Από μικρό με γοήτευαν τα παραμύθια του τόπου μου. Από μικρός ζητούσα από την γιαγιά μου να μου διηγηθεί ξανά και ξανά ιστορίες για νεράιδες, δράκους, πρίγκιπες και βασιλοπούλες. Έτσι όταν έπεσε στα χέρια μου αυτό το βιβλίο το ρούφηξα στην κυριολεξία μέχρι τα εξώφυλλα του. Ο λόγος για τα «Μυθοσκορπίσματα» της Σωτηρίας Ιωαννίδου. Πρόκειται για ένα μικρό βιβλίο των 140 περίπου σελίδων που όμως διαβάζεται με μια ανάσα.
Στις σελίδες του ξεκινάς την περιπλάνηση από την μυστηριώδη Λυκοφή του Έβρου, συνεχίζεις στην μαγική Σαμοθράκη και αφού περάσεις από όλη την Μακεδονία,την Θεσσαλία φτάνεις μέχρι την Εύβοια. Οι ιστορίες της Ιωάννας είναι κατευθείαν από την πηγή. Λόγια που ειπώθηκαν από καλοσυνάτες γιαγιούλες και παππούδες και καταγράφηκαν από την ίδια με μεράκι και αγάπη. Και αυτές οι αυθεντικές εξιστορήσεις κάνουν το βιβλίο τούτο ξεχωριστό.
Η κινηματογραφική γραφή της Ιωαννίδου δεν κουράζει τον αναγνώστη. Τον ταξιδεύει σε βουνά με ξωθιές και χαμοδράκια. Σε βρύσες και πηγάδια στοιχειωμένα και σε παράξενες γριές. Σε αρκετές ιστορίες μπορεί να τρομάξεις ή να συγκινηθείς. Μα σαν τελειώσει το βιβλίο θα έχεις μια χαρά για αυτό το μαγικό ταξίδι στις δεισιδαιμονίες του τόπου. Το ότι η συγγραφέας μας αναφέρει μύθους και που δεν είναι πολύ γνωστοί το κάνει ακόμη πιο ωραίο το βιβλίο. Φυσικά το εξώφυλλο του με την πινελιά των εκδόσεων Πηγή το κάνει πιο μυστηριώδες και μαγικό. Ιωάννα συγχαρητήρια. Περιμένω με λαχτάρα το επόμενο ταξίδι στους μύθους και θρύλους του τόπου μας.
Η βραβευμένη και πολυτάλαντη συγγραφέας Δέσποινα Φίλιου συναντά την επίσης βραβευμένη συγγραφέα Βάσω Κατσαρέλια και μιλούν για τι άλλο; Για παιδική λογοτεχνία. Για την σημασία που αυτή παίζει στην διαπαιδαγώγηση του παιδιού και για τον τρόπο με τον οποίο την προσεγγίζει η κ. Φίλιου.
Συνέντευξη σε Βάσω
Κατσαρέλια
1. Πως αποφασίσατε να ασχοληθείτε με τη συγγραφή παιδικών βιβλίων; Μιλήστε
μας για τα έργα σας.
Από μικρή μου άρεσε να γράφω τις σκέψεις μου σε ημερολόγιο. Μάλλον δεν είναι τυχαίο που ασχολήθηκα αργότερα με τη συγγραφή παιδικού βιβλίου. Ίσως να αναρωτιέστε γιατί με το παιδικό βιβλίο; Θέλω μέσω των παραμυθιών μου να βάλω και εγώ ένα λιθαράκι στην πνευματική ανάπτυξη των παιδιών. Σε όλα μου τα παραμύθια προσπαθώ να χαίρονται τα παιδιά διαβάζοντας τα, αλλά και να διδάσκονται έννοιες που πρέπει να καλλιεργούμε εμείς οι μεγάλοι στους μικρούς. Όπως αγάπη, σεβασμό, φιλία, αλληλεγγύη, προσφορά!! Το πρώτο μου παραμύθι είναι σε έκδοση (e-book). Στη συνέχεια ένοιωσα την ανάγκη να συνεχίσω –γιατί είχα πολλές ιδέες-εμπνεύσεις- με έντυπη έκδοση. Έτσι και έγινε, έχουν εκδοθεί, είκοσι βιβλία μου. Δέκα οχτώ παραμύθια και δύο διηγήματα. Όλα τα παραμύθια μου, έχουν CD με το τραγουδάκι που αφορά το θέμα του παραμυθιού.
2. Πόσο εύκολο είναι να γράψει κάποιος ένα παιδικό βιβλίο; Πόσο χρόνο χρειάζεστε για την ολοκλήρωση μίας ιστορίας;
Είναι αρκετά δύσκολο γιατί απευθύνεσαι σε παιδιά και πρέπει να προσέχεις διπλά κάθε σου λέξη. Να προσέχεις τι διδάγματα θα περάσεις και τι θα εισπράξει το παιδί απ’ αυτό παραμύθι. Με λίγα λόγια πρέπει να μπεις στην ψυχολογία της παιδικής ψυχής, να γίνεις παιδί!! Εγώ έτσι λειτουργώ. Όσο για το χρόνο που χρειάζομαι για την ολοκλήρωση μιας ιστορίας είναι περίπου τρεις μήνες, εξαρτάται βέβαια απ’ το πόσο χρόνο αφιερώνεις καθημερινά.
3. Ποια στοιχεία νομίζετε ότι είναι απαραίτητο για την επιτυχία ενός
παραμυθιού;
Να αγαπάς πολύ αυτό που κάνεις, να έχεις φαντασία, έμπνευση, να αγαπάς τα παιδιά και να θέλεις μέσα απ’ τα παραμύθια σου να τα διδάξεις. Και το σπουδαιότερο να αγγίζεις το συναίσθημα του παιδιού, την ψυχή του, όταν διαβάζει το παραμύθι σου, να σε νιώθει κοντά του και ας μη σε γνωρίζει.
4. Πιστεύετε πως τα παραμύθια πρέπει να έχουν διδακτικό χαρακτήρα; Όταν
γράφετε μία ιστορία γνωρίζετε από την αρχή το τέλος της;
Εννοείται!! Επιβάλλεται τα παραμύθια να έχουν και διδακτικό χαρακτήρα. Εγώ τουλάχιστον αυτό προσπαθώ να πετύχω σ’ όλα μου τα παραμύθια. Ναι δημιουργώ αρχικά την ιστορία στο μυαλό μου, αρχή- μέση-τέλος και μετά αρχίζω την ανάπτυξη. Στην πορεία της ιστορίας κάνω πολλές αλλαγές αλλά δεν αλλάζω τη βάση του αρχικού πλάνου.
5. Το βραδινό διάβασμα λίγο πριν τον
ύπνο δημιουργεί ένα υπέροχο δέσιμο ανάμεσα στο γονιό και το παιδί. Πότε κατά τη
γνώμη σας “πρέπει” ο γονιός να αφήσει το παιδί να διαβάσει μόνο του;
Και σε ποια ηλικία τα παιδιά μπορούν να επιλέγουν μόνα τους τα βιβλία τους;
Όντως δημιουργεί ένα υπέροχο δέσιμο παιδιού και γονιού και πρέπει να γίνεται, είναι σημαντικό για την ψυχολογία του παιδιού. Από τη στιγμή που το παιδί πηγαίνει σχολείο και έχει μάθει να διαβάζει καλά και μόνο του τα μαθήματα του, μπορεί να διαβάζει βιβλία της ηλικίας του, με την καθοδήγηση βέβαια του γονιού. Τουλάχιστον στο δημοτικό θα πρέπει ο γονιός να προτείνει βιβλία στο παιδί του και όχι να επιβάλλει αλλά και να λαμβάνει υπόψιν του τη γνώμη του παιδιού αν αρέσκεται σ’ αυτό.
6. Πως μπορεί το βιβλίο να έχει θέση στη ζωή των σημερινών παιδιών που μεγαλώνουν στην κοινωνία της τεχνολογίας;
Το βιβλίο πρέπει να έχει την πρώτη θέση στη ζωή των παιδιών και αυτό θα του το μάθει ο γονιός. Απ το γονιό εξαρτάται. Και η τεχνολογία έχει το μερίδιο της, αλλά δυστυχώς τα σημερινά παιδιά τείνουν κυρίως προς την τεχνολογία και το βιβλίο πουθενά. Τα παιδιά από μικρά πρέπει να μάθουν να αγαπούν το βιβλίο που μόνο καλό κάνει, δεν έχει παρενέργειες.
7. Τι συμβουλή θα δίνατε σε ένα παιδί που δεν του αρέσει το διάβασμα;
Υπάρχουν τρόποι για να βοηθήσουν οι γονείς του να δει το διάβασμα με άλλο μάτι;
Θα το συμβούλευα να αρχίσει στον ελεύθερο χρόνο του να διαβάζει. Γιατί το διάβασμα θα του δώσει γνώση και εφόδια που όλοι χρειαζόμαστε να έχουμε στη ζωή μας. Να χρησιμοποιεί τον ελεύθερο χρόνο του εποικοδομητικά. Μέσω του διαβάσματος θα διδαχτεί θα χαλαρώσει και θα διασκεδάσει.
