Εκείνος που τρέχει με τέσσερις τσάντες στους ώμους και τα κλειδιά του αυτοκινήτου στο χέρι. Εκείνος που είναι συνέχεια πάνω από το φωτοτυπικό και κάτι μουρμουρίζει μέσα από τα δόντια. Εκείνος που δεν αφήνει να πάει τουαλέτα/για νερό. Ποτέ. Κανένας. Και εκείνος που λαμβάνει τα ραβασάκια με τα αυτοκολλητάκια Frozen και Peppa Pig, που όλα τα παιδιά ανυπομονούν για το μάθημά του!
Με λίγα λόγια… τέσσερις τύποι εκπαιδευτικού που θα συναντήσεις στη σχολική ζωή σου!
Ας ξεκινήσουμε με τον πρώτο μας αρχαιτυπικό δάσκαλο. Ναι, είναι αυτός που τον βλέπουν οι γείτονες και νομίζουν πως βρίσκεται σε έναν καθημερινό αγώνα μετακόμισης. Είναι τόσο καλά προετοιμασμένος, έχει μαζέψει όλο το υλικό του, όλα τα CDs, τα βιβλία, τις φωτοτυπίες, τα αυτοκόλλητα, τα υλικά χειροτεχνίας, το tablet του και το εφεδρικό usb, και τα κουβαλάει καθημερινώς και αδιαλείπτως στις τσάντες και παρατσαντούλες του. Κάπου μέσα σε αυτές τις μίνι βαλίτσες έχει στριμώξει το θερμός με τον καφέ/χυμό του και κάποιο σνακ, το κινητό και τα κλειδιά του. Συνήθως αυτός με τις τόσες…αποσκευές είναι και αυτός που θα δεις να γυρίζει από τάξη σε τάξη να βρει ένα CD που ξέχασε, ένα φάκελο, και ποιος ξέρει τι άλλο!
Ο δεύτερος δάσκαλός μας είναι εκείνος που τρέχει. Πάντα. Για τα πάντα. Είναι ο ξεχασιάρης που του διέφυγε πως έχει μάθημα και με το Β3 σήμερα και έτσι ψάχνει αγωνιωδώς για το βιβλίο του ή βγάζει στο διάλειμμα τις φωτοτυπίες του. Αν, δε, το φωτοτυπικό είναι κατειλημμένο/ αργό/ χαλασμένο, θα τον δείτε συχνότατα να μουρμουρίζει μέσα από τα δόντια του και να φτιάχνει χειρόγραφα φύλλα εργασίας- γιατί ως γνωστόν, όποιος δεν έχει μυαλό έχει πόδια! Ο δάσκαλός μας έχει όλη την καλή διάθεση πάντα να κάνει το πλάνο του και να το τηρήσει, όμως τον προδίδει η μνήμη και η οργανωτικότητά του- ή μάλλον η έλλειψή τους. Έτσι, από αυτά που έχει προγραμματίσει θα θυμηθεί να υλοποιήσει τα μισά, θα πάει στην τάξη χωρίς στυλό, θα αφήσει τις εκθέσεις των μαθητών κάπου μέσα στο αυτοκίνητο… και πάει λέγοντας…
Η τρίτη είναι η μορφή του δασκάλου/καθηγητή που όλοι φοβόμασταν σαν παιδιά αλλά παράλληλα τρέφαμε και σεβασμό για το πρόσωπό του. Είναι αυτός που μάλλον διδάσκει κάτι πολύ “βαρύ”, ίσως Αρχαία, Μαθηματικά ή Χημεία και το πρόβλημα έγκειται στο συνδυασμό του χαρακτήρα του με το βαθμό δυσκολίας του μαθήματος που διδάσκει. Είναι αυτός που άμα τη εμφανίσει εκπέμπει κάτι πολύ μη-μιλήσεις-σε-έφαγα. Μπαίνει στην τάξη και δεν ακούγεται τσιμουδιά. Τον βλέπεις στο διάλειμμα και κρύβεις ενστικτωδώς το σάντουιτς. Σας συνοδεύει σε πενθήμερη εκδρομή και… βασικά δεν σας συνοδεύει σε καμμία εκδρομή πιθανότατα! Όμως το αντικείμενό του τις περισσότερες φορές το ξέρει καλά και τον θαυμάζεις για αυτό. Εννοείται πως πας πάντα διαβασμένος στο μάθημά του γιατί πολύ απλά δεν έχεις άλλες επιλογές, κι εκείνος μέσα στην αυστηρότητά του σας κάνει και κηρύγματα αξιών με έναν τρόπο που σε αγγίζει και στο βάθος διακρίνεις μια ψυχούλα μέσα από τη μάσκα του λύκου.
Τέλος, ο δάσκαλος-φίλος, η δασκάλα-μαμά! Είναι εκείνοι οι εκπαιδευτικοί που μπορεί να έχουν χαμηλώσει λίγο τις απαιτήσεις τους, επενδύουν όμως σε άγγιγμα ψυχών μεταξύ εκείνων και των παιδιών, επενδύουν σε σχέσεις αγάπης και εμπιστοσύνης. Δεν είναι ιδιαίτερα αυστηροί και σπάνια είναι συνεπείς με τις προειδοποιήσεις τους προς τα παιδιά. Συχνά αφήνουν πάρα πολύ χώρο στα παιδιά με αποτέλεσμα να δυσκολεύονται να θέσουν όρια αργότερα. Όμως έχουν κερδίσει την αγάπη τους και ξέρουν πως η εμπιστοσύνη και το αίσθημα ασφάλειας που θα νιώσουν οι μαθητές είναι το πρώτο βήμα για να “ξεκλειδώσουν” το μυαλό τους και να δεχθούν τη γνώση πιο εύκολα.
Όλοι οι παραπάνω τύποι εκπαιδευτικού όμως έχουν ένα κοινό: στο τέλος της μέρας γυρνούν εξαντλημένοι στο σπίτι, γκρινιάζουν για τη δύσκολη μέρα που πέρασαν, αλλά έχουν πάντα μια τρυφερή ιστορία να διηγηθούν σχετικά με τα “παιδιά τους”, που τελικά είναι και αυτό που υπερισχύει στο μυαλό και στην καρδιά τους. Η μεγαλύτερη ανταμοιβή τους είναι η αγάπη των παιδιών και αυτή τους δίνει δύναμη να συνεχίζουν… με τον τρόπο που ξέρει ο καθένας… και με το σήμα κατατεθέν του: ο Τσάντας, ο Εδώ-κι-Εκεί, ο Προσοχή Δαγκώνει ή ο Αυτοκολλητάκιας! Τους αγαπάμε όλους!
ΥΓ. Αφιερωμένο στους δασκάλους που με ενέπνευσαν για αυτό το άρθρο, αλλά και σε εμένα που είμαι χωρισμένη ανάμεσα σε δυο κατηγορίες!

Ειρήνη Μαρκιανού

1.Να ξεκινήσουμε από την αρχή. Αν και Έχεις δυσλεξία ασχολείσαι με τη συγγραφή.  Πώς επηρέασε αυτό τη ζωή σου και πως κατάφερες ένα φαινομενικά μειονέκτημα να το μετατρέψεις σε πλεονέκτημα;

Μεγάλο κεφάλαιο αυτό. Μεγάλο βάσανο επίσης. Όσο περίεργο και αν ακούγεται, δεν έχω καταφέρει ακόμα να διαβάσω κανένα βιβλίο μου, αλλά και κανένα βιβλίο γενικότερα, εκτός από ελάχιστες εξαιρέσεις που έχουν λίγες σελίδες. Μετά τις δύο πρώτες σελίδες, η προσοχή μου αποσπάται από χιλιάδες εικόνες και σκέψεις, με αποτέλεσμα να χάνομαι εντελώς. Ωστόσο το μεγαλύτερο  προτέρημα ενός δυσλεκτικού είναι η μεγάλη φαντασία. Αυτό ήταν και πάντα θα είναι το ατού μου στη συγγραφή.
Ένιωσα έντονα τον ρατσισμό στο σχολείο επειδή τα γράμματα μου ήταν άσχημα. Δυστυχώς ο γραπτός λόγος λένε ότι είναι απαγορευτικός στους δυσλεκτικούς. Οι δάσκαλοι δεν ήταν ενημερωμένοι και πολλές φορές γελούσαν με τα σχεδόν παιδικά γράμματα μου. Προσπαθούσα να διαβάσω, να γράψω, να νιώσω σαν τους υπόλοιπους αλλά δεν μπορούσα να τα καταφέρω. Μάζευα λοιπόν τη θλίψη μου, το θυμό μου, το παράπονο μου και ορκιζόμουν στον εαυτό μου ότι θα τα καταφέρω. Πως κάποια στιγμή, το εμπόδιο θα γίνει όπλο μου. Έτσι και έγινε.

2. Πώς κατάφερες ψυχολογικά να ξεπεράσεις αυτό το εμπόδιο και να γράψεις τόσο πετυχημένα βιβλία;

Ονειρευόμουν πως κάποια στιγμή θα βρω τον δρόμο μου. Ονειρευόμουν πως κάποια στιγμή θα μπορέσω να κάνω κάτι που θα αναγνωριζόταν και θα μου έδινε την ευκαιρία να μιλήσω για τη δυσλεξία. Μετά από 13 χρόνια προσπάθειας και πρακτικής, κατάφερα να μπορώ να συγκεντρώσω τις σκέψεις μου και να γράψω το πρώτο μου βιβλίο και μάλιστα 400 σελίδων. Ήταν «το Ξύπνημα». Το οποίο εκτός από τον τίτλο του βιβλίου συμβολίζει και το δικό μου συγγραφικό ξύπνημα. . Ακολούθησε το δεύτερο, το τρίτο, και πλέον έχω φτάσει στο ένατο. Το να γράφω ήταν το εμπόδιο της ζωής μου. Τελικά κατάφερε να γίνει το πιο ισχυρό μου όπλο. Είναι πραγματικά πολύ άσχημο να περνάς από μία συνέντευξη για δουλειά, και ενώ στα προφορικά όλα είναι μια χαρά, όταν έρχεται η ώρα να συμπληρώσεις μια αίτηση να σε λούζει κρύος ιδρώτας. Δεν μπορείς να γράψεις σωστά και οι λέξεις σου είναι γεμάτες ορθογραφικά λάθη που δημιουργούν απορίες και αμφιβολίες για το άτομο σου. Άλλες φορές, θέλεις να γράψεις μια κάρτα στην κοπέλα σου και ξαφνικά έρχεσαι αντιμέτωπος με την πραγματικότητα, με την απελπισία και με το γραφικό χαρακτήρα ενός παιδιού του δημοτικού.

