαναγνωσίας και του πολιτισμού;
Η συνεργασία γίνεται μέσω προτάσεων κυρίως από τη βιβλιοθήκη προς τους συνεργαζόμενους φορείς συλλόγους, άτομα κ.λ.π. αλλά αρκετές φορές και το αντίθετο. Η Δημοτική Βιβλιοθήκη του Καλοχωρίου είναι μέλος του Δικτύου Βιβλιοθηκών της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδας με μεγάλη εξωστρέφεια για συνεργασίες μέσω της συμμετοχής της βιβλιοθηκονόμου σε ομάδες αλλά και σε δράσεις και εκδηλώσεις που υλοποιούνται στην πόλη της Θεσσαλονίκης. Αυτός είναι ένας σημαντικός τρόπος αλληλεπίδρασης, πρόσβασης σε νέες ιδέες και συνεργασίες κ.λ.π.
Ποιος είναι ο ρόλος της βιβλιοθηκονόμου σήμερα και πώς πιστεύετε ότι εξελίσσεται μέσα στις σύγχρονες κοινωνικές και πολιτιστικές ανάγκες;
Ο ρόλος του βιβλιοθηκονόμου είναι πολυεπίπεδος καθώς καλείται να ανταπεξέλθει όχι μόνο στις βασικές βιβλιοθηκονομικές εργασίες αλλά και στο να αναπτύξει σχέσεις εμπιστοσύνης με το κοινό και τους αναγνώστες του καθώς η βιβλιοθηκονομία είναι μια δουλεια με κοινωνικές προεκτάσεις. Πολύ σημαντικό είναι να είναι οργανωτικός, στοιχείο που χαρακτηρίζει την δουλειά μας, να ενημερώνεται για την εκδοτική παραγωγή και να γνωρίζει καλά το κοινό και την κοινωνία που εξυπηρετεί έτσι ώστε αυτά να τα “παντρεύει” και να μπορεί να κάνει εύστοχες προτάσεις στους αναγνώστες της βιβλιοθήκης. Θα πρέπει να είναι καταρτισμένος στη χρήση τεχνολογιών και προγραμμάτων και να εκπαιδεύεται συνεχώς ώστε να μπορεί να ανταπεξέρχεται στις ανάγκες της εποχής μας. Είναι ο επαγγελματίας που γεφυρώνει τον κόσμο του βιβλίου με την τεχνολογία και τον ψηφιακό κόσμο της πληροφορίας. Επιπρόσθετα θα πρέπει να είναι ανοιχτός σε προτάσεις και συνεργασίες για την υλοποίηση δράσεων και εκδηλώσεων μέσα και έξω από τη βιβλιοθήκη. Πάνω από όλα όμως εκείνο που θα πρέπει να τον χαρακτηρίζει είναι η αγάπη για το βιβλίο.
Ποιο είναι το όραμά σας για το μέλλον της Δημοτικής Βιβλιοθήκης Καλοχωρίου και ποιες νέες δράσεις θα θέλατε να υλοποιηθούν;
Το όραμά μου για το μέλλον της Δημοτικής Βιβλιοθήκης Καλοχωρίου είναι η συνεχής ανάπτυξη της συλλογής με σκοπό τον εμπλουτισμό της, αλλά και η αξιολόγηση των αναγκών του κοινού έτσι ώστε να έχουμε μια ενημερωμένη και εμπεριστατωμένη συλλογή πλήρως ψηφιοποιημένη. Ταυτόχρονα η δημιουργία κατάλληλων χώρων, παιδικού τμήματος αλλά και αναγνωστηρίου καθώς σήμερα υπάρχει ένας ενιαίος χώρος για όλα τα τμήματα. Οραματίζομαι τη δημιουργία ενός κέντρου νεότητας του οποίου η βιβλιοθήκη θα αποτελεί τον βασικό πυλώνα μέσα στον οποίο θα υλοποιούνται οι δράσεις της. Φυσικά σήμερα εντάσσεται στο Πολιτιστικό Κέντρο Καλοχωρίου το οποίο λειτουργεί άψογα προσφέροντας τμήματα πολιτισμού στους συμπολίτες μας, απλώς η βιβλιοθήκη θα πρέπει να έχει περισσότερη αυτονομία. Πέρα από αυτά η συνέχιση των δράσεων και εκδηλώσεων είναι μια προτεραιότητα. Όσο για τις δράσεις δεν υπάρχει περιορισμός ή συγκεκριμένη στοχοθεσία καθώς είμαστε ανοιχτοί σε νέες προτάσεις και προκλήσεις. Το να εργάζεται κανείς σε μια βιβλιοθήκη είναι μια μοναδική εμπειρία καθώς είναι σε όλους γνωστή η σημαντικότητα του ρόλου της καθώς επίσης και η παρέμβαση που μπορεί να κάνει ως φορέας πνευματικής και πολιτιστικής ανάπτυξης.
Η συζήτησή μας με την Έφη Καράμπελα αναδεικνύει τον σημαντικό ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει μια δημοτική βιβλιοθήκη όταν λειτουργεί με μεράκι, συνέπεια και αγάπη για τον πολιτισμό. Οι δράσεις, οι παρουσιάσεις βιβλίων και οι πρωτοβουλίες της Δημοτικής Βιβλιοθήκης Καλοχωρίου αποδεικνύουν πως το βιβλίο συνεχίζει να ενώνει ανθρώπους και να δημιουργεί κοινότητες. Ευχαριστώ θερμά την Έφη Καράμπελα για τον χρόνο της και τις σκέψεις της και εύχομαι το έργο της να συνεχίσει να εμπνέει αναγνώστες κάθε ηλικίας. Μέχρι την επόμενη ιστορία, το Frantzeska’s Fairystories θα συνεχίσει να ταξιδεύει στον μαγικό κόσμο των βιβλίων και των ανθρώπων που τα υπηρετούν.