Φυσικά υπάρχουν τρόποι.
Από την μικρή ηλικία να τα μυήσουν στο διάβασμα και να τους μεταδώσουν την αγάπη για τα βιβλία, να τους διαβάζουν βιβλία. Αυτό βέβαια προυποθέτει να διαβάζουν πρωτίστως οι γονείς. Να υπάρχει στο σπίτι βιβλιοθήκη, να βλέπει το παιδί τους γονείς του να διαβάζουν και να επικρατεί στο σπίτι μια ατμόσφαιρα γνώσης!!
8. Τι σημαίνει για εσάς Πηγή
Παιδείας;
Σημαίνει Ενημέρωση και Γνώση.
Συγχαρητήρια σ‘ όλους τους συντελεστές.
Σας ευχαριστώ.
Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την κ. Φίλιου επισκεφτείτε το προσωπικό της blog και κάντε like στην προσωπική της σελίδας στο Facebook
Η Πηγή Παιδείας συνεχίζει τις αφηγήσεις κλασσικών παραμυθιών μέσα από το κανάλι της στο YouTube.
Οι αφηγήσεις στόχο έχουν να ψυχαγωγήσουν τους μικρούς μας φίλους ή ακόμα και να βοηθήσουν τους γονείς να “βάλουν” τα μικρά παιδιά τους για ύπνο ευκολότερα αφού αποφύγαμε την χρήση κινούμενης εικόνας.
Είναι ευρέως κατανοητό και αποδεκτό πως η παραμονή στο σπίτι για ένα χρονικό διάστημα μπορεί κατά περιόδους να γεννήσει σε πολλά άτομα αισθήματα άγχους, μελαγχολίας, ακόμη και τάσεις φυγής. Ως τελειόφοιτη στο τμήμα Ψυχολογίας του ΑΠΘ επικοινωνώ το παρόν διάστημα με αρκετούς οι οποίοι για πρώτη φορά αναγκάστηκαν να έρθουν αντιμέτωποι με όλα όσα καιρό τώρα απέφευγαν, όπως η δυσκολία στη διαχείριση των σχέσεων της οικογένειας, η ακαταστασία στο χώρο τους ή τα deadlines της δουλειάς τους. Αυτό το οποίο συμβουλεύω είναι να αποδεχτούμε καθετί θεωρούμε εμπόδιο και έπειτα ενισχύοντας την αίσθηση της ψυχραιμίας να κοιτάξουμε και τις δύο πλευρές του νομίσματος. Έτσι, αφού αναλύσουμε τα αρνητικά στοιχεία που μας πανικοβάλλουν ας δούμε τί μπορούμε να κάνουμε για τις θετικές εναλλακτικές προτάσεις οι οποίες κρύβονται πίσω από αυτά.
Είναι λοιπόν εξίσου κατανοητό ότι η συνθήκη της καραντίνας είναι παροδική, πραγματοποιείται με στόχο το συλλογικό καλό και φυσικά μετά το πέρας αυτής όλοι θα μπορούμε υγιείς και ασφαλείς πια να επιστρέψουμε στην καθημερινότητά μας. Μέχρι όμως εκείνη τη μέρα ας σκεφτούμε κάποιους τρόπους να απασχολήσουμε δημιουργικά τον εαυτό μας ώστε να τον αποτρέπουμε από τυχούσες αρνητικές σκέψεις. Μία από τις πιο παραγωγικές κατ’ εμέ ενασχολήσεις μεταξύ άλλων είναι και το διάβασμα. Πόσο καιρό τώρα λέγατε να αρχίσετε κάποιο βιβλίο, μα δε βρίσκατε το χρόνο; Η καραντίνα σας δίνει μια πολύ καλή ευκαιρία να το κάνετε. Και αν δεν έχετε αποφασίσει τί θα θέλατε να διαβάσετε έχω συγκεντρώσει παρακάτω κάποια έργα καθένα από τα οποία εντάσσεται και σε ένα διαφορετικό λογοτεχνικό είδος.Το πρώτο βιβλίο που θα πρότεινα αφορά την ιστορική λογοτεχνία και είναι το πλέον αντιπροσωπευτικό της, «Τα ματωμένα χώματα» της Διδώς Σωτηρίου. Ένα από τα σημαντικότερα ελληνικά, ιστορικά έργα το οποίο παρουσιάζει τη φρίκη και την τραγικότητα του πολέμου, περιγράφοντας τη ζωή των Ελλήνων της Μικράς Ασίας φτάνοντας μέχρι τις συνθήκες που επικρατούσαν στα Αμελέ Ταμπουρού, δηλαδή τα οθωμανικά τάγματα εργασίας, τη Μικρασιατική Καταστροφή, αλλά και την προσφυγιά. Στις σελίδες του αντανακλώνται προσωπικά βιώματα της συγγραφέως που αποκόμισε ζώντας από κοντά εκείνες τις στιγμές και αποτελεί ένα ιστορικό κειμήλιο της σύγχρονης ελληνικής και όχι μόνο Ιστορίας μας.
Μία στροφή από την Ελληνική προς την Αμερικανική λογοτεχνία οδηγεί στο διήγημα του Ουίλιαμ Φώκνερ «Ο αχυρώνας φλέγεται». Για μένα είναι ένα έργο που πέρα από το βασικό δίλημμα του κεντρικού ήρωα Σάρτυ ανάμεσα στην υποταγή στον αυταρχικό του πατέρα ή την υποδούλωση σε μια κοινωνία ταξική και τοξική ταυτοχρόνως αναδύει στην επιφάνεια ορισμένα ιδιαιτέρως σημαντικά ζητήματα στα οποία αξίζει να σταθεί κανείς και να ερευνήσει τη φύση και εξέλιξή τους αγγίζοντας κομμάτια του χθες, αλλά και του σήμερα. Πώς μπορείς να εναντιωθείς στους προγόνους και τον ίδιο σου τον πατέρα επιλέγοντας μια διαφορετική φύση; Μα ακόμη και αν το κάνεις θα βρεθείς αντιμέτωπος με ένα πεπρωμένο αυστηρά εξαρτώμενο από την παραδοσιακή δομή της κοινωνίας σου ή μήπως και όχι;
Φυσικά, δε θα μπορούσε να λείπει από το αφιέρωμά μου κάποιο βιβλίο της Άλκης Ζέη η οποία πριν λίγο καιρό μας αποχαιρέτησε παντοτινά αφήνοντας όμως πίσω της πλούσια πνευματική κληρονομιά. Από όλα τα παιδιά της, διάλεξα το «Με μολύβι φάμπερ νούμερο δύο» ίσως γιατί ήταν ένα από τα τελευταία έργα όπου η ίδια αφηγείται τα πρώτα είκοσι πέντε χρόνια ζωής της γεμάτα βιώματα και εμπειρίες συνοδευόμενα από φωτογραφικό υλικό με ιστορική και πολιτισμική αξία. Η Άλκη άλλωστε είναι από τις λίγες συγγραφείς που είχε το προσόν να κάνει τα έργα της να διαβάζονται από όλες τις ηλικίες.
Τέλος θα ήθελα να προτείνω δύο έργα που ανήκουν σε δύο εξαιρετικούς συντοπίτες, Θρακιώτες δημιουργούς και φίλους. Το βιβλίο «Μια άλλη ευκαιρία» του Κωνσταντίνου Τριανταφυλλάκη, το οποίο είχα την τιμή να παρουσιάσω το 2017 στον Ιανό της Θεσσαλονίκης, πρόκειται για ένα έργο που με την πλοκή, τους ήρωες, μα και το ξεχωριστό του τέλος συμπαρασύρει τον αναγνώστη να ταυτιστεί με κάποιο από τα πρόσωπα καθρεφτίζοντας στην πορεία τους τα δικά του προσωπικά διλήμματα και ανησυχίες.
Από την άλλη, το έργο «Ύσσωπος» του ποιητή Γιώργου Κιουρτίδη είναι μια ποιητική συλλογή που ξεχώρισα ανάμεσα στα υπόλοιπα έργα του, καθώς το ύφος και τα μηνύματα που περνά καθένα από τα ποιήματα που το απαρτίζουν με αποκορύφωμα τη Ματαιοδοξία, τον Αποχαιρετισμό στο πριν και φυσικά τον Ύσσωπο τοποθετεί τον αναγνώστη στο κέντρο των δικών του φιλοσοφικών αναζητήσεων ώστε να δώσει απάντηση στα πιο απλά μέχρι τα πιο σύνθετα ερωτήματα της ζωής μας.
Όποιο από τα παραπάνω έργα και αν διαλέξετε είμαι βέβαιη πως θα χαθείτε στους νέους κόσμους της φαντασίας οι οποίοι ανοίγονται μπροστά σας. Γι’ αυτό λοιπόν μην αργείτε, διανύστε τους!