Η αίσθηση είναι πραγματικά άσχημη και οι αντιδράσεις πολλές φορές απρόσμενες. Όμως μετά από 6 χρόνια που δηλώνω συγγραφέας στα οποία έγραψα 9 βιβλία και έχω βραβευτεί  από την Ουνέσκο, από τέσσερις πανελλήνιους διαγωνισμούς συγγραφής, μα πάνω από όλα έχω κερδίσει την αγάπη  και την εκτίμηση του κόσμου, μπορώ να πω ότι άξιζε και αξίζει ο τεράστιος κόπος που καταβάλλω.

3. Διαβάζοντας την «Άμυ» κατάλαβα ότι έχεις μια έντονη ροπή ως προς το μεταφυσικό. Τι είναι αυτό που σε τράβηξε σε αυτό και το έμπλεξες μέσα στην ιστορία;

Το μεταφυσικό πάντα με έλκυε από μικρό παιδί. Από όσο μπορώ να θυμηθώ τον εαυτό μου, πάντα διάβαζα ιστορίες για φαντάσματα, ύπαρξη ζωής εκτός γης, μεταθανάτιες εμπειρίες, συνομωσίες και γενικότερα εναλλακτικές πληροφορίες που οι περισσότεροι είτε από φόβο, είτε από  έλλειψη κρίσης και κλειστής αντίληψης τα απέρριπταν μονομιάς. Πάντα με μάγευαν αυτές οι σκέψεις, με αφήνουν σε μια νιρβάνα  που μετά δυσκολίας επιστρέφω στην πραγματικότητα. Ίσως γιατί η φαντασία μου διογκώνει ακόμα περισσότερο αυτά που διαβάζω ή παρακολουθώ σε ντοκιμαντέρ,  με αποτέλεσμα να χάνομαι μέσα στις σκέψεις μου.
Η «Άμυ» είναι το μόνο μου βιβλίο, που ενώ δίνω μεταφυσικά στοιχεία σε όλα τα κεφάλαια στο τέλος…… Όχι δε θα σας πω να το διαβάσετε!

4.Η «Άμυ» είναι ένα κορίτσι με διπολική διαταραχή. Γιατί επέλεξες αυτή τη ζωή για την πρωταγωνίστρια του βιβλίου σου;

Γιατί είναι ένα θέμα που όλοι φοβούνται να το πιάσουν κι εγώ λατρεύω τις προκλήσεις. Και μάλιστα μου το είπαν και πολλοί ομότεχνοι αυτό, δίνοντας μου τα συγχαρητήρια τους που τόλμησα να μιλήσω για ένα θέμα τόσο δύσκολο αλλά και ευαίσθητο. Θεωρώ ότι μέσα από την Άμυ θίγω πληθώρα κοινωνικών ζητημάτων που αφορούν όχι μόνο την ιδιαίτερη ζωή αυτών των ανθρώπων, αλλά  και την τεράστια ευθύνη που φέρει η οικογένεια τους.

5. Εκτός από την «Άμυ» από τις εκδόσεις Λιβάνη έχεις γράψει και άλλα βιβλία;

«Το Ξύπνημα» (Εκδόσεις Όστρια), «Η Συμφωνία» (εκδόσεις Όστρια), «Η Συμφωνία των 5», η οποία είναι μια ποιητική συλλογή συνοδευόμενη από Cd όπου έχουν μελοποιηθεί 7 ποιήματα μου σε ροκ εκτέλεση (Εκδόσεις Όστρια), «Εφιάλτες του μυαλού Ι »(Συλλογή διηγημάτων που κυκλοφορεί μονάχα στην Κύπρο από τις εκδόσεις Ανώνυμο), «Εφιάλτες του μυαλού ΙΙ»,  «Για  πάντα» (Ένα γοτθικό παραμύθι για μεγάλους σε συνεργασία με την κα Ευδοκία Παυλίδου από τις εκδόσεις Όστρια), «Ο φύλακας Άγγελος μου/Η κούκλα» (Εκδόσεις Εντύποις). Όλα είναι θρησκευτικά θρίλερ ενώ η  ποιητική συλλογή είναι όλα τα πεζά που έγραφα από 13 ετών.

6. Ετοιμάζεις κάτι άλλο; Έχεις προγραμματίσει βιβλιοπαρουσιάσεις;

Τον Οκτώβριο θα κυκλοφορήσει το πρώτο μου ψυχολογικό θρίλερ από τις εκδόσεις Λιβάνη με τίτλο «Το σπίτι του Κάιν».  Εννοείται ότι θα κάνω μια σειρά παρουσιάσεων σε όλη την Ελλάδα με αρχή την Αθήνα, την Κατερίνη και την Θεσσαλονίκη.

7.Σε λίγο καιρό βγαίνουν οι βάσεις. Αρκετοί μπορεί να μην περάσουν εκεί που θέλουν ενώ άλλοι μπορεί να μην περάσουν καν. Ποιο είναι το μήνυμα που θα ήθελες να περάσεις σε αυτά τα παιδιά μέσα από το παράδειγμα σου;

Να μην αγχώνονται και να μην επιτρέπουν σε κανέναν να τους πιέζει για  να περάσουν. Δεν είναι όλη η αξία της ζωής ο καλός βαθμός και αν πέρασες κάπου καλά ή όχι. Μην επηρεάζετε την ζωή σας για να εκπληρώνετε τα βίτσια των γονιών σας. Ό,τι κι αν κάνετε όμως, να θυμάστε μονάχα ένα πράγμα. Την μόρφωση δεν την κάνουν οι σπουδές. Με αυτή την αρχή ίσως καταφέρουμε να κάνουμε μια καλύτερη Ελλάδα για τις επόμενες γενιές.

Ευχαριστούμε θερμά τον κύριο Μάριο Καρακατσάνη για τη συνέντευξη που παραχώρησε στο Πηγή Παιδείας και ευχόμαστε να συνεχίσει την ανοδική του πορεία.

Ευαγγελία Τζιάκα

Γέλια και κλάματα…. Τα γέλια καλά και τα κλάματα από χαρά επίσης! Όμως τα δάκρυα από την απογοήτευση, την πικρία, την θλίψη δεν τα ξεχνάς. Μετά την ανάρτηση των βάσεων χιλιάδες οικογένειες συζητούν, τσακώνονται, απογοητεύονται, χαίρονται. Όλα τα συναισθήματα ανήκουν σε αυτό το «μεγάλο κομμάτι» της ζωής των παιδιών μας, τις Πανελλήνιες εξετάσεις.

Αλλά ας αναλογιστούμε λίγο καλύτερα πόσο μεγάλο είναι πια αυτό το κομμάτι;

Δεν θεωρώ λοιπόν ότι είναι το πιο σημαντικό για τα παιδιά μας αλλά ούτε και για εμάς ως γονείς. Και για να μην παρεξηγηθώ σαφώς όλοι θέλουμε τα παιδιά μας να πετύχουν και να σπουδάσουν και να έχουν μια καλή δουλειά. Όμως πόσοι πραγματικά αναρωτήθηκαν τι είναι αυτό που θέλει το παιδί τους; Είναι όντως η επιθυμία του παιδιού να γίνει καθηγητής, γιατρός, δικηγόρος κτλ. ή είναι ο διακαής πόθος του γονέα ή και του καθηγητή ακόμη που θέλει να ορίσει στο παιδί  τι του αρέσει και τι όχι;

Μήπως τελικά οι άλλοι θα στεναχωρηθούν πιο πολύ κι από τον ίδιο τον συμμετέχοντα στις εξετάσεις αν δεν περάσει στην επιθυμητή για όλους (;) σχολή; Και ας μην τρελαθούμε, οι Πανελλήνιες εξετάσεις δεν είναι το μόνο μέσο για να πετύχει κανείς στη ζωή του. Είναι ένα μέσο πολύ βοηθητικό για κάποιους αλλά όχι για όλους. Κι αν δεν πετύχει τη μία χρονιά υπάρχουν πάντα και οι επόμενες δεν χάθηκε και ο κόσμος. Πιο σημαντικό είναι να προστατέψουμε την ευαίσθητη ψυχή του παιδιού που βάλλεται από παντού από τη στιγμή που ανακοινώνονται τα αποτελέσματα παρά να κοιτάμε το Εγώ μας.

Ας είμαστε λοιπόν δίπλα στα παιδιά και όχι απέναντί τους ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα. Ας ψάξουμε από κοινού για το επόμενο βήμα στη ζωή τους βοηθώντας τα και δίνοντας συμβουλές, όχι κάνοντας κριτική και αποφασίζοντας εμείς για εκείνα. Οι λύσεις βρίσκονται για όποιον ψάχνει να τις βρει. Κι όταν εμείς είμαστε αρωγοί στην προσπάθεια τους να δουν τι θα κάνουν στη ζωή τους τότε εκείνα θα βρουν το δρόμο τους.

Γονείς μην ξεχνάτε: Κάποτε ήμασταν κι εμείς στη θέση των παιδιών μας, ίσως με διαφορετικούς όρους αλλά όλοι ξέρουμε πως είναι οι εξετάσεις.

Ειρήνη Κεμερλή, γονέας και εκπαιδευτικός

Αλκυόνη Παπαδάκη, μία από τις καλύτερες συγγραφείς της νέας γενιάς με πένα συναισθηματική, ταξιδιάρικη και συμβολική. Η Μαριάννα  συνάντησε την  Κ.Παπαδάκη και εκείνη δε δίστασε να μας ανοίξει την καρδιά της

1.Στο πρώτο σας βιβλίο είχατε γράψει ένα γράμμα προς το Θεό. Τι ήταν αυτό που σας ώθησε; Αν σας έλεγαν να γράψετε τώρα ένα γράμμα, σε ποιόν θα το στέλνατε και τι θα του λέγατε;

Η θλίψη και το πένθος που υπήρχε στην οικογένεια μου. Δεν άντεχα αυτή τη βαριά ατμόσφαιρα, που χάραζε στην ψυχή μου, φόβους και ανασφάλειες.