*Η Βαλέρια Σιβούδη γεννήθηκε το 1997 στην Αλεξανδρούπολη και κατάγεται από το Διδυμότειχο Έβρου. Είναι φοιτήτρια Ψυχολογίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (Α.Π.Θ.), ενώ παράλληλα δραστηριοποιείται με τη συγγραφή ποιημάτων, άρθρων και κριτικών. Έχει συνεργαστεί με λογοτεχνικά περιοδικά, όπου έχει δημοσιεύσει κριτικές βιβλίων ελληνικής και διεθνούς βιβλιογραφίας, άρθρα γνώμης και συνεντεύξεις. Τον Μάιο του 2018 εκδόθηκαν δύο ποιήματά της, η Μοναξιά του Ποιητή (2013) και τα Ανείπωτα Λόγια (2014) τα οποία συμπεριλήφθηκαν στο βιβλίο «Σύγχρονη Ανθολογία της Νέας Ελληνικής Ποίησης» που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις της Νέας Διάστασης.Έχει λάβει, επίσης μέρος σε παρουσιάσεις βιβλίων. Ακόμη, συμμετέχει σε διεπιστημονικές ημερίδες με θέματα που σχετίζονται με τον κλάδο της Ψυχολογίας και είναι εθελόντρια σε Συλλόγους και Ομάδες παρέχοντας κλινική και συμβουλευτική υποστήριξη σε άτομα που το έχουν ανάγκη. Σύμφωνα με την ίδια, κυρίαρχος στόχος της ως Ψυχολόγος είναι να βοηθήσει τους ανθρώπους «να απαλλαγούν από τα δεινά της σύγχρονης πραγματικότητας βοηθώντας τους να βρουν την ψυχική τους ισορροπία και γαλήνη».
Verba volant, scripta manent. Με τη φράση αυτή, που στα ελληνικά σημαίνει «τα λόγια πετούν, τα γραπτά μένουν», οι Λατίνοι ήθελαν να δείξουν την αξία και τη διαχρονικότητα που έχει ο γραπτός λόγος.
Αναλογιζόμενοι το παραπάνω, οι διοικούντες της Κοσμητείας της Σχολής Επιστημών Υγείας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης πήραν μια συγγραφική και εκδοτική πρωτοβουλία με αντικείμενο την ιστορική πορεία των τεσσάρων Τμημάτων της Σχολής, που είναι η Ιατρική, η Φαρμακευτική, η Οδοντιατρική και η Κτηνιατρική.
Ειδικότερα, η συγγραφή της ιστορικής πορείας των Τμημάτων, από την ίδρυσή τους μέχρι και το ακαδημαϊκό έτος 2019-2020, θα πραγματοποιηθεί για πρώτη φορά και θα αποτυπωθεί σε τέσσερις τόμους, έναν για κάθε Τμήμα της Σχολής.
Στόχος της προσπάθειας είναι η διασφάλιση της ιστορικής μνήμης αλλά και η δημιουργία ενός σημείου αναφοράς για την εκάστοτε διοίκηση και για τα νεότερα στελέχη των Τμημάτων. Η προσπάθεια θα γίνει με τη στήριξη των Προέδρων των Τμημάτων, των Διευθυντών των Τομέων, των Διευθυντών των Κλινικών Εργαστηρίων κι άλλων ακαδημαϊκών μονάδων των Τμημάτων.
Το περιοδικό «Πηγή Παιδείας» επικοινώνησε με τον Κοσμήτορα της Σχολής, Θεόδωρο Δαρδαβέση, ο οποίος σημείωσε πως είναι θέμα κύρους για κάθε Πανεπιστημιακό Ίδρυμα η αποτύπωση της ιστορίας του: «Με το πέρασμα των χρόνων η ιστορική μνήμη αμβλύνεται. Πρόσωπα και γεγονότα που ήταν καθοριστικά για την πορεία των Τμημάτων σιγά σιγά λησμονούνται. Είναι χρέος μας, λοιπόν, να καταγράψουμε, να αξιολογήσουμε και να αποτυπώσουμε σε μια έκδοση την ιστορική πορεία των Τμημάτων της Σχολής, τα οποία ιδρύθηκαν κάτω από αντίξοες συνθήκες. Για παράδειγμα η Ιατρική ιδρύθηκε κατά την περίοδο της γερμανικής Κατοχής. Προσπαθούμε να συγκεντρώσουμε στοιχεία, τεκμήρια και φωτογραφικά ντοκουμέντα για να καταγράψουμε όλη αυτή την πορεία, ούτως ώστε εμείς οι νεότεροι να ξέρουμε τις αγωνίες και τους αγώνες των προηγούμενων γενεών. Έτσι θα εκτιμήσουμε διαφορετικά αυτά που έχουμε στα χέρια μας. Είναι θέμα κύρους μια τέτοια κίνηση», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Να σημειωθεί πως οι τέσσερις τόμοι αναμένεται να είναι έτοιμοι το φθινόπωρο του 2020 ενώ δεν έχει αποφασιστεί ακόμη αν θα «χρησιμοποιηθούν μόνο εσωτερικά» ή θα είναι διαθέσιμοι και σε βιβλιοπωλεία.
Κολοκοτρώνης, Καραϊσκάκης, Μπουμπουλίνα, Μαντώ Μαυρογένους, Παπαφλέσσας, Μιαούλης, Κανάρης… και πολλοί ακόμη που αγωνίστηκαν και συνέβαλαν στην απελευθέρωση από τους Τούρκους και την εθνική παλιγγενεσία.
Τους γνωρίζουμε όλοι – ή τουλάχιστον αρκετοί – και ξέρουμε τον τρόπο με τον οποίο βοήθησε ο καθένας τους στην επανάσταση του 1821. Υπάρχει όμως πλήθος άλλων αγωνιστών, οι οποίοι συνέβαλαν τα μέγιστα για να είμαστε εμείς σήμερα ελεύθεροι!
Η Πελοπόννησος ήταν μία από τους πρωτεργάτες της επανάστασης κι έχει πολλούς που αγωνίστηκαν και είναι γνωστοί μόνο στις περιοχές τους. Έφτασε λοιπόν η ώρα να δούμε πότε ξεκίνησε πραγματικά η Επανάσταση του 1821 και από ποιο σημείο.
Σύμφωνα με το Τοπικό Αρχείο Λεωνιδίου η έναρξη της επανάστασης στην Τσακωνιά έγινε στις 16/03/1821 και αναφέρονται πηγές που επιβεβαιώνουν το γεγονός: «Η πρώτη πηγή στην οποία μνημονεύεται ότι η κήρυξη της Επανάστασης στο Λεωνίδιο έγινε στις 16/3/1821 είναι το ηρωικό έπος «Η Λάκαινα» του πρωτοπρεσβύτερου και δάσκαλου Θεόδωρου Οικονόμου που εκδόθηκε το 1859. Ο Οικονόμου ήταν τριτότοκος γιος του Μιχάλη Οικονόμου, πολεμιστή του 1821 που σκοτώθηκε το 1822 στην Αγία Μαρίνα Λαμίας. Από τα εφτά του παιδιά, δύο αγόρια πέθαναν σε ηλικία 26 ετών ( το ένα στο στρατό) και μία κόρη σε ηλικία 24 ετών, δύο χρόνια μετά το γάμο της.
Ο διαπρεπής ιστοριοδίφης Θάνος Βαγενάς στο βιβλίο του «Κυνουριακές σελίδες δόξας», σελίδα 73 αναφέρει ως πιθανή ημερομηνία κήρυξης της επανάστασης στο Λεωνίδιο τη 17η/3/1821.
Το 1995 ο Κωνσταντίνος Πενταφρόνιμος, οικονομολόγος, υπάλληλος στη Δ.Ο.Υ. Σκάλας δημοσίευσε στον Κ. Α΄ τόμο των «Πελοποννησιακών», σειρά που εκδίδει η Εταιρεία Πελοποννησιακών Σπουδών, ημίγνωστη μελέτη του Μιχ. Δέφνερ.
Το χειρόγραφο, αποτελούμενο από 14 σελίδες κόλλας αναφοράς με εξώφυλλο, προέρχεται από δημοπρασία του οίκου Σπανού, έχει τον τίτλο «Η δράσις των Τσακώνων κατά την Ελληνικήν Επανάστασιν» και θεωρεί ως χρόνο έναρξης της επανάστασης στο Λενίδι τα μέσα περίπου Μαρτίου. Στο κείμενο προτάσσεται πρόλογος τεσσάρων σελίδων με πολύ ενδιαφέρουσες πληροφορίες.»¹
Ο Στυλιανός Μερικάκης (δήμαρχος Λεωνιδίου έως το 1977) στην ομιλία του στις 12/06/1971 στην αίθουσα του Πειραϊκού Συνδέσμου στον Πειραιά μίλησε για την προσφορά και τη δράση των Τσακώνων κατά την Επανάσταση του 1821. Αναφέρει ότι ο Τριαντίνος συναντιέται στη Μάνη με τον Ράμφο, επίσημο απεσταλμένο της Φιλικής Εταιρίας κι έχοντας οδηγίες και τη σημαία επιστρέφουν στο Λεωνίδιο στις 16 Μαρτίου του 1821. Μόλις μαθεύτηκε το γεγονός αυτό ξεσηκώθηκαν όλοι με ζητωκραυγές και πυροβολισμούς και συνέλαβαν τον Τούρκο τελώνη του λιμανιού του Λεωνιδίου. Κατόπιν κατευθύνθηκαν στον Ναό της Παναγίας για να ψαλλεί η δοξολογία και να ευλογηθούν από τον Ιερέα η σημαία και τα όπλα. Έτσι οι Τσάκωνες κήρυξαν την Επανάσταση στο Λεωνίδιο στις 16 Μαρτίου του 1821, νωρίτερα από τον Πετρόμπεη στην Καλαμάτα και από τον Παλαιών Πατρών στην Αγία Λαύρα.