Θέλω κάποτε να γράψω ένα γράμμα, στην μικρούλα εγγονή μου. Να της γράψω να έχει πάντα ανοιχτή την πόρτα της ψυχής της στη χαρά, να κρατά το κεφάλι της ψηλά, αλλά να χει έλεος και αλληλεγγύη για αυτούς που δεν τα κατάφεραν. Να μην πάψει ποτέ να κάνει όνειρα και να μην παζαρεύει ποτέ με κανέναν τους στόχους και τις αξίες της.

2. «Τρέχει κανείς με τόση φούρια μόνο όταν τον κυνηγάει ο εαυτός του. Κανείς άλλος δεν κυνηγάει τόσο επίμονα, τόσο ύπουλα. Και είναι η φυγή σωτηρία;»Είναι ποτέ η φυγή σωτηρία κ.Παπαδάκη;

Η φυγή κάποτε είναι σωτηρία, κάποτε λιποταξία, κάποτε απλώς…φυγή. Φυγή χωρίς σκοπό. Ένα φτερούγισμα. Έτσι, όπως πετούν τα πουλιά στον ουρανό.

3.”Κουσουράκι σας” είναι να τρέχετε να βοηθάτε άτομα, τα άτομα να σηκώνονται και όλη αυτή η διαδικασία να σας ρίχνει κάτω. Πώς αισθάνεστε όμως όταν βοηθάτε κάποιον που το έχει ανάγκη ακόμα και όταν ξέρετε πώς αυτο μπορεί να μην είναι τοσο καλό για εσάς;

Οταν μπορώ να βοηθήσω κάποιον, δεν σκέφτομαι ποτέ αν ειναι καλό για μένα. Δεν περιμένω επιβράβευση. Δεν μπορώ πάντα να τρέχω. Μακάρι να μπορούσα. Απλώς μου αρέσει να είμαι μαζί με άλλους.

4. Όπως είναι φανερό στα βιβλία σας δίνετε ιδιαίτερη έμφαση και προσέχετε τις μυρωδιές, τα αρώματα και τα χρώματα. Ποια είναι εκείνη η μυρωδιά και εκείνο το άρωμα που σας συνδέει με την παιδική σας ηλικία στην Κρήτη και ποιο το χρώμα;

Από παιδί μ’ άρεσε να ζω κοντά στη φύση. Μεγάλωσα σε χωριό, αλλά σε ένα σπίτι αστικό. Θέλω να πω, ότι για μας η φύση ήταν πάντα φιλική. Απολαμβάναμε μόνο την καλή της πλευρά. Τις ομορφιές και τα χρώματά της. Το άρωμα που με συνδέει με την παιδική μου ηλικία, είναι το άρωμα της γιασεμιάς. Είχαμε- και ακόμα υπάρχει- ένα τεράστιο γιασεμί, μπροστά στην πόρτα του σπιτιού. Και το χρώμα ..το κόκκινο της παπαρούνας. Και το σπίτι μας κόκκινο ήταν. Ίσως ο πατέρας μου να είχε επηρεαστεί από το κόκκινο της Κνωσού. Δεν είχε καμία σχέση με την ιδεολογία, όπως αργότερα κάποιοι θέλησαν να το ερμηνεύσουν.

5. Έχετε πει ότι σας ενδιαφέρει το σχήμα που παίρνει η ψυχή  των ανθρώπων μπροστά σε ένα γεγονός. Η δική σας ψυχή τι σχήμα έχει πάρει μέσα σε όλη αυτή την πορεία ζωής;

Δεν ξέρω τι σχήμα εχει πάρει η ψυχή μου. Εξαρτάται από το γεγονός. Εκείνο που ξέρω είναι πώς δεν έχει χάσει ποτέ τα φτερά της.

6. Ποια είναι η καλύτερη συμβουλή που σας έχουν δώσει και σας βοήθησε και ποια θα δίνατε σε νέα άτομα που θέλουν να ασχοληθούν με τη συγγραφή;

Γενικώς δεν μου άρεσαν ποτέ οι συμβουλές. Και δεν μου αρέσει και σε μένα να κάνω τον συμβουλάτορα. Θυμάμαι μόνο τον πατέρα μου- που ηταν δάσκαλος- όταν άρχισα να γράφω εκθέσεις, μου τόνιζε “Επί της ουσίας Αντιγόνη μου, επι της ουσίας”. Το ίδιο θέλω να πω και εγώ στους νέους. Και κάτι ακόμα, εκ πείρας. Η λογοτεχνία είναι εντελώς διαφορετικό από το ημερολόγιο. Δεν είναι προσωπική εκτόνωση. Χρειάζεται πολλή δουλειά. Είναι σαν να παίρνεις μια πέτρα και προσπαθείς με το καλέμι της ψυχής να της δώσεις μορφή.

7. Όπως έχετε πει είστε ένα άτομο που δεν τα παρατάει εύκολα. Αν σας δινόταν η ευκαιρία να αλλάξετε κάτι σε αυτό τον κόσμο τι θα αλλάζατε;

Σίγουρα δεν τα παρατάω. Αγωνίζομαι μέχρι το τέλος. Ακόμα και αν όλα δείχνουν πώς θα χάσω. Αν είχα τη δύναμή θα έκλεινα σε ένα μπουντρούμι όλους εκείνους που μοιράζουν τον κόσμο και τον αιματοκυλούν.

8. Τι είναι για εσάς παιδεία και εκπαίδεση; Έχετε σκεφτεί ποτέ να γράψετε βιβλία για μικρότερες ηλικίες με εκπαιδευτικό περιεχόμενο;

Παιδεία είναι πρώτα η ψυχική καλλιέργεια του ατόμου και μετά η γνώση. Δυστυχώς δεν γίνεται έτσι σήμερα. Όχι, δεν είμαι η κατάλληλη. Μου αρέσει όμως που τα βιβλία μου τα διαβάζουν και έφηβοι.

9. Θεωρείται ότι ένα βιβλίο μπορεί να είναι σωτήριο για την ψυχολογία και την  υγεία ενός ανθρώπου; 

Το βιβλίο είναι ένας πολύ καλός φίλος. Η δικαίωση του συγγραφέα είναι να καταφέρει να μιλήσει στην ψυχή του αναγνώστη, τότε, που το χρειάζεται. Και αυτό μπορεί πολλές φορές να χρησιμεύσει σαν γιατρικό.

10. Υπάρχει κάτι που θα θέλατε να πείτε στους αναγνώστες των βιβλίων σας;

Ήθελα να πω ενα μεγάλο ευχαριστώ σε όλους αυτούς, γνωστούς και αγνώστους, που μου στέλνουν την αγάπη τους. Δεν είμαι τίποτα σπουδαίο. Απλώς αγαπώ τους ανθρώπους και κυρίως τους νιώθω. Επειδή και η ίδια έχω περάσει από σαράντα κύματα. Αυτό που κέρδισα τελικά, είναι να μάθω, πόσο σπουδαίο είναι να είσαι δίπλα στον άλλον και να τιυ κάνεις χώρο στην ψυχή σου. Πολλοί άνθρωποι έχουν πολλά ταλέντα. Σημασία έχει, το ταλέντο που σου χάρισε ο Θεός, να το χειρίζεσαι σαν προσφορά, και όχι να το φοράς σαν φωτοστέφανο, προβάλλοντας τον εαυτό σου.

Ήθελα να πω επίσης, και είστε οι πρώτοι που το μαθαίνετε, ότι μόλις τελείωσα το νέο  μου βιβλίο με τίτλο “Το χαμόγελο του Δράκου” . Ειναι μυθιστόρημα με συμβολικό τίτλο. Ελπίζω να σας κάνει καλή παρέα.Θα κυκλοφορήσει το φθινόπωρο.

Με πολλή αγάπη,

Αλκυόνη Παπαδάκη

Ευχαριστούμε θερμά την κ.Παπαδάκη για αυτήν, την τόσο εγκάρδια και γεματη συμβουλές, συνέντευξη που έδωσε στην Πηγή Παιδείας. Μακάρι το λογοτεχνικό περιβόλι να γεμίσει με συγγραφείς ανάλογου ήθους και γραφής.

Συνεντεύξη: Μαριάννα Μανωλοπούλου

Επιμέλεια κειμένου/διεπαφή: Ευαγγελία Τζιάκα

Η τεχνολογία είναι παντού και θα παραμείνει. Υπάρχει στο σπίτι, στο σχολείο, στο γραφείο, και είναι πάντα εύκολα προσβάσιμη στην παλάμη του χεριού μας εξ αιτίας των «έξυπνων» κινητών. Παρά τις χιλιάδες θετικές αλλαγές που η τεχνολογία συνεχίζει να επιφέρει στην καθημερινότητα μας, δεν είναι μυστικό ότι έχει μειονεκτήματα.

Αρκετά συχνά, οι μεγαλύτερες γενιές αρέσκονται στο να επικρίνουν τη γενιά της χιλιετίας αλλά και τους νεότερους για την προσκόλληση τους στην τεχνολογία. Στην πραγματικότητα όμως, οι γονείς και οι μεγαλύτεροι ενήλικες δεν τα πάνε καλύτερα. Καθώς οι ενήλικες ξοδεύουν όλο και περισσότερο χρόνο στα τηλέφωνα, τις ταμπλέτες, και στους φορητούς υπολογιστές, τι επιπτώσεις έχει αυτό στην πνευματική υγεία και ανάπτυξη; Η νέα αυτή μελέτη δείχνει ότι ο χρόνος που ξοδεύουν οι γονείς σε οθόνες ίσως έχει μεγαλύτερες επιπτώσεις από ό,τι πιστεύουμε.

Ο Υπερβολικός Χρόνος στην Οθόνη Προκαλεί Προβλήματα Συμπεριφοράς σε Νήπια και Παιδιά

Ξέρουμε ότι ο υπερβολικός χρόνος στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και με την τεχνολογία μπορεί να έχει αρνητική επίδραση στη σωματική αλλά και στην πνευματική υγεία των ενηλίκων, και ότι τα παιδιά που ξοδεύουν ώρες κολλημένα σε οθόνες δεν έχουν καλύτερη μοίρα. Μια νέα μελέτη από το Πανεπιστήμιο του Michigan και το Νοσοκομείο Παίδων Mott δείχνει ότι η ποσότητα του χρόνου που οι γονείς περνάνε κοιτώντας την οθόνη τους έχει καταστροφική επίδραση στην πνευματική υγεία και ανάπτυξη των παιδιών τους.