Το αρχείο Τσακωνιάς με τα βιβλία «Τα χρονικά των Τσακώνων» που έχει εκδώσει μας παρέχει πολλές πληροφορίες για τη δράση των Τσακώνων στον αγώνα του Εικοσιένα. Τα ονόματα πολλά και η βοήθεια του καθενός πολύτιμη. Για κάποιους υπάρχουν πολλές πληροφορίες για άλλους λιγότερες λόγω του γεγονότος ότι τότε δεν υπήρχαν τόσες καταγραφές όλων των γεγονότων και όσα υπάρχουν βασίζονται περισσότερο σε μαρτυρίες ανθρώπων που έζησαν εκείνη την εποχή.
Θεόδωρος Γούλελος: έλαβε μέρος στην πολιορκία της Μονεμβασιάς και της Τριπολιτσάς.
Γεώργιος Γούλελος: έλαβε κι αυτός μέρος στην πολιορκία της Μονεμβασιάς, σκότωσε στη μάχη τον αρχηγό των Τούρκων Χασάμβεη και σκοτώθηκε κι αυτός από τους Τούρκους.
Καπετάν Γεωργάκης Μιχαλάκης ή Μανωλάκης: αρχηγός των Ελλήνων στην πολιορκία της Μονεμβασιάς, πολέμησε με ηρωισμό και διακρίθηκε στη μάχη. Ορίστηκε φρούραρχος του κάστρου όταν παραδόθηκε από τους Τούρκους στους Έλληνες στις 23/07/1821. Υψίστης σημασίας η κατάληψη της Μονεμβασιάς, διότι εδραίωσε την Επανάσταση στα νότια του Μοριά.
Μανώλης Ντούνιας ή Δούνιας: ένας από τους Τσάκωνες πολιορκητές της Τριπολιτσάς. Γνώριζε την Τουρκική γλώσσα κι έπιασε φιλίες με μερικούς Τούρκους φρουρούς από τους οποίους αγόραζε όπλα. Ήταν αυτός που έπεισε τον Τούρκο φρουρό να του ρίξει σκοινί για να τον ανεβάσει. Τα κατάφερε, ανέβηκε, τον αφόπλισε και τον σκότωσε και με νοήματα κάλεσε τους άλλους Έλληνες να ανοίξουν τις πύλες και να μπουν στην πόλη.
Φυσικά στον αγώνα της απελευθέρωσης βοήθησαν και οι Ηγούμενοι της Τσακωνιάς. Όπως αναφέρει η Δρ Θεολογίας Αθηνά Κονταλή «Στην συντριπτική πλειοψηφία τους τα μοναστήρια της Τσακωνιάς συνέβαλαν στην απελευθέρωση του Γένους από τον οθωμανικό ζυγό, με τους ηγουμένους τους να πρωτοστατούν στις περισσότερες εξεγέρσεις. Για το λόγο αυτό τα μοναστήρια της Τσακωνιάς αποτέλεσαν πηγή εθνικής συνοχής, παρηγορίας και καθοδήγησης, καθώς και κέντρα των τοπικών εξεγέρσεων…
Στον αγώνα του 1821 ο ηγούμενος Καλλίνικος Τσαμούρης από το μοναστήρι της Παναγίας της Μαλεβής έγινε μέλος της Φιλικής Εταιρείας και ως εμπειρικός γιατρός βοήθησε τους τραυματισμένους αγωνιστές αλλά και τον ίδιο τον Δημήτριο Υψηλάντη. Μετέτρεψε τους χώρους του μοναστηριού σε νοσοκομείο, όπου περιέθαλπε με τις εμπειρικές του γνώσεις τους τραυματίες.
Ο ηγούμενος Νεόφυτος Ζαφειρόπουλος από το μοναστήρι της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος Χριστού Λουκούς υπήρξε μέλος της Φιλικής Εταιρείας. Στον ίδιο ανατέθηκε να οργανώσει την επαναστατική προετοιμασία στην περιοχή και να την εφοδιάσει με καρπούς, λάδι, ελιές και μπαρούτι…
Ο ηγούμενος Νεόφυτος από το μοναστήρι της Κοιμήσεως Θεοτόκου Ελώνης στρατεύτηκε υπέρ του Αγώνα και πήρε μέρος σε πολλές στρατιωτικές αναμετρήσεις. Το μοναστήρι λόγω της οχυρής του θέσης χρησιμοποιήθηκε ως καταφύγιο αμάχων και ως τόπος συγκέντρωσης πολεμοφοδίων.
Ο ηγούμενος Ιωασάφ Κανέστρας από το μοναστήρι της Παναγίας της Αρτοκωστάς συγκρότησε ένοπλο Σώμα αποτελούμενο από 50 αγωνιστές-στρατιώτες, οι οποίοι συντηρούνταν με έξοδα της Μονής…
Ο ηγούμενος Ιωσήφ Κριμίτζος από το μοναστήρι του Αγίου Νικολάου Καρυάς έλαβε μέρος ενεργά στον Αγώνα και μάλιστα, το 1844, τιμήθηκε για τη δράση του με παράσημο από τον Όθωνα.
Ο ηγούμενος Ιωακείμ από το μοναστήρι του Τιμίου Προδρόμου μαζί με 14 μοναχούς πήραν τα όπλα και πολέμησαν το Μάιο του 1821 στα Βέρβαινα και στα Δολιανά. Εξαιτίας της δύσβατης θέσης της, η μονή χρησιμοποιήθηκε στον Αγώνα για περίθαλψη τραυματιών, διάσωση οικογενειών και παροχή πλήθους υποστηρικτικών υπηρεσιών.»
Πολλά ακόμη θα μπορούσαν να γραφτούν για το τιμημένο 1821 και να γίνουν κι άλλες ιστορίες γνωστές κι άλλοι αγωνιστές να βρουν τη θέση που τους αξίζει. Για να μην είναι όμως κουραστικό αρκούν αυτά τα λίγα για να μπει το νερό στο αυλάκι, όπως λέει ο λαός μας και να αρχίσουμε να ασχολούμαστε περισσότερο με την ιστορία μας.
Το βιβλίο του Γιώργου Σαρδέλη θα μπορούσε να χαρακτηριστεί «λογοτεχνική αυτοβιογραφία». «Αυτοβιογραφία», γιατί η «Κατάθεση Ψυχής» σκιαγραφεί τους σταθμούς της ζωής του συγγραφέα. «Λογοτεχνική», γιατί μέσα στο κείμενο συναντούμε λόγο ζωντανό, άμεσο, πολυποίκιλο σε εκφραστικά μέσα, πλούσιο λογοτεχνικά, παραστατικές εικόνες, γλαφυρές αφηγήσεις και αποφθεγματικό ύφος. Ο εξομολογητικός τόνος, η πρωτοπρόσωπη αφήγηση και ο έντονα βιωματικός χαρακτήρας καθιστούν το βιβλίο μία πραγματική κατάθεση ψυχής.
Ενώ ο Γιώργος Σαρδέλης λοιπόν αφηγείται γεγονότα και περιστατικά της προσωπικής του ζωής δεν εστιάζει στα γεγονότα τα ίδια (δεν κουράζει τον αναγνώστη με λεπτομέρειες της προσωπικής του ζωής) αλλά εστιάζει στο συναίσθημα και κυρίως στο δίδαγμα. Ο Γιώργος Σαρδέλης φαίνεται ότι αντιλαμβάνεται τη ζωή σαν ένα ατελείωτο σχολείο όπου συνεχώς μαθαίνουμε και οφείλουμε όμως να μεταλαμπαδεύουμε στους άλλους όση γνώση αποκτήσαμε.
Παράλληλα, η ζωή για τον Γιώργο ίσως θα μπορούσε να είναι σαν έναν ατελείωτος στίβος μάχης, όπου κάθε ημέρα έχουμε να αντιμετωπίσουμε και να ξεπεράσουμε πλήθος διαφορετικών εμποδίων και δυσκολιών.
Βέβαια, δεν είναι δυνατόν να παραλείψω το ισχυρότερο λογοτεχνικό στοιχείο του βιβλίου του :την ποίηση, καθώς μέσα σ’αυτό βρίσκουμε ποιητικά πρωτόλεια του συγγραφέα.