Αυτό που βρήκαν οι ερευνητές είναι  ότι όσο περισσότερο χρόνο οι γονείς ξοδεύουν στα κινητά τους και σε άλλες συσκευές (ακόμα και στην τηλεόραση), τόσο λιγότερη αλληλεπίδραση με πραγματικό νόημα έχουν με τα παιδιά τους. Όταν σε κάποιο παιδί διακόπτεται ο χρόνος που περνάει με τους γονείς του εξ αιτίας της τεχνολογίας, το παιδί αισθάνεται απογοητευμένο και ασήμαντο. Συνεπώς, το παιδί αισθάνεται την ανάγκη να συμπεριφερθεί άσχημα για να κερδίσει πίσω την προσοχή των γονιών του.

Για το Τι Προειδοποιεί η Μελέτη

Η μελέτη εξέτασε 170 οικογένειες με δυο γονείς και παιδιά που ήταν είχαν μόλις κλείσει τα τρία στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής. Οι γονείς ρωτήθηκαν για την προσωπική χρήση των «έξυπνων» κινητών, των φορητών υπολογιστών, των ταμπλετών, και άλλων συσκευών: Πώς τις χρησιμοποιούν, πότε, για πόσο, με την έρευνα να εστιάζει κυρίως στο πως η χρήση τους διακόπτει τις οικογενειακές στιγμές, όπως ο έλεγχος των μηνυμάτων κατά τη διάρκεια του δείπνου ή του παιχνιδιού.

Έπειτα, ζητήθηκε από τους γονείς να θυμηθούν πόσο συχνά το παιδί τους κλαψούριζε, γκρίνιαζε, ήταν υπερδραστήριο ή ευέξαπτο, ή γενικά προκαλούσε σκηνές ή συμπεριφερόταν άσχημα κατά τη διάρκεια των δυο τελευταίων μηνών. Αφού διαχωρίστηκαν οι παράγοντες που αφορούν τους γονείς όπως το άγχος, η νευρικότητα, το εισόδημα και το μορφωτικό επίπεδο, η μελέτη βρήκε ότι και ένα μικρό ποσοστό διακοπής στην αλληλεπίδραση γονέα παιδιού εξ αιτίας της τεχνολογίας συνδέεται με τα προβλήματα συμπεριφοράς των παιδιών.

Αν και οι ερευνητές ισχυρίζονται ότι δεν μπορούν να υιοθετήσουν έναν άμεσο συσχετισμό ανάμεσα στη συμπεριφορά των παιδιών και στο ποσοστό χρήσης τεχνολογίας από τους γονείς τους, συμφωνούν ότι σίγουρα υπάρχει σχέση, ιδιαίτερα ανάμεσα σε ένα παιδί και τη μητέρα του.

Επιπρόσθετες Επιπτώσεις της Υπερβολικής Έκθεσης στην Οθόνη για την Υγεία μας

Είναι ξεκάθαρο ότι το να περνάμε πάρα πολύ χρόνο στον εικονικό κόσμο σε σύγκριση με τον πραγματικό έχει επιβλαβείς επιπτώσεις στην υγεία και στην ευημερία των ενηλίκων, των εφήβων, και των παιδιών. Κάποιες άλλες αρνητικές επιδράσεις του να περνάμε πολύ χρόνο με τις συσκευές μας είναι:

-Υγεία των ματιών και της γενικότερης όρασης.

-Πνευματική υγεία και κατάθλιψη.

-Καρδιαγγειακή υγεία και αυξανόμενος κίνδυνος διαβήτη.

-Προβλήματα στο λαιμό,  στην πλάτη, και μυοσκελετικά εξ αιτίας της κακής στάσης,

-Εγκεφαλική ανάπτυξη και μαθησιακά προβλήματα.

-Προβλήματα διάσπασης προσοχής.

-Προβλήματα ύπνου.

Παρ΄ όλα τα θετικά χαρακτηριστικά της τεχνολογίας, είναι ξεκάθαρο ότι το να της επιτρέψουμε να κατακλύσει τη ζωή μας είναι άσχημο για την ψυχική, σωματική, και συναισθηματική υγεία ολόκληρης της οικογένειας μας. Όμως, το ερώτημα παραμένει ως προς το πως θα δρέψουμε τα πλεονεκτήματα της τεχνολογίας χωρίς να της επιτρέψουμε να παρεμβαίνει σε ένα ευτυχισμένο, υγιές σπιτικό.

Πως να Προστατέψουμε τους Εαυτούς μας και τις Οικογένειες μας από τα Αρνητικά Αποτελέσματα της Τεχνολογίας

Όπως έχει αναφερθεί ήδη, η τεχνολογία δεν έχει μόνο αρνητικά χαρακτηριστικά,  αλλά όταν αρχίζει να μας τρώει χρόνο από την αλληλεπίδραση με τα παιδιά μας, κάτι πρέπει να αλλάξει. Υπάρχουν πολλοί τρόποι με τους οποίους μπορούμε να συνεχίσουμε να απολαμβάνουμε την τεχνολογία χωρίς να μας στερεί το χρόνο με την οικογένεια μας.

Περιορισμένος Χρόνος στην Οθόνη για Όλους

Πολλοί γονείς θέτουν όρια στο χρόνο που τα παιδιά τους περνάνε στον υπολογιστή ή μπροστά στην τηλεόραση, αλλά τι γίνεται με τους ίδιους; Η δημιουργία και η πειθαρχία στους κανόνες για όλους  διασφαλίζει στην οικογένεια ότι κάθε μέρα υπάρχει ποιοτικός χρόνος χωρίς διακοπή.

Όχι Τηλέφωνα στο Οικογενειακό Τραπέζι

Η ώρα του δείπνου είναι συχνά από τις σπάνιες ώρες που οι πολυάσχολες οικογένειες έχουν για τηλέφωνα, τηλεόραση, ή άλλες μορφές τεχνολογίας στο τραπέζι οδηγεί σε διάσπαση προσοχής και αποτρέπει τις σημαντικές συζητήσεις.

Επιλέξτε Άλλες Δραστηριότητες Εκτός από Ταινίες

Ενώ η οικογενειακή νύχτα με ταινία είναι διασκεδαστική και μπορεί να είναι ένας υπέροχος κόσμος να περάσουμε ένα ήρεμο απόγευμα στο σπίτι, η πραγματικότητα είναι ότι η παρακολούθηση ταινιών δεν προωθεί τη συζήτηση ή την αλληλεπίδραση. Αντί γι’ αυτό, γιατί να μην αντικαταστήσουμε την οικογενειακή νύχτα με ταινία με παιχνίδι; Μια τέτοια κίνηση όχι μόνο προσφέρει περισσότερες ευκαιρίες συζήτησης σε γονείς και παιδιά, αλλά τους βοηθάει επίσης να χτίσουν οικογενειακές παραδόσεις και μνήμες που θα διαρκέσουν περισσότερο από μια ταινία.

Βγείτε Έξω… και Αφήστε το Τηλέφωνο Σπίτι!

Βρείτε χρόνο κάθε σαββατοκύριακο να βγείτε έξω και να κάνετε κάτι σαν οικογένεια, είτε είναι πεζοπορία, να παίξετε μπάλα στο πάρκο, να πάτε για μπόουλινγκ ή έστω μίνι γκολφ σε εσωτερικό χώρο εάν ο καιρός δεν επιτρέπει εξωτερικές δραστηριότητες, και αφήστε όλες τις μικροσυσκευές στο σπίτι ή έστω στο αυτοκίνητο. Χωρίς την επιλογή του ελέγχου (ηλεκτρονικών) μηνυμάτων η του Instagram, όλοι είναι ελεύθεροι να είναι απολαύσουν όντως τη στιγμή και τη συντροφιά των άλλων.

Βάλτε το Κινητό σε Λειτουργία Πτήσης Χωρίς να Πάτε Πουθενά

Εάν το βρίσκετε εξαιρετικά δύσκολο να αγνοείτε το τηλέφωνο σας κάθε φορά που ακούτε έναν ήχο ειδοποίησης, βάλτε το σε αθόρυβη ή λειτουργία πτήσης τουλάχιστον μέχρι τα παιδιά σας να μελετούν για το σχολείο ή να πάνε για ύπνο.

 Μετάφραση κειμένου: Βιβή Μπαϊράμι

http://runwonder.com/wup/phones-affect-childrens-02086.html

«Ξέρεις τι σημαίνει να σου λέει ηλικιωμένος κρατούμενος, ο οποίος δεν είχε διαβάσει ούτε ένα βιβλίο στη ζωή του, ότι τα βράδια δεν κοιμάται ποτέ χωρίς να διαβάσει;» με ρωτά η Μαίρη Γκρίζου, διευθύντρια του 3ου Σχολείου Δεύτερης Ευκαιρίας (ΣΔΕ) Θεσσαλονίκης. Θυμάται ακόμα τους πρώτους αποφοίτους του σχολείου το 2008, όταν ήταν ακόμη καθηγήτρια Αγγλικών στο σχολείο των φυλακών. «Εκπαιδευτικοί και κρατούμενοι είχαμε τυπώσει μπλουζάκια που έγραφαν ‘Ήμουν και εγώ εκεί’. Νιώθαμε ότι χάναμε δικά μας παιδιά. Όπως καταλαβαίνεις, δεν θα τους βλέπαμε ξανά μετά την αποφοίτησή τους. Κάθε μέρος της φυλακής και μια κλειδωμένη πόρτα». Ορμώμενη από την ευαισθησία της αλλά και την περιέργεια της, επέλεξε το 2006 να αφήσει τη γενική εκπαίδευση και να ασχοληθεί με την εκπαίδευση των κρατουμένων. «Αντιμετώπισα πολλές δυσκολίες στην αρχή. Είναι ψυχοφθόρο, δεν σ’ το κρύβω. Μετά από χρονιά μέσα στις φυλακές υπάρχει ο κίνδυνος της ιδρυματοποίησης. Με τους υπόλοιπους εκπαιδευτικούς συζητούσαμε εκτός φυλακής για όλα όσα ζούσαμε καθημερινά. Δεν θέλαμε να τα μεταφέρουμε στο σπίτι. Πολλοί καθηγητές δεν άντεξαν το φορτίο. Έμαθα όμως πολλά και είμαι χαρούμενη που σήμερα βρίσκομαι εδώ», μου λέει.