Ο Γ. Σαρδέλης αποδίδει τα τροφεία στη γενέτειρά του, στα χωριά της ορεινής Ναυπακτίας. Η φτώχεια της παιδικής ηλικίας φαντάζει στα μάτια των σημερινών παιδιών ως μία εξιστόρηση από έναν άλλο κόσμο. Όμως, αυτή η φτώχεια έκανε τον αφηγητή να μη θεοποιήσει τα υλικά αγαθά, αλλά σε αντίθεση με τις αξίες της σύγχρονης καταναλωτικής κοινωνίας, αντιλαμβάνεται τα υλικά αγαθά και το χρήμα ως μέσο για την επίτευξη ενός σκοπού, της βελτίωσης του βιοτικού επιπέδου. Δεν είναι τα χρήματα και τα υλικά αγαθά ο αυτοσκοπός της ζωής.
Δικαίως, πολλές σελίδες του βιβλίου καταλαμβάνει η οικογένεια του. Ο βιοπαλαιστής πατέρας του, η σκληραγωγημένη μητέρα του, η γλυκυτάτη γιαγιά του. Μορφές υπαρκτές, πραγματικές, βγαλμένες όμως σαν από κάποιο όνειρο, σαν από κάποιο παραμύθι μιας άλλης εποχής. Μέσα στην απέραντη φτώχεια τους προσπαθούν να εμφυσήσουν στα παιδιά τους υγιείς αξίες, ανθρωπιστικά ιδανικά και μία θετική και αισιόδοξη ματιά για την ίδια τη ζωή.
Αναπολεί τα παιδικά του χρόνια στο χωριό με ζωηρή νοσταλγία. Ζωή αφενός δύσκολη αλλά αφετέρου απλή, αγνή, όμορφη γεμάτη αγάπη. Σκηνές από την αγροτική ζωή δίνουν στο βιβλίο τη μορφή μίας «ζώσας λαογραφίας». Μια ζωή που δεν υπάρχει πια, που έφυγε μέσα από την τεχνολογική εξέλιξη και την οικονομική ανάπτυξη, αλλά μια ζωή που ο συγγραφέας την έζησε και διαβάζοντας την ολοζώντανη αφήγησή του τη ζούμε κι εμείς, έστω και νοερά. Ξεχωρίζουν οι αφηγήσεις του για την καλλιέργεια καπνών : ο παραδοσιακός βίος συγχρόνως δοσμένος με την φτώχεια και παράλληλα με την ελπίδα της προκοπής. «Καπνοχώραφα της επιβίωσης» χαρακτηρίζει τα μέρη όπου έζησε την παιδική και εφηβική ηλικία.
Οι εμπειρίες του μετουσιώνονται σε πείρα μέσα από τις αποφθεγματικές διατυπώσεις : «πολλά και δύσβατα μονοπάτια στο βουνό. Ψάξε να βρεις ποιο θα σε οδηγήσει στο ξέφωτο». Φράση με πολύσημη και πολυεπίπεδη ερμηνεία και αλληγορική διάσταση.
Η αφήγησή του Γιώργου Σαρδέλη μας μεταφέρει νοερά στα πρώτα δύσκολα μεταπολεμικά χρόνια. Στα χρόνια της φτώχειας, της εξαθλίωσης, της ένδειας. Όμως, αυτή η ακραία φτώχεια (ακραία γιατί σε αρκετά σημεία ο αφηγητής μιλάει για πραγματική πείνα) κάνει τον μικρό Γιώργο να ονειρεύεται ένα κόσμο καλύτερο, έναν κόσμο ανθρωπινότερο –δεν εμποτίζεται η συνείδησή του με αισθήματα μίσους κι εκδίκησης. Αντίθετα, απολαμβάνοντας την απέραντη μητρική και πατρική αγάπη και στοργή, ο Γιώργος Σαρδέλης πεισμώνει να πετύχει στη ζωή του και θέλει να μεταδώσει αυτήν την αγάπη και στους άλλους : «φτωχική ζωή, αλλά πλούσια από αγάπη καρδιά»
Ο νεαρός Γιώργος με μόνη αποσκευή την αγωγή και την παιδεία των γονιών του έρχεται στη Θεσσαλονίκη να σπουδάσει σαν να ακούει μία εσωτερική φωνή που τον ωθεί προς ένα άγνωστο αλλά λαμπρό μέλλον. Η επαγγελματική του ανέλιξη και σταδιοδρομία είναι καρπός των ικανοτήτων, του ήθους του και της αγάπης του για τη δουλειά του. Έρχεται έτσι η καταξίωση, η οποία παίρνει το νόημα της προσφοράς στο σύνολο, της κοινωνικής προσφοράς.
Χαρακτηριστική είναι η αγάπη του για τη φύση, για την ελληνική ύπαιθρο, για το φυσικό κάλλος της πατρίδας. Οι παραστατικές, ζωντανές και γλαφυρές αφηγήσεις και περιγραφές του φυσικού τοπίου της ιδιαίτερης πατρίδας του (άμεσα συνυφασμένες με την παιδική του ηλικία) αναδεικνύουν μία πραγματική, γνήσια και ειλικρινή φυσιολατρεία.
Το βιβλίο αυτό πρέπει να διαβαστεί από τους σημερινούς νέους καθώς μέσα σ’αυτό (που δεν είναι μυθοπλασία, αλλά πραγματικά γεγονότα) θα βρουν πολλά διδάγματα για τη ζωή : να μπορούν να αντεπεξέρχονται στις δυσκολίες, να αντιμετωπίζουν με αισιοδοξία το μέλλον, να αγωνίζονται με θεμιτά μέσα για την επίτευξη των στόχων τους, να επιζητούν τη δικαιοσύνη στη ζωή και την κοινωνία, να ρισκάρουν και να αναλαμβάνουν τις ευθύνες τους.
Ο Γιώργος Σαρδέλης με την «Κατάθεση Ψυχής» αναδεικνύει την Αγάπη ως την υπέρτατη αξία. Η προσφορά στο σύνολο, η προσφορά στον συνάνθρωπο, η συνεισφορά για την καλυτέρευση της κοινωνίας, απότοκα της αγάπης για τον Άνθρωπο, είναι η κυρίαρχη αξία που αναδεικνύεται μέσα από τις σελίδες του βιβλίου. Έτσι, το κοσμοείδωλλο του Γιώργου είναι καθαρά ανθρωποκεντρικό και γι’ αυτό καθίσταται και κοινωνιοκεντρικό. Βέβαια, όλα αυτά έρχονται σε αντίθεση με τον αχαλίνωτο ατομοκεντρισμό της σημερινής εποχής. Γι’ αυτό οραματίζεται έναν «κόσμο…αλλιώς», έναν κόσμο ειρηνικό και δίκαιο –η δικαιοσύνη είναι άλλη μία κυρίαρχη αξία στη ζωή του.
Όπως χαρακτηριστικά γράφει : «απώτερος σκοπός του ανθρώπου είναι η συνολική εξέλιξη της ανθρωπότητας και η δημιουργία κοινωνιών όπου θα μπορούν όλοι να ζουν ευτυχισμένοι.»
Απολήγοντας, το βιβλίο αποπνέει ένα αίσθημα ελπίδας και αισιοδοξίας για ένα καλύτερο αύριο τόσο ατομικό όσο και σε συλλογικό επίπεδο, εμπνέει μια σιγουριά στον Άνθρωπο και στη δύναμη του να αλλάξει τη μοίρα του και να οδηγήσει τι ζωή του σε ανώτερα επίπεδα. Εμπνέει την ίδια την Ανθρωπιά.
Οι Αρχαίοι Έλληνες υπήρξαν πρωτοπόροι και συνεισέφεραν τα μέγιστα στην ιστορία της ανθρωπότητας, από την κατάρτιση του πρώτου χάρτη μέχρι τα ρομπότ. Κάντε κλικ και μάθετε τους 17 τρόπους με τους οποίους συνεισέφεραν οι Αρχαίοι Έλληνες στην εξέλιξη της σύγχρονης καθημερινότητάς μας.
Φάρος: Η ιδέα της ασφαλούς εισόδου στο λιμάνι με τη χρήση του φωτός πρωτοχρησιμοποιήθηκε από τους Έλληνες που έχτισαν τον πρώτο φάρο στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου τον 3ο αιώνα π.Χ. Το βράδυ άναβαν μια φωτιά πάνω στο φάρο επιτρέποντας στα πλοία να έχουν μια πλήρη εικόνα της ακτογραμμής.
Οδόμετρο:Τα μηχανικά οδόμετρα χρησιμοποιούνταν κατά τους Ελληνιστικούς χρόνους για τη μέτρηση των αποστάσεων που διένυε ένα όχημα. Τα οδόμετρα περιγράφει για πρώτη φορά ο Βιτρούβιος το 27 π.Χ. και πιστεύεται ότι εφευρέτης του ήταν ο Αρχιμήδης περίπου κατά τον Πρώτο Καρχηδονιακό Πόλεμο (264 π.Χ. – 241 π.Χ.).
Ρομποτ:Όσο κι αν ακούγεται απίθανο, ο Έλληνας μαθηματικός και επιστήμονας Αρχύτας εφεύρε ένα ξύλινο περιστέρι που λειτουργούσε με ατμό υπό πίεση και μπορούσε να πετάξει 200 με 300 μέτρα κάθε φορά.
Νερόμυλος: Οι πρώτοι νερόμυλοι αποδίδονται ιστορικά στον υδραυλικό τροχό της Περαχώρας, μια μηχανή που κινείτο με νερό η οποία παρουσιάστηκε στην Ελλάδα τον 3ο αιώνα π.Χ. Ο τρόχος είναι άλλη μια εφεύρεση των αρχαίων Ελλήνων και εφευρέθηκε κατά πάσα πιθανότητα από τον Φίλωνα τον Βυζάνιο.
Ιατρική:Κατά τους αρχαίους χρόνους οι άνθρωποι πίστευαν πως οι ασθένειες ήταν η τιμωρία των Θεών προς τους ανθρώπους. Ο Ιπποκράτης, ωστόσο, κατέρριψε τη δοξασία πραγματοποιώντας πειράματα τα οποία απέδειξαν ότι οι ασθένειες ήταν αντίδραση του οργανισμού στα μικρόβια. Τον αναφέρουν συχνά ως τον πατέρα της δυτικής ιατρικής κι ο όρκος του Ιπποκράτη αποτελεί διαχρονική κληρονομιά ολόκληρης της ανθρωπότητας.
Ξυπνητήρι: Αυτό που μας βοηθά ακόμη και σήμερα να είμαστε στην ώρα μας στη δουλειά, το ξυπνητήρι είναι αρχαία ελληνική εφεύρεση. Τα τότε ρολόγια, βέβαια, ήταν μηχανικά και αρκετά πρωτόγονα. Οι αρχαίοι Έλληνες χρησιμοποιούσαν υδραυλικά ρολόγια που λειτουργούσαν με νερό και χτυπούσαν πάνω σε ευαίσθητα όργανα ή έσταζαν πάνω σε άλλα που έβγαζαν ήχους.
Χάρτες:Οι σύγχρονοι χάρτες είναι εφεύρεση των αρχαίων Ελλήνων, καθώς τα προηγούμενα χρόνια οι ταξιδιωτικοί οδηγοί ήταν ασαφείς και ιδιαίτερα περιγραφικοί. Ο Έλληνας Αναξίμανδρος ήταν ο πρώτος που συνέλαβε την ιδέα του γεωγραφικού πλάτους και μήκους και έφτιαξε χάρτες βασιζόμενος στη θεωρία αυτή. Αργότερα, ακολούθησαν κι άλλοι Έλληνες όπως ο Ερατοσθένης και ο Στράβων που δημιούργησαν χάρτες που συνέδεαν τον τότε γνωστό κόσμο.
Γέρανος: Η σύγχρονη κατασκευαστική διαδικασία θα ήταν αδύνατη χωρίς τον σύγχρονο γερανό. Οι αρχαίοι Έλληνες εφεύραν μια απλούστερη μορφή αυτού για να ανυψώνουν φορτία για να χτίζουν. Την εποχή εκείνη, οι γερανοί λειτουργούσαν είτε με ζώα είτε με τη βοήθεια πολύ δυνατών σωματικά ανθρώπων.
Ντους: Εκτός από τα πολυτελή λουτρά, άλλη μια εφεύρεση των αρχαίων είναι τα σύγχρονα ντους. Στα αποδυτήρια στα Γυμνάσια και στις Παλαίστρες είχαν τοποθετηθεί σωλήνες νερού για να κάνουν ντους οι αθλητές μετά την προπόνηση.
Μοχλός: Ο μοχλός είναι προϊστορικό εργαλείο και το χρησιμοποιούσαν για να σηκώνουν βαριά αντικείμενα με ελάχιστη προσπάθεια. Ο μοχλός ήταν εφεύρεση των αρχαίων Ελλήνων και χρησιμοποιήθηκε κατά κόρον από αυτούς. Το 260 π.Χ., ο μαθηματικός Αρχιμήδης είπε: “Δώσε μου ένα μέρος να σταθώ κι ένα αρκετά μακρύ μοχλό και θα κινήσω τη Γη”
Οι αρχές της Νότιας Κορέας ανακοίνωσαν σήμερα ότι κατέγραψαν 93 νέα επιβεβαιωμένα κρούσματα του κορωνοϊού, γεγονός που σημαίνει πως η τάση ύφεσης της εξάπλωσής του συνεχίζεται, ωστόσο η ανησυχία που εγείρουν νέα, μικρότερα ξεσπάσματα παραμένει.
Αίγυπτος: Στους έξι οι νεκροί – Στους 196 οι ασθενείς
Άλλοι δύο υπέκυψαν στην Αίγυπτο αφού μολύνθηκαν από τον κορωνοϊό, ανεβάζοντας το σύνολο των θανάτων στη χώρα εξαιτίας της πανδημίας σε έξι, ανακοίνωσε το υπουργείο Υγείας.
Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Υγείας Χάλιντ Μεγκάχεντ δήλωσε επίσης ότι έχουν επιβεβαιωθεί 30 νέα κρούσματα, δεδομένο που ανεβάζει το σύνολό των ασθενών σε 196.
Νέα Ζηλανδία: Οκτώ νέα κρούσματα
Οκτώ νέα κρούσματα μόλυνσης από τον κορωνοϊό επιβεβαιώθηκαν στη Νέα Ζηλανδία. Χαρακτηριστικό τους είναι ότι όλα σχετίζονται με πρόσφατα ταξίδια στο εξωτερικό, ανακοίνωσε το υπουργείο Υγείας σήμερα.
Γαλλία: Στους 175 οι θάνατοι – Καθολική καραντίνα στη χώρα
Οι υγειονομικές αρχές της Γαλλίας ανακοίνωσαν 27 νέους θανάτους από τον κορωνοϊό, με αποτέλεσμα ο συνολικός αριθμός των νεκρών να ανέρχεται πλέον σε 175, καταγράφοντας αύξηση 18%, καθώς στη χώρα εφαρμόστηκε καθολική καραντίνα σε μια προσπάθεια να αποτραπεί η εξάπλωση του ιού.
Γερμανία: Πάνω από 8.500 κρούσματα – 23 νεκροί
Στο μεταξύ, τα κρούσματα του κορωνοϊού στη χώρα έχουν ξεπεράσει, σύμφωνα με το Πανεπιστήμιο Johns Hopkins, τα 8.600, με τους νεκρούς να ανέρχονται πλέον σε 23. Στον αντίποδα, 67 ασθενείς θεραπεύτηκαν και έλαβαν εξιτήριο. Από τη δική του πλευρά, το γερμανικό Ινστιτούτο Ρόμπερτ Κοχ κάνει πάντως λόγο για 7.156 κρούσματα και 12 νεκρούς, ενώ η εφημερίδα Bild αναφέρεται σε 25 θύματα.
ΗΠΑ: 100 νεκροί από τον κορωνοϊό
Τους 100 έφθασαν οι θάνατοι εξαιτίας του κορωνοϊού στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής την Τρίτη, βάσει της καταμέτρησης του Γαλλικού Πρακτορείου που βασίζεται στις ανακοινώσεις των αμερικανικών αρχών.
Περίπου οι μισοί από αυτούς τους θανάτους έχουν καταγραφεί στην πολιτεία Ουάσιγκτον, στο βορειοδυτικό τμήμα της χώρας. Η πανδημία του κορωνοϊού έχει στοιχίσει τη ζωή σε 12 ανθρώπους στην πολιτεία της Νέας Υόρκης και σε 11 στην Καλιφόρνια.
Γκάμπια: Πρώτο κρούσμα
Το πρώτο κρούσμα του κορωνοϊού εντοπίστηκε στην Γκάμπια, ανακοίνωσε χθες το υπουργείο Υγείας της χώρας, μερικές ώρες μετά την αναγγελία των έκτακτων μέτρων που λαμβάνει η κυβέρνηση για να περιοριστεί η εξάπλωση της πανδημίας.
Κιργιστάν: Tρία κρούσματα
Το Κιργιστάν επιβεβαίωσε τα πρώτα τρία κρούσματα του κορωνοϊού, ανακοίνωσε ο υπουργός Υγείας της χώρας Κοσμομπέκ Τσολπονμπάγεφ σήμερα.
Πρόκειται για τρεις υπηκόους της χώρας, η μόλυνση των οποίων διαγνώστηκε μετά την επιστροφή τους από ταξίδι στη Σαουδική Αραβία, εξήγησε ο υπουργός Υγείας κατά τη διάρκεια έκτακτης συνέντευξης Τύπου που παραχώρησε.
Κίνα:11 νέοι θάνατοι και 13 νέα επιβεβαιωμένα κρούσματα την Τρίτη
Οι υγειονομικές αρχές της Κίνας κατέγραψαν 13 νέα επιβεβαιωμένα κρούσματα μόλυνσης από τον κορωνοϊό ως τα μεσάνυχτα χθες Τρίτη, ανακοίνωσε η Εθνική Επιτροπή Υγείας· πρόκειται για αριθμό αρκετά χαμηλότερο από τα 21 κρούσματα που εντοπίζονταν μία ημέρα νωρίτερα.