Τα ΣΔΕ απευθύνονται σε ενήλικες κρατούμενους που δεν έχουν ολοκληρώσει την υποχρεωτική εκπαίδευση, δηλαδή το Γυμνάσιο. Με τη φοίτησή τους στα Σχολεία Δεύτερης Ευκαιρίας -που διαρκεί δύο χρόνια- παίρνουν απολυτήριο ισότιμο με εκείνο του Γυμνασίου. Τους δίνει επίσης τη δυνατότητα για κάθε μέρα φοίτησης να σβήνουν δυο μέρες ποινής. Στο 3ο ΣΔΕ Θεσσαλονίκης δεν πραγματοποιούνται μόνο μαθήματα Γενικής Παιδείας, όπως ελληνικά, μαθηματικά, πληροφορική και αγγλικά κ.ά. Το πρόγραμμα εμπλουτίζεται με μαθήματα δημιουργικής γραφής, λογοτεχνίας, ποίησης, ζωγραφικής. Υλοποιούνται projects με θεατρικές και καλλιτεχνικές ομάδες, παραστάσεις και δρώμενα, βγάζουν βιβλία. «Προσπαθούμε να συνδυάσουμε όλες τις τέχνες. Τη ζωγραφική, τη ποίηση, την ηθοποιία. Φέτος πραγματοποιήθηκε παράσταση με θεατρικό κείμενο βασισμένο σε βιβλίο που βγάλαμε πέρυσι με ποιήματα κρατουμένων. Όλα συνδέονται και έχουν συνέχεια». Το φετινό βιβλίο, το τρίτο που βγαίνει από μαθητές του ΣΔΕ, έχει τίτλο «Φυγή ευκαιρίας».

Το διακύβευμα ωστόσο είναι να μπορέσουν οι κρατούμενοι να συνεχίσουν τη μόρφωσή τους στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση με τη δημιουργία Λυκείων μέσα στις φυλακές. Πρόκειται για δράση που αναμένεται να νομοθετηθεί από το υπ. Δικαιοσύνης το φθινόπωρο. Μέχρι σήμερα, και με πρωτοβουλία κάποιων διευθυντών ΣΔΕ, κρατούμενοι γράφονται στα Γενικά Λύκεια προκειμένου να δώσουν εξετάσεις για την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, με τη συνδρομή εθελοντών που τους βοηθούν στο διάβασμα. «Θα μπορούσαν να δημιουργηθούν δομές, όπως μεταγυμνασιακά ΙΕΚ ή ΕΠΑΛ για κατάρτιση, ώστε να υπάρχει συνέχεια στην εκπαίδευση των κρατουμένων. Να μην χάνουν επαφή με το διάβασμα την ώρα που ήδη έχουν αρχίσει να αισθάνονται μαθητές» προτείνει η Μαίρη Γκρίζου.

Για την πρόσβαση των κρατουμένων στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση ήδη εφαρμόζεται η εξ αποστάσεως εκπαίδευση φοιτητών ή σπουδαστών, ενώ έχουν εξασφαλιστεί 20 υποτροφίες ετησίως σε προπτυχιακά προγράμματα για κρατουμένους από το Ελληνικό Ανοιχτό Πανεπιστήμιο (ΕΑΠ). Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Δικαιοσύνης, ο αριθμός των κρατουμένων, υποδίκων και καταδίκων, που φοιτούν σήμερα σε εκπαιδευτικά ιδρύματα ανωτάτης εκπαίδευσης της χώρας είναι 46, χωρίς να συμπεριλαμβάνονται οι κρατούμενοι – σπουδαστές στο ΕΑΠ. Από αυτούς, 18 έχουν λάβει το μέτρο της παροχής εκπαιδευτικής άδειας με ηλεκτρονική επιτήρηση. Σε ό,τι αφορά την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση, υπάρχουν δημοτικά για ενήλικες σε λίγες μόνο φυλακές, ωστόσο εφαρμόζονται πιλοτικά προγράμματα εκμάθησης ελληνικών με πρόγραμμα διαμορφωμένο κυρίως για εκείνους που δεν μιλούν καθόλου ή ελάχιστα την ελληνική γλώσσα. Ήδη από το 2015 έχουν λειτουργήσει τρία Δημοτικά Σχολεία στις φυλακές Κομοτηνής, Ελεώνα Θηβών (γυναικών), Ναυπλίου και ακόμα ένα στα Γρεβενά.

Μέσω της εκπαίδευσης δίνεται μια δεύτερη ευκαιρία στους κρατούμενους; «Δίνεται δεύτερη και τρίτη και τέταρτη ευκαιρία. Οι σχετικές έρευνες δείχνουν ότι η εκπαίδευση βοηθά στην ύφεση της υποτροπής. Ακόμα και δύο ανθρώπους να κερδίσεις, είναι σημαντικό. Προφανώς τα πράγματα δεν είναι ιδανικά. Γίνονται όμως σοβαρές προσπάθειες» τονίζει η κ. Γκρίζου. «Αυτό που σε κάνει να λυπάσαι είναι ότι πολλοί κρατούμενοι δεν έχουν υποστηρικτικό περιβάλλον εκτός φυλακής. Υπήρχε κρατούμενος που αποφυλακίστηκε, και μετά από τέσσερις ημέρες επέστρεψε. Η μητέρα του είχε πεθάνει και είχε άλλα έξι αδέρφια. Ένιωθε πιο ασφαλής μέσα στη φυλακή, γι’ αυτό προτίμησε να παρανομήσει και να επιστρέψει. Πόσο να βοηθήσουμε και εμείς οι εκπαιδευτικοί;» αναρωτιέται.

Η κοινωνία χρειάζεται τα σχολεία των φυλακών

Εκεί που ανοίγει ένα σχολείο, κλείνει μια φυλακή, έλεγε ο Βίκτορ Ουγκώ. Τι γίνεται όμως όταν μέσα σε μια φυλακή ανοίγει ένα σχολείο; Από το 2015 έως σήμερα έχουν δημιουργηθεί τέσσερα νέα Σχολεία Δεύτερης Ευκαιρίας στις φυλακές Κέρκυρας, Χανίων, Νιγρίτας, Μαλανδρίνου, και ένα παράρτημα ΣΔΕ στο Νοσοκομείο Κρατουμένων Κορυδαλλού, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του υπουργείου Δικαιοσύνης. Παράλληλα επαναλειτούργησε το ΣΔΕ στη φυλακή Δομοκού – μια φυλακή τύπου Γ’ (που καταργήθηκε το 2015) η οποία δεν διέθετε απολύτως καμία δομή.

“Το σχολείο δίνει στους κρατούμενους την ελπίδα να δραπετεύουν για τέσσερις ώρες κάθε πρωί, μέσα σ’ ένα ανθρώπινο περιβάλλον, απ’ τη φρίκη του εγκλεισμού” δηλώνει στην “Α” ο κοινωνιολόγος και διευθυντής του 2ου ΣΔΕ Κέρκυρας Κυριάκος Κωλέσης, ο οποίος υπηρετούσε στο Μουσικό Σχολείο Κέρκυρας. “Όταν είδα ότι δημιουργείται, απ’ τα θεμέλια, μια τέτοια εκπαιδευτική δομή μέσα σε τέτοιο πλαίσιο, για ανθρώπους που διαρκώς βρίσκονται σε ακραίες και στρεσογόνες καταστάσεις, δεν είχα τον παραμικρό ενδοιασμό. Νιώθω επιτέλους, πρώτη φορά στα 48 χρόνια μου, ότι ζω στην πραγματική ζωή“, μας λέει σχολιάζοντας την απόφασή του να ασχοληθεί με την εκπαίδευση των κρατουμένων.

«Στις 17 Ιανουαρίου οι πρώτοι κρατούμενοι μαθητές βρίσκονταν καθισμένοι -μαζί με τους εννέα συνολικά εκπαιδευτές τους- σε πάγκους που κατασκευάστηκαν στο ξυλουργείο των φυλακών και σε έπιπλα Cocomat που μας δώρησε ο Paul Efremidis μέσω… Άμστερνταμ και ξεκινούσαν την κοινή τους προσπάθεια: απόδραση στη γνώση, την εμπειρία, την αυτοσυνειδησία». Η πρωτοβουλία και οι προσπάθειες της τοπικής κοινωνίας ήταν καθοριστικές για τα πρώτα βήματα του σχολείου. «Φίλοι και συλλογικότητες του νησιού, με εθελοντική εργασία, συναυλίες και εκδηλώσεις απέδειξαν, στην πράξη, ότι το εγχείρημα αυτό αποτελεί -πράγματι- ένα κοινοτικό εκπαιδευτικό εγχείρημα. Αυτό από μόνο του αποτελεί, ίσως, μια πρόταση της δυναμικής του ελληνικού σύγχρονου κοινοτισμού», λέει. Ο Κυριάκος Κωλέσης υπογραμμίζει παράλληλα τη συμβολή της διεύθυνσης των φυλακών και των σωφρονιστικών υπαλλήλων. Οι φύλακες «-επί το πλείστον νέα παιδιά- είναι ταυτοχρόνως φύλακες, κοινωνικοί λειτουργοί, γιατροί, ψυχολόγοι, συγγενείς και κυματοθραύστες της συσσωρευμένης έντασης των κρατουμένων», την ώρα που τους τελευταίους μήνες στις φυλακές υπάρχει σοβαρή έλλειψη ειδικοτήτων.

“Το ερώτημα που συνήθως καλούμαι ν’ απαντήσω, όταν συζητώ με ανθρώπους που προτίθενται να βοηθήσουν στο εγχείρημα, είναι τι χρειάζεται το σχολείο φυλακών από την κοινωνία; Λοιπόν, τίποτε δεν χρειάζεται το σχολείο από την κοινωνία. Η κοινωνία χρειάζεται το σχολείο. Η κοινωνία χρειάζεται το κάθε (καλό) σχολείο. Όπως, αυτονόητα, ζημιώνεται από κάθε προβληματικό σχολείο. Χρειάζεται, όμως, εξίσου και τα σχολεία φυλακών. Γιατί; Γιατί αλλάζει το μικροκλίμα της φυλακής. Η επανένταξη και η αποφυλάκιση είναι, επίσης, κάτι που σε αφορά προσωπικά, είτε το θες είτε όχι. Εδώ οι στατιστικές αποστομώνουν: 72% των αποφυλακισθέντων επανέρχονται στην φυλακή. Τα αντίστοιχα ποσοστά όσον πέρασαν από σχολείο φυλακών είναι… 10%! Κυρίως, όμως, για να δικαιολογήσει η κοινωνία -στην πράξη- τον ανθρωπιστικό της χαρακτήρα. Για να σταματήσει πια την αποκρουστική πρακτική της να κρύβει ανθρώπινες ψυχές κάτω απ’ το χαλί”. Για τον Κυριάκο Κωλέση, το στοίχημα είναι ένα: να προσπαθεί να φέρει εις πέρας αυτό που του ανέθεσε η κοινωνία, αποφεύγοντας ηθικές κρίσεις για τους ανθρώπους με τους οποίους, πια, συμβιώνει.