Ιταλία: 31.506 κρούσματα- 2.503 νεκροί
Η κατάσταση στην Ιταλία, τη χώρα πλέον που πλήττεται περισσότερο από τον ιό, κρίνεται απελπιστική, καθώς το τελευταίο 24ωρο τα επιβεβαιωμένα κρούσματα έχουν φτάσει τα 31.506 και οι νεκροί τους 2.503. Το τελευταίο εικοσιτετράωρο έχασαν την ζωή τους 345 άνθρωποι και καταγράφηκαν 3.526 νέα κρούσματα.
Ισπανία: 13.716 τα κρούσματα κορωνοϊού, 558 οι θάνατοι
Ο αριθμός των κρουσμάτων της επιδημίας Covid-19 έφθασε τα 13.716 στην Ισπανία και ο αριθμός των θανάτων τους 558, ανακοίνωσε ο Φερνάνδο Σιμόν, επικεφαλής του κέντρου εκτάκτων υγειονομικών καταστάσεων. Κατά τον χθεσινό απολογισμό, τα κρούσματα του κορωνοϊού ανέρχονταν σε 11.178 και οι θάνατοι στους 491.
Βρετανία: Αναθεωρεί την στάση του ο Βρετανός Πρωθυπουργός
Την ίδια στιγμή ο Βρετανός πρωθυπουργός Μπόρις Τζόνσον άρχισε να αναθεωρεί τη στρατηγική του, προαναγγέλλοντας δέσμη περιοριστικών μέτρων για την επιβράδυνση της εξάπλωσης του νέου κορωνοϊού.
Σαουδική Αραβία: Μέτρα για τον ιδιωτικό τομέα και τζαμιά
Αυστηρά μέτρα παίρνει και η Σαουδική Αραβία όπου όλοι οι εργαζόμενοι στον ιδιωτικό τομέα σταματούν να εργάζονται για 15 ημέρες. Την Τρίτη, εξάλλου, η Σαουδική Αραβία απαγόρευσε στους μουσουλμάνους να προσεύχονται καθημερινά αλλά και στην μεγάλη προσευχή της Παρασκευής μέσα στα τζαμιά ως μέτρο πρόληψης.
Μαυροβούνιο: Δύο κρούσματα
τις χώρες που «υποδέχτηκαν» τον ιό ανήκει πλέον και το Μαυροβούνιο, το οποίο ανακοίνωσε τα δύο πρώτα επιβεβαιωμένα κρούσματά του, δύο γυναίκες 72 και 47 ετών που είχαν είχαν φτάσει στη χώρα πριν από 12 ημέρες από τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ισπανία.
Με πληροφορίες από ΑΠΕ, cnn.gr, protothema.gr, naftemporiki.gr, athensvoice.gr
Ο Κωνσταντίνος Μπατσιόλας γεννήθηκε το 1979 και κατάγεται από τη Χαλάστρα Θεσσαλονίκης. Είναι συζευγμένος και έχει δύο κόρες,. Ζει στη Θεσσαλονίκη, όπου και δραστηριοποιείται επαγγελματικά ως φιλόλογος εργαζόμενος στην ιδιωτική εκπαίδευση. Έχει σπουδάσει Ιστορία-Εθνολογία (Δ.Π.Θ.), Θεολογία (Α.Π.Θ) και έχει πραγματοποιήσει μεταπτυχιακές σπουδές στην εκκλησιαστική ιστορία (Α.Π.Θ). Είναι Υποψήφιος Διδάκτορας Εκκλησιαστικής Ιστορίας στη Θεολογική Σχολή του Α.Π.Θ. Γνωρίζει Αγγλικά και Ιταλικά. Έχει παρακολουθήσει διάφορα σεμινάρια και έχει συμμετάσχει σε διάφορα επιστημονικά συνέδρια στους τομείς της Ιστορίας, της Θεολογίας και των ΜΜΕ. Στη γενέτειρά του Χαλάστρα έχει αναπτύξει έντονη κοινωνικοπολιτική δραστηριότητα με συμμετοχή σε τοπικούς συλλόγους και στην τοπική αυτοδιοίκηση. Παράλληλα, έχει πραγματοποιήσει ομιλίες για ζητήματα ιστορικά και ήταν μέλος της οργανωτικής επιτροπής του Λαϊκού Πανεπιστημίου Δήμου Δέλτα. Έχει αρθρογραφήσει σε διάφορα περιοδικά (έντυπα και ηλεκτρονικά), και είναι συντάκτης σε διάφορες ιστοσελίδες. Είναι συγγραφέας του βιβλίου “Η Θεσσαλονίκη κατά τη Λατινοκρατία” που εκδόθηκε το 2019 από τις εκδόσεις “Μέθεξις”.
Πώς γεννήθηκε η ιδέα του βιβλίου σας “Η ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΚΑΤΑ ΤΗ ΛΑΤΙΝΟΚΡΑΤΙΑ” κύριε Μπατσιόλα; Πείτε μας λίγα πράγματα για το περιεχόμενο του.
Το βιβλίο μου «Η Θεσσαλονίκη κατά τη Λατινοκρατία, Οι επιστολές του Πάπα Ιννοκεντίου Γ΄ προς τη λατινική κοινότητα της Θεσσαλονίκης» είναι στην ουσία η μεταπτυχιακή μου εργασία που εκπόνησα στο τμημα Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής του Α.Π.Θ. με επιβλέπουσα καθηγητρία την κυρία Ευαγγελία Αμοιρίδου.
Μετά την Άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Βενετούς και τους Σταυροφόρους τον Απρίλιο του 1204 και τη συνακόλουθη κατάλυση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, στη Θεσσαλονίκη ιδρύθηκε ένα βραχύβιο βασίλειο από τον Βονιφάτιο μαρκήσιο του Μομφερά, ο οποίος ήταν ο επικεφαλής της Σταυροφορίας. Στην αρχική έρευνα διαπίστωσα ότι λίγες πληροφορίες υπάρχουν για το βασίλειο αυτό και με παρότρυνση της κυρίας Αμοιρίδου άρχισε τη μελέτη των επιστολών του πάπα Ιννοκεντίου Γ΄ που σχετίζονται με τη Θεσσαλονίκη. Στην πορεία της διερεύνησης διαπίστωσα με έκπληξη ότι τόσο για τον ίδιο τον πάπα Ιννοκέντιο Γ΄ όσο και για τη Λατινοκρατία/Φραγκοκρατία υπάρχουν μελέτες και συγγράμματα, για τη Θεσσαλονίκη έχουν γραφεί πολύ λίγα. Ειδικά οι επιστολές του Ιννοκεντίου που σχετίζονται άμεσα ή έμμεσα με τη Θεσσαλονίκη δεν έχουν υποστεί διεξοδική μελέτη, ανάλυση και σχολιασμό. Κάπως έτσι ξεκίνησε η συστηματική μελέτη των επιστολών και η εκπόνηση της μεταπτυχιακής μου εργασίας, η οποία μετά τη δημόσια υποστήριξη και αξιολόγησή της, πήρε το δρόμο του τυπογραφείου σε συνεργασία με τον εκδοτικό οίκο «Μέθεξις».
Το βιβλίο χωρίζεται σε τέσσερα κεφάλαια. Το πρώτο κεφάλαιο αναφέρεται την προσωπικότητα, τη ζωή και το έργο του πάπα Ιννοκεντίου Γ΄, ενός ποντίφηκα που θεωρείται ο σημαντικότερος των μεσαιωνικών χρόνων. Στο δεύτερο κεφάλαιο σε αδρές γραμμές σκιαγραφώ το πολιτικό πλαίσιο της λατινοκρατίας στη Θεσσαλονίκη καθώς και τις εξελίξεις στο εκκλησιαστικό πεδίο κατά τα πρώτα χρόνια της κυριαρχίας των λατίνων στον ελλαδικό χώρο. Στο τρίτο κεφάλαιο, που είναι και το εκτενέστερο σχολιάζονται διεξοδικά οι επιστολές του πάπα Ιννοκεντίου Γ΄ προς τη λατινική κοινότητα της Θεσσαλονίκης. Το τέταρτο, και πιο σύντομο, κεφάλαιο σχολιάζονται επιδερμικά επιστολές του Ιννοκεντίου προς λατίνους της Θεσσαλονίκης, αλλά τα ζητήματα που θίγονται δεν αφορούν στην πόλη μας.
Ποιοι είναι οι άνθρωποι που σας έχουν επηρεάσει και κατά πόσο έχουν συμβάλει στη συγγραφή του βιβλίου σας;
Όπως, προανέφερα, το βιβλίο μου βασίζεται στη μεταπτυχιακή μου εργασία. Κατά πρώτο λόγο, οι παρατηρήσεις, τα σχόλια και η καθοδήγηση της κυρίας Αμοιρίδους ήταν καθοριστικά για την εκπόνηση της μελέτης μου. Κατά δεύτερον λόγο συνέβαλαν τα μέγιστα και οι παρατηρήσεις και τα σχόλια των συνεξεταστών καθηγητών, του κυρίου Βαλαή και της κυρίας Κυριατζή.