Του ζητώ να περιγράψει μια εικόνα που θα μείνει χαραγμένη στη μνήμη του. «Μια συνάδελφος έφερε κάποια μέρα ένα μπουκέτο από άνθη αγρού του νότου της Κέρκυρας. Τα τοποθέτησε σε αυτοσχέδιο βάζο και τότε συνέβη το εξής: όλοι οι εκπαιδευόμενοι, σαν ένας βουβός καλοσυντονισμένος χορός, κινήθηκαν κυκλικά του τραπεζιού και στάθηκαν ακίνητοι, περιμένοντας να πάρει πρωτοβουλία κάποιος. Εκείνος, τελικά, κινήθηκε αργά και τελετουργικά μπροστά. Έσκυψε, μύρισε το μπουκέτο με κλειστά μάτια και γυρνώντας έκανε νεύμα στους υπολοίπους, οι οποίοι με τη σειρά τους σχημάτισαν μια σειρά και έκαναν το ίδιο. Η στιγμή εξέπεμπε την ατμόσφαιρα ευλάβειας της Θείας Μετάληψης. Προφανώς είχαν χρόνια να μυρίσουν και να δουν αληθινά λουλούδια».

 Βαϊνανίδη Χρύσα

ΠΗΓΗ: ΑΥΓΗ

Πηγη άρθρου: alfavita.gr

Τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότερο συζητιέται το θέμα των εργασιών στο σπίτι για το δημοτικό σχολείο. Στο διαδίκτυο ακούγονται πολλά και αρκετοί είναι αυτοί που θέλουν να σταματήσουν να υπάρχουν. Σωστό ή λάθος; Έλα μου ντε 🙂 Το σίγουρο είναι ότι πάντα για να αντιμετωπιστεί μια ακραία κατάσταση, όπως λόγου χάρη να έχει ένα πρωτάκι να κάνει φωτοτυπίες κανά 2ωρο, τα μέτρα αντιμετώπισης είναι εξίσου ακραία, π.χ. η άποψη να σταματήσουν εντελώς οι εργασίες για το σπίτι.

Η πραγματικότητα είναι ότι έτσι όπως έχουν τα πράγματα, τα παιδιά κοπιάζουν για κάτι που δεν αγαπούν. Και κανένας δεν έμαθε τίποτα κοπιάζοντας για κάτι που δεν αγαπάει! Όλοι μας δώσαμε πανελλήνιες! Κοπιάσαμε, περάσαμε και ξεχάσαμε! Απλά τα πράγματα! Όμως η μάθηση είναι κάτι πολύ διαφορετικό! Η μάθηση έχει την ικανότητα να αλλάξει τον τρόπο που σκέφτεσαι. Να σε αλλάξει ως άνθρωπο! Και η αλήθεια είναι ότι για κάτι που μου αρέσει μπορώ να κοπιάζω ώρες, χωρίς όμως να εξαντλούμαι ψυχικά αλλά ούτε και σωματικά! Εκεί είναι το κλειδί για μια επιτυχημένη εκπαιδευτική διαδικασία, η οποία μπορεί να έχει και στο σπίτι ενασχόληση και μάλιστα και αρκετές ώρες. Όμως το παιδί δε θα γυρίσει ποτέ να παραπονεθεί, γιατί καταλαβαίνει ότι αυτό που έχει για το σπίτι, είναι αυτό που θα εξελίξει την περιπέτεια που ζει στο σχολείο. Αυτό που θα τον κάνει να εκφραστεί. Αυτό που θα την κάνει να βγάλει από μέσα της τον πιο δημιουργικό εαυτό!

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα από τον καιρό του Φουρφουρά, ήταν όταν ένα παιδί πήγε σπίτι και η γιαγιά τον ρώτησε αν έχει κάτι για το σχολείο. Εκείνος είπε όχι και μπήκε μέσα στο δωμάτιο για τρεις ώρες, ετοιμάζοντας αυτό που είχε για την επόμενη μέρα.

Αγαπητοί δάσκαλοι και γονείς. Διεκδικήστε ποιότητα στην καθημερινότητα των παιδιών. Ακόμα και αν απαλλαγούν από ένα σύστημα εργασιών, αν το σχολείο δεν μπορέσει να εμφυσήσει έμπνευση και την ανάγκη του να μαθαίνεις, τότε στην ουσία δεν άλλαξε απολύτως τίποτα.

Άγγελος Πατσιάς

Πηγή: angelospatsias.com

Παράλληλη στήριξη

(Σε νηπιαγωγείο και δημοτικό σχολείο)

Στον Ελλαδικό χώρο τα τελευταία χρόνια έχουν καταβληθεί πολλές προσπάθειες για την αποκρυστάλλωση του θεσμού της παράλληλης στήριξης στο σχολικό περιβάλλον και την περαιτέρω εγκαθίδρυσή του ως αναγκαίο λειτούργημα. Με τον όρο παράλληλη στήριξη εννοούμε την πρωτοβουλία του εκπαιδευτικού ειδικής αγωγής να εντάξει στις σχολικές μονάδες μαθητές με μαθησιακές δυσκολίες όπως δυσκολίες αντίληψης, εγκεφαλικές δυσλειτουργίες, αυτισμό, δυσλεξία, αναπτυξιακή αφασία, κτλ. . Είναι μια από τις δυνατότητες φοίτησης του μαθητή με αναπηρία ή ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες σε σχολική τάξη του γενικού σχολείου με απώτερο σκοπό την άμεση προσαρμογή του παιδιού στις ανάγκες του συνόλου. Επιπλέον με την παράλληλη στήριξη τίθεται ως κύριος στόχος η σταδιακή εναρμόνιση των αναγκών των παιδιών με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες με τις απαιτήσεις των μαθητών ενός γενικού σχολείου. Στο σημείο αυτό πρέπει να σημειώσουμε ότι πρόκειται για έναν ενισχυτικό και ενταξιακό θεσμό της παιδαγωγικής διαδικασίας που ουδέποτε έχει να κάνει με την φροντίδα ή εξυπηρέτηση των καθημερινών αναγκών διαβίωσης.

Ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες διακατέχουν οι μαθητές που χαρακτηρίζονται από σημαντικές δυσκολίες μάθησης λόγω αισθητηριακών, νοητικών, γνωστικών, αναπτυξιακών προβλημάτων, ψυχικών, νευροψυχικών διαταραχών που καθίστανται τροχοπέδη στη διαδικασία της σχολικής προσαρμογής και μάθησης. Επιπλέον στα άτομα με αναπηρία υπάγονται όσοι πάσχουν από νοητική αναπηρία, αισθητηριακές αναπηρίες όρασης (τυφλοί, αμβλύωπες με χαμηλή όραση), αισθητηριακές αναπηρίες ακοής(κωφοί, βαρήκοοι), κινητικές αναπηρίες, χρόνια μη ιάσιμα νοσήματα, διαταραχές ομιλίας – λόγου, ειδικές μαθησιακές δυσκολίες όπως δυσλεξία, διαταραχή ελλειμματικής προσοχής με ή χωρίς υπερκινητικότητα, διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές, ψυχικές διαταραχές και πολλαπλές αναπηρίες.

Ακόμη είναι επιτακτική ανάγκη να τονίσουμε ότι κατά τη διεκπεραίωση της διαδικασίας της παράλληλης στήριξης όλος ο σχολικός θεσμός θα πρέπει να λειτουργεί σε ένα επαρκώς οργανωμένο συνεργατικά πλαίσιο. Οι εκπαιδευτικοί που εμπλέκονται σε αυτό το λειτούργημα είναι σημαντικό να επιδιώκουν την επίτευξη των παιδαγωγικών στόχων τους, να καταβάλλουν προσπάθειες για την ένταξη των μαθητών στις απαιτήσεις του γενικού συνόλου της τάξης, την από κοινού χρήση του εποπτικού υλικού, κτλ. Η τάξη θα πρέπει να θεωρηθεί ως κοινός τόπος δράσης. Η επίτευξη μιας ομαλής συνύπαρξης μεταξύ των παιδαγωγών είναι πολύτιμη για τη διεξαγωγή εποικοδομητικών αποτελεσμάτων. Η οποιαδήποτε σύγκρουση κατά τη διάρκεια της σχολικής ώρας μπορεί να αποβεί εις βάρος των μαθητών. Για το λόγο αυτό ο εκπαιδευτικός της παράλληλης στήριξης και ο δάσκαλος του γενικού σχολείου θα πρέπει να εφεύρουν μια κοινή συνισταμένη αμοιβαίας αλληλοκατανόησης, σεβασμού και αλληλοεπικοινωνίας. Πρωταρχικός σκοπός και των δύο είναι να ενσωματώσουν τις ιδιοσυγκρασίες των παιδιών που υποβάλλονται σε παράλληλη στήριξη στη νοοτροπία του υπόλοιπου μαθητικού συνόλου με απώτερο σκοπό την αυτονόμηση  των πρώτων ώστε να μπορούν να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις όχι μόνο του σχολείου αλλά και της κοινωνίας. Το παιδί με το πέρας του χρόνου θα είναι ικανό να αποκτήσει τις βάσεις ώστε να ανεξαρτητοποιηθεί πλήρως από τον δάσκαλο της παράλληλης στήριξης.

Ο εκπαιδευτικός της παράλληλης  στήριξης που καθίσταται υπεύθυνος σε μια τάξη ως δεύτερος δάσκαλος, μαθητών με εκπαιδευτικές ειδικές ανάγκες αναλαμβάνει συγκεκριμένα καθήκοντα. Αρχικά συμβάλλει με την προσφορά της  βοήθειά του στην προσέλευση και αποχώρηση του παιδιού με Ε.Ε.Α.(Εκπαιδευτικές Ειδικές Ανάγκες) από την τάξη. Επίσης κατά τη διάρκεια του μαθήματος είναι υποχρεωμένος να καθοδηγεί τα παιδιά στην εύρεση του κατάλληλου βιβλίου, της σελίδας, της άσκησης κλπ, να εξηγεί την εκφώνηση της άσκησης με όσο το δυνατός κατανοητότερο τρόπο και όταν είναι αναπόφευκτη ανάγκη να διαφοροποιεί την εργασία του μαθητή με στόχο την επίτευξη του στόχου του μαθήματος.

Στη συνέχεια είναι σημαντικό να παρεμβαίνει στην διδασκαλία του μαθήματος για να διευκολύνει το δάσκαλο στο σχεδιασμό της διδασκαλίας διανθίζοντας το περιεχόμενο σύμφωνα με τις ενδείξεις του Δ.Δ. . Ακόμη ένα από τα αξιοσημείωτα καθήκοντά του μέσα στην τάξη είναι να αναλαμβάνει παράλληλη εργασία κυρίως όταν ο ένας εκπαιδευτικός ασχολείται με την επίλυση μιας άσκησης δια μέσω του πίνακα ή όταν αφηγείται μια ιστορία κτλ. Επιπρόσθετα, ο εκπαιδευτικός της παράλληλης στήριξης δεν είναι επείγουσα ανάγκη να παρευρίσκεται αποκλειστικά δίπλα στο παιδί με Ε.Ε.Α. Αλλά να παρέχει υποστηριχτική διδασκαλία κυρίως στο παιδί, να περιέρχεται στην τάξη και να βοηθάει και τα υπόλοιπα παιδιά που χρειάζονται την συμπληρωματική του βοήθεια.

Επίσης, μια από τις εργασίες του εκπαιδευτικού Ε.Ε.Α. είναι να συμπληρώνει καθημερινά το τετράδιο επικοινωνίας. Στο συγκεκριμένο τετράδιο εμπεριέχονται οι θετικές και οι αρνητικές επισημάνσεις της σχολικής ζωής για την πληροφόρηση των γονέων. Εν συνεχεία οι γονείς μπορούν να σημειώνουν τις δικές τους παρατηρήσεις-σχόλια για την περεταίρω βελτίωση του εκπαιδευτικού έργου των παιδαγωγών. Ακόμη στο πρόγραμμα διδασκαλίας των παιδαγωγών Ε.Ε.Α. συγκαταλέγεται ο σχεδιασμός και η οργάνωση δραστηριοτήτων κατά τη διάρκεια των σχολικών διαλειμμάτων και εκδρομών που αποσκοπούν στην κοινωνικοποίηση των παιδιών. Στο σημείο αυτό πρέπει να σημειωθεί ότι τον ρόλο του 2^ου εκπαιδευτικού μπορεί να το διαδραματίσει και ο πρωτεύον εκπαιδευτικός της τάξης χωρίς βέβαια να το τελευταίο να γίνει αισθητό στο μαθητικό σύνολο. Τέλος ο εκπαιδευτικός της παράλληλης στήριξης έχει το δικαίωμα να παρευρίσκεται στις συνελεύσεις εκτίμησης της προόδου των μαθητών Ε.Ε.Α. Στη σύσκεψη συμμετέχουν επίσης ο Δ/ντής του Σχολείου, η Δασκάλα της τάξης και ο/η γονέας του παιδιού. Συντάσσεται από κοινού αιτιολογημένη έκθεση επίδοσης στον κοινωνικό, επικοινωνιακό και ακαδημαϊκό τομέα. Αν δε σημειωθεί κατάλληλη επίδοση σε 2 διαδοχικά τρίμηνα, το παιδί παραπέμπεται στο ΚΕΔΔΥ για επαναξιολόγηση σε ότι αφορά το κατάλληλο πλαίσιο εκπαίδευσης.

Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα της παράλληλης στήριξης είναι ένας πολύτιμος δίαυλος μετάδοσης παιδαγωγικών τρόπων εξοικείωσης των μαθητών ειδικής αγωγής με το περιβάλλον της υπόλοιπης σχολικής κοινότητας. Είναι ένα πολύτιμο μέσω για να ενταχθούν όλοι οι μαθητές στο μήκος μιας κοινής γραμμής ταυτόχρονης πρόσληψης της γνώσης με πρωταρχικό σκοπό την απόκτηση κοινωνικών δεξιοτήτων. Πρόκειται για μια διαδικασία με πολλές δυσκολίες και απαιτήσεις από μέρους και των δύο εκπαιδευτικών που λαμβάνουν χώρα στην τάξη. Στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση το έργο τους καταλαμβάνεται από ιδιαίτερες παραμέτρους δυσκολίας καθώς τα παιδιά βρίσκονται στα πρώτα στάδια προσαρμογής με τους κανόνες του σχολικού προγράμματος. Είναι αναγκαία η αφιέρωση στα παιδιά αρκετού χρόνου καθώς και η ανάληψη από μέρους των παιδαγωγών μέγιστης υπομονής, απερίσπαστης ευθύνης, και αμέριστης προσοχής, αφοσίωσης και αγάπης προς τα παιδιά. Η υιοθέτηση της  οργάνωσης και της μεθοδικότητας στην εκπαιδευτική δράση θα αποφέρει ευνοϊκούς καρπούς σε όλους όσους εμπλέκονται στη διεκπεραίωση αυτού του στόχου που πρώτιστο σχέδιο έχει να καταστήσει όλους τους μαθητές αυτόνομους και αυτόβουλους στις κοινωνικές απαιτήσεις.

Η παράλληλη στήριξη έχει εγκατασταθεί στους κόλπους του εκπαιδευτικού μας συστήματος τις τελευταίες δεκαετίες και είναι ανοιχτή προς οποιαδήποτε πρωτοβουλία εμπλουτισμού της  με καινούργια μέσα υποστήριξης των παιδιών με Ε.Ε.Α. προς την επιμόρφωσή τους. Παρά την οικονομική δυσπραγία της Ελλάδας υπάρχουν ακόμα εκπαιδευτικοί που οικειοθελώς καταβάλλουν προσπάθειες για τη προαγωγή της συνολικής μόρφωσης των μαθητών της χώρας μας. Ας στηρίξουμε την ενέργειά τους για να συνεχίσουν τα σχολεία μας να φέρουν εις πέρας το εκπαιδευτικό τους έργο.

Αννέτα Μήλιου, Φιλόλογος

Πηγές:

Ένταξη, Εκδόσεις Έπαφος

Οι ιστορίες της Ένταξης στο σχολείο, Εκδόσεις Έπαφος

Η γλώσσα της Ένταξης, Εκδόσεις Έπαφος

Τα τελευταία χρόνια βλέπουμε στη χώρα μας να αναδύεται όλο και πιο συχνά, όλο και πιο έντονα, μια νοοτροπία γονέων με μη ρεαλιστικές ή υπερβολικές προσδοκίες. Επιπλέον παρατηρείται το φαινόμενο οι γονείς με υπερβολικές προσδοκίες από τα παιδιά τους να αναλαμβάνουν δράση οι ίδιοι για την εκπλήρωση των προσδοκιών αυτών. Μοιάζει να έχουν μεταβολίσει τον γονεϊκό τους ρόλο σε ένα είδος μάνατζερ που έχει έναν και μοναδικό σκοπό: τη διάκριση του παιδιού τους. Εδώ δεν εννοούμε απλά την επαγγελματική αποκατάσταση που είναι μια παλιά ιστορία και ανέκαθεν ήταν η μεγάλη προσδοκία των ελλήνων γονέων. Εννοούμε την προσδοκία: «να γίνει το παιδί μου κάτι σημαντικό, να ξεχωρίσει». Μιλάμε για την πρωτιά, την αποθέωση, το χειροκρότημα, τα βραβεία. Αναρωτιέμαι μήπως όλο και περισσότεροι γονείς γινόμαστε σαν «τα αμερικανάκια» που κάποτε κοροϊδεύαμε;

Πώς να αναγνωρίσεις ένα γονέα με υπερβολικές προσδοκίες 

Τον γονέα με υπερβολικές προσδοκίες θα τον συναντήσεις στο σχολείο του παιδιού του να παραπονιέται στους καθηγητές γιατί το 19 δεν είναι 20, να εποφθαλμιά για την σημαία, για το αριστείο, με εξόφθαλμο το «σύνδρομο της κουκουβάγιας» που βλέπει το παιδί του ως το πιο καλό και το πιο έξυπνο που υπάρχει. Να κοιτάζει υποτιμητικά άλλους γονείς που, άκουσον-άκουσον, έκαναν κάτι για τον εαυτό τους (όπως π.χ που πήγαν ένα ταξίδι) και ταυτόχρονα να ωρύεται: «Τι εγωιστές; Είναι γονείς αυτοί;»

Θα τον συναντήσεις στις αθλητικές ομάδες να μαλώνει με τους προπονητές που δεν αναγνωρίζουν το νέο Ρονάλντο ή τη νέα Κομανέτσι στο παιδί του.

Θα τον αναγνωρίσεις από την μονομανία του να επιζητά στις παρέες του συζητήσεις που αφορούν τα κατορθώματα του παιδιού του και από τις αναρτήσεις του στα δίκτυα κοινωνικής δικτύωσης να καμαρώνει για τα βραβεία, τους βαθμούς και τις επιτυχίες του παιδιού του. Οι βαθμοί τετραμήνου και το πτυχίο Lower σε περίοπτη ηλεκτρονική θέση και τα like να πέφτουν βροχή.

Είναι αυτός που από πολύ μικρό θα τρέχει ο παιδί του από διαγωνισμό σε διαγωνισμό, αφού προηγουμένως θα έχει κάνει την σχετική προετοιμασία. Που θεωρεί ότι το παιδί του είναι ο νέος Αϊνστάιν, ο νέος Ευκλείδης, ο νέος Μπαχ ή ο νέος Γκάλης.

Που θεωρεί ότι ένα απλό δημόσιο σχολείο είναι πολύ λίγο για να καλύψει το παιδί του και λαχταρά ένα πρότυπο ή ένα καλό ιδιωτικό. Που η αποκλειστική του ενασχόλησή με το παιδί του αφορά την βελτίωση της επίδοσής του στον τομέα εκείνον στο οποίο ο γονέας-μάνατζερ έχει κάνει την επένδυσή του.