Βέβαια, η μελέτη και η συγγραφή απαιτούσαν και τη στήριξη της οικογένειας μου. Η συμπαράσταση και η υπομονή της συζύγου μου Φωτεινής είναι ίσως η πιο σημαντική βοήθεια από όλες.
Όπως γνωρίζουμε είστε εκπαιδευτικός, θα μπορούσε το βιβλίο σας να “διδαχτεί” με σύγχρονο παιδαγωγικό τρόπο στα σημερινά σχολεία χωρίς τη στείρα αποστήθιση των ιστορικών κειμένων όπως έχουμε συνηθίσει;
Το βιβλίο μου είναι μία εξειδικευμένη ιστορική μελέτη, που υποθέτω, δύσκολα θα μπορούσε να έχει ένα ρόλο ως σύγγραμμα στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Η λεπτομερής και διεξοδική ανάλυση σε αρκετά σημεία μάλλον το καθιστά ακατάλληλο για τους έφηβους μαθητές της μέσης εκπαίδευσης. Βέβαια, μπορεί να χρησιμεύσει στον εκπαιδευτικό είτε ως προς την αξιοποίηση των πηγών είτε ως προς την επιστημονική μεθοδολογία που ακολουθώ. Βέβαια, αξιοποιώντας την ευκαιρία που δίνεις θα ήθελα να σχολιάσω ότι ο τρόπος που διδάσκεται η ιστορία και ιδιαίτερα ο τρόπος που εξετάζεται στις πανελλαδικές εξετάσεις – εκεί τα παιδιά είναι υποχρεωμένα να παπαγαλίσουν δεκάδες σελίδες- είναι επιεικώς απαράδεκτος‧ ξεπερασμένος, παρωχημένος, μεσαιωνικός. Δεν μαθαίνεται έτσι η ιστορία. Έτσι, τα παιδιά μισούν, απεχθάνονται την ιστορία και την ιστορική επιστήμη. Η ιστορική επιστήμη πρώτα από όλα απαιτεί κριτική ματιά στα γεγονότα και όχι στείρα απομνημόνευση των γεγονότων. Ειδικά τώρα με το διαδίκτυο, τα παιδιά αξιοποιώντας το κινητό τους τηλέφωνο, μπορούν να βρουν όποια πληροφορία θέλουν οποιαδήποτε στιγμή. Είναι όμως σε θέση αυτή την πληροφορία να την αξιολογήσουν, να την αξιοποιήσουν, να την επεξεργαστούν κριτικά και να τη μετουσιώσουν σε Γνώση; Προτιμώ να το θέσω ως ερώτημα και όχι ως κατάφαση. Σίγουρα ο ψιττακισμός στον οποίο εθίζονται δεν τους κατευθύνει προς τα εκεί.
Πόσο δύσκολο είναι τελικά να συγγράψει κανείς ένα ιστορικό- εκκλησιαστικό βιβλίο; Ποιες ήταν όμως πρακτικά οι δυσκολίες που αντιμετωπίσατε;
Σίγουρα οι δυσκολίες είναι πολλές και διαφορετικές. Στην ιστορική επιστήμη, τουλάχιστον, για να γράψει κάποιος θα πρέπει πρώτα να διαβάσει πολύ, να μελετήσει πολύ. Για να γράψεις για μία ιστορική περίοδο θα πρέπει πρώτα από όλα να μάθεις τα πάντα (ή σχεδόν τα πάντα στο μέτρο του εφικτού) για εκείνη την περίοδο. Οι πρωταγωνιστές θα πρέπει να γίνουν πρόσωπα της καθημερινής σου ζωής…Απαιτείται δηλαδή η σε βάθος και πλάτη διερεύνηση της εκάστοτε εποχής. Και προφανώς θα πρέπει να διαβάσεις πολλά που μπορεί να μη σχετίζονται άμεσα με το θέμα που μελετάς, αλλά σίγουρα φωτίζουν πολλές και διάφορες πτυχές της προς έρευνα ιστορικής περιόδου. Για παράδειγμα, συνηθίζω, στα διαβάσματά μου να συμπεριλαμβάνω και τα ιστορικά μυθιστορήματα, όχι με τη λογική ότι θα τα αξιοποιήσω στην ίδια την έρευνα ή τη βιβλιογραφία, αλλά θα μου δώσουν ένα κλίμα, μία ατμόσφαιρα για την εποχή (όταν βέβαια είναι καλογραμμένα). Με άλλα λόγια χρειάζεται κάποιος να διαβάσει πολύ περισσότερα βιβλία και μελέτες από αυτά που στο τέλος θα αξιοποιήσει στη βιβλιογραφία του. Επίσης, θα πρέπει πάντα να βλέπει με κριτικό μάτι τόσο τις πρωτογενείς πηγές της εποχής όσο και τη νεότερη βιβλιογραφία – όλοι κάνουν σφάλματα ή αβλαψίες. Και σίγουρα ο ιστορικός ως επιστήμονας θα πρέπει να βγάλει από μέσα του όποιο συναίσθημα όταν καταπιάνεται με τα γεγονότα και να είναι, όσο είναι δυνατόν, δεν θα πω αντικειμενικός (γιατί η αντικειμενικότητα ή υποκειμενικότητα απαιτεία πολύ μεγάλη κουβέντα), αλλά τουλάχιστον αποστασιοποιημένος ως θεατής.
Όσον αφορά στα πεδίο το εκκλησιαστικό…αυτό σημαίνει ένα επιπρόσθετο φορτίο βιβλιογραφίας και διαβάσματος…Για παράδειγμα εξοικείωση με την ορολογία, με τα εκκλησιαστικά αξιώματα, με την εκκλησιαστική γλώσσα, τις ιδιαίτερες αντιλήψεις των ανθρώπων της εποχής κ.ο.κ.
Τέλος, μια ιδιαίτερη δυσκολία που αντιμετώπισα ήταν η γλώσσα που ήταν γραμμένες οι επιστολές του Ιννοκεντίου! Δηλαδή τα εκκλησιαστικά λατινικά του 13ου αιώνα! Ο Ιννοκέντιος έστειλε συνολικά περισσότερες από 5.000 επιστολές σε πολλούς και διάφορους παραλήπτες σε όλη την Ευρώπη. Κάποιες από αυτές τις επιστολές (π.χ. που σχετίζονται με την Αγγλία) έχουν μεταφραστεί σε σύγχρονες γλώσσες, π.χ. αγγλικά ή γαλλικά. Όμως, καμία από τις επιστολές που σχετίζονται με τη Θεσσαλονίκη δεν έχει μεταφραστεί σε σύγχρονη γλώσσα. Γι’ αυτό και μέσα στο βιβλίο ο αναγνώστης θα βρει και μία περίληψη της κάθε επιστολής που μελετάται.
Γιατί να επιλέξει κανείς το συγκεκριμένο βιβλίο;
Το βιβλίο παρά το γεγονός ότι είναι μία εξειδικευμένη μελέτη, δεν απευθύνεται μόνο στον ειδικό ερευνητή. Πιστεύω ότι ο φιλομαθής και φιλίστορας αναγνώστης θα μπορέσει να ανακαλύψει μέσα στο βιβλίο αρκετές πληροφορίες για τον πάπα Ιννοκέντιο, για την περίοδο της Λατινοκρατίας στον ελλαδικό χώρο και, κυρίως, πολλές πληροφορίες για την πόλη της Θεσσαλονίκης στο σύντομο χρονικά διάστημα που οι Λατίνοι ήταν κυρίαρχοι (1204-1224). Προσπαθώ, κι ελπίζω να το πετυχαίνω, με το βιβλίο μου να αναδείξω πολλές αφώτιστες και άγνωστες πτυχές της ιστορίας της Θεσσαλονίκης. Όπως όλοι μας θα κριθούμε από τους αναγνώστες.
Τι σημαίνει για εσάς ‘Πηγή Παιδείας΄;
Θεωρώ τον εαυτό μου ένα αναπόσπαστο κομμάτι της «Πηγής Παιδείας» και την «Πηγή Παιδείας» ένα αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας μου. Πραγματικά αισθάνομαι περήφανος που από τα πρώτα βήματα της «Πηγής Παιδείας» εντάχθηκα στην ομάδα και, όσο μπορώ, στηρίζω κι εγώ το σάιτ και την πρωτεργάτρια του, την Ευαγγελία Τζιάκα.
Θα θέλαμε να σε ευχαριστήσουμε πολύ Κωνσταντίνε για αυτή την τόσο αληθινή συνέντευξη που μας παραχώρησες στο «Πηγή Παιδείας» και εγώ προσωπικά για το χρόνο σου και την προθυμία σου. Σου ευχόμαστε ολόψυχα κάθε προσωπική και επαγγελματική επιτυχία, να συνεχίσεις να βάζεις το δικό σου “λιθαράκι” στο ιστορικό, συγγραφικό και εκπαιδευτικό περιβόλι.
Χρησιμοποιούμε cookies για να διασφαλίσουμε ότι σας παρέχουμε την καλύτερη εμπειρία στην ιστοσελίδα μας. Συνεχίζοντας την περιήγηση στον ιστότοπο, αποδέχεστε τη χρήση cookies.