Εδώ δεν υπάρχει χρόνος για χάσιμο, δεν υπάρχουν ξέγνοιαστες διακοπές, ανεμελιά. Υπάρχει στοχοπροσήλωση και σαφές σχέδιο δράσης. Υπάρχει πρόγραμμα εκπαίδευσης που μόνο με αθλητή που προετοιμάζεται για αγώνα μπορεί να συγκριθεί. Μόνο που εδώ μετά από κάθε αγώνα ακολουθεί αμέσως ο επόμενος, χωρίς ανάσα.

Οι προσδοκίες των γονέων αυτών είναι προσδοκίες που αφορούν το μετρήσιμο αποτέλεσμα. Η προσπάθεια του παιδιού δεν μπορεί από μόνη της να τους ικανοποιήσει. Η τυχόν αποτυχία χαρακτηρίζεται αυτόματα ως ελλιπής προσπάθεια. Εξάλλου για αυτούς υπάρχουν μόνο νικητές που τα παίρνουν όλα και χαμένοι που δεν παίρνουν τίποτα.

Θυσία ή επένδυση;

Δεν πρέπει όμως να ξεχνάμε ότι οι προσδοκίες των γονέων συνήθως γίνονται συμπεριφορές παιδιών. Όταν λοιπόν ένα παιδί ακούει καλά λόγια μόνο για τις διακρίσεις και τις επιτυχίες του θεωρεί ότι αυτά είναι τα μόνα για τα οποία αξίζει να παλεύει κάτι που αργά ή γρήγορα το οδηγεί στο ανικανοποίητο και στην εξουθένωση. Εν τω μεταξύ οι γονείς – μάνατζερ είναι καλοί και στο μάρκετινγκ: καταφέρνουν και πείθουν τα παιδιά τους ότι όλα γίνονται για το καλό τους. Τα παιδιά τις περισσότερες φορές ταυτίζουν τις προσδοκίες που έχουν για τον εαυτό τους  με τις προσδοκίες που έχουν οι γονείς τους για αυτά. Σε περίπτωση μη ικανοποίησης των φιλόδοξων στόχων νιώθουν ενοχοποίηση γιατί δεν κατάφεραν να ευχαριστήσουν τους γονείς που έχουν κάνει τόσες θυσίες για εκείνα. Αναρωτιέμαι όμως για ποιες θυσίες μιλάμε; Θυσία σημαίνει να προσφέρεις κάτι χωρίς να περιμένεις αμοιβή. Οτιδήποτε άλλο είναι απλά συναλλαγή ή επένδυση.

Τι έχει αλλάξει από παλιά όσον αφορά τις προσδοκίες των γονιών

Παλαιότερα οι προσδοκίες των γονέων αφορούσαν σχεδόν αποκλειστικά την επαγγελματική αποκατάσταση των παιδιών τους, σήμερα αφορούν και την διάκριση. Αφορούν τον πρωταθλητισμό και την αναγνώριση.

Σε επίπεδο διαμόρφωσης χαρακτήρα και συμπεριφοράς οι παλαιότεροι γονείς έλεγαν: «να γίνεις καλός και χρήσιμος άνθρωπος στην κοινωνία». Σήμερα λένε: «Να διεκδικείς αυτό που αξίζεις. Ο κόσμος είναι σκληρός οπότε να είσαι και εσύ σκληρός γιατί θα σε φάνε λάχανο. Να μην μασάς. Κανείς δεν είναι καλύτερος από σένα. Δείξ’ τους τι πραγματικά αξίζεις».

Παλαιότερα οι γονείς έλεγαν στα παιδιά τους: «να κοιτάξεις να μορφωθείς, να μην μείνεις αμόρφωτος σαν εμάς». Σήμερα που τα παιδιά εκείνα μεγάλωσαν και έγιναν μορφωμένοι  γονείς έρχονται και λένε με τη σειρά τους στα δικά τους παιδιά: «Σήμερα δεν φτάνει η μόρφωση, πρέπει να ξεχωρίσεις, πρέπει να είσαι ένα βήμα πιο μπροστά από τους άλλους και να αρπάξεις την ευκαιρία όταν σου δοθεί. Πρόσεξε να μαζέψεις όσα πιο πολλά προσόντα μπορείς γιατί ο ανταγωνισμός είναι μεγάλος».

Γενικεύοντας πάντως θα λέγαμε ότι ενώ παλιά το «απαραίτητο» θεωρούταν «σημαντικό», σήμερα το «σημαντικό» έχει φτάσει να θεωρείται «απαραίτητο». Διαφαίνεται ένας πανικός στο μυαλό των γονέων πίσω από όλα αυτά. Όλα αποκτούν μια χρησιμοθηρική διάσταση. Δεν υπάρχει χρόνος και χρήμα για πέταμα. Οι γονείς για να δικαιολογήσουν αυτές τους τις υπερβολικές προσδοκίες εκφράζουν την υπεραπλουστευμένη πεποίθηση ότι σήμερα που τα περιθώρια να βρεις μια καλή δουλειά έχουν στενέψει ο μόνος τρόπος είναι να ξεχωρίζεις. Θα τους ακούσεις να δικαιολογούν τον εαυτό τους παρουσιάζοντάς τα όλα σαν σημεία των καιρών. Οι περισσότεροι θα σου πουν ότι αφού όλα τα άλλα παιδιά κοιτάζουν να μαζεύουν προσόντα και να κυνηγούν την διάκριση τότε είναι αναγκαστικό να κάνει το ίδιο και το δικό τους παιδί γιατί αλλιώς θα το σύστημα θα το πετάξει έξω.

Αυτό βέβαια είναι μόνο η μισή αλήθεια. Προσωπικά θεωρώ ότι η αιτία των μη ρεαλιστικών προσδοκιών πολλών σημερινών γονέων από τα παιδιά τους δεν οφείλεται μόνο στις δύσκολες συνθήκες που περνάει ο τόπος όσον αφορά την εύρεση καλής εργασίας και του τέρατος της ανεργίας. Οφείλεται και στην νοοτροπία των σημερινών γονέων.

Γονείς με καμία προσδοκία από τον εαυτό τους

Μεγάλο ποσοστό των σημερινών γονέων βασανίζονται από ματαίωση του τύπου: «η ζωή που δεν έζησα». Ένας από τους μεγαλύτερους ψυχολόγους  ο Καρλ Γιουνγκ έχει δηλώσει εμφατικά τα εξής: «Το βαρύτερο φορτίο για ένα παιδί είναι η ζωή που δεν έζησαν οι γονείς του». Πολλοί άνθρωποι από την στιγμή που γίνονται γονείς αφήνουν στην άκρη οποιαδήποτε δική τους φιλοδοξία, οποιαδήποτε ενασχόληση που προκαλούσε δική τους ευχαρίστηση και ταυτίζουν τον κόσμο τους με τον κόσμο των παιδιών τους. Οι γονείς αυτοί θα ισχυριστούν ότι είναι εγωιστικό να ασχολούνται με τον εαυτό τους και όχι με τα παιδιά τους. Η αλήθεια όμως είναι ότι όσο αδειάζει η δική τους ζωή τόσο προσπαθούν να την γεμίσουν με τη ζωή των παιδιών τους. Το πραγματικά εντυπωσιακό με τους γονείς αυτούς είναι ότι οι μεγάλες προσδοκίες τους αφορούν μόνο τα παιδιά τους αλλά όχι και τον εαυτό τους. Από τον εαυτό τους στην ουσία δεν υπάρχουν προσδοκίες και εκεί θεωρώ ότι βρίσκεται το πρόβλημα αλλά και η λύση του.

Όταν ένας ενήλικος άνθρωπος γίνεται γονέας τότε είναι που έρχεται ξανά αντιμέτωπος με το παιδί που κάποτε ήταν ο ίδιος, με τις πληγές του, τα τραύματά του, τους φόβους του και τις ανεκπλήρωτες επιθυμίες του. Χρειάζεται συνειδητοποίηση και δύναμη από μέρους του για να αναγνωρίσει ότι κάποιες προσδοκίες που έχει για το παιδί του στην ουσία είναι οι ανεκπλήρωτες και απωθημένες προσδοκίες που είχε για τον εαυτό του. Αν δεν συμβεί κάτι τέτοιο τότε τα δικά του «θέλω» θα γίνουν «θέλω» του παιδιού του με τις γνωστές συνέπειες που περιγράψαμε ήδη.

Οι υπερβολικές προσδοκίες μπορεί να φέρουν διακρίσεις. Αλλά….

Εδώ γεννιέται ένα εύλογο ερώτημα: τι είναι αυτό που κάνει πολλούς γονείς να επιλέγουν συνειδητά τις υπερβολικές προσδοκίες παρά το γεγονός ότι τις περισσότερες φορές οι συγκρούσεις με το παιδί τους είναι επώδυνες; Η απάντηση είναι ότι η εμπειρία έχει δείξει ότι τέτοιου είδους υπερβολικές προσδοκίες έχουν αρκετές φορές καλά αποτελέσματα στην επίτευξη στόχων. Όλοι πιθανότατα έχουμε γνωρίσει γονείς με υπερβολικές απαιτήσεις που έχουν ωθήσει και τελικά καταφέρει τα παιδιά τους να γίνουν αριστούχα ή διακριθέντα σε κάποιο τομέα. Θα μου πείτε: «και τότε που είναι το πρόβλημα;» Το πρόβλημα είναι το κόστος. Τα παιδιά αυτά πληρώνουν ακριβά το τίμημα. Και δεν υπάρχει πιο βαρύ τίμημα για ένα παιδί από να νιώθει ότι το αποδέχονται μόνο βάσει επίδοσης. Τα παιδιά που δεν έχουν άνευ όρων αποδοχή από τους γονείς τους υποφέρουν και προσπαθούν μια ζωή να αποδείξουν την αξία τους. Αργά ή γρήγορα και αναπόφευκτα οδηγούνται στο «ανικανοποίητο» και στη ματαίωση, αδυνατούν να διαχειριστούν την οποιαδήποτε αποτυχία, και πολλές φορές επιλέγουν την εναντίωση και την ρήξη με τους γονείς για να απαλλαγούν από το δυσθεώρητο βάρος που νιώθουν. Ακόμα και στην περίπτωση που οι συγκρούσεις μεταξύ γονιού και παιδιού πάρουν μια ακραία διάσταση ο γονέας αυτός προκειμένου να μην κάνει πίσω και κινδυνέψει η επένδυση θα το τακτοποιήσει μέσα του: «σήμερα το παιδί δεν μπορεί να με καταλάβει, αύριο που θα μεγαλώσει θα εκτιμήσει που θυσίασα μέχρι και την αγάπη του για μένα για το καλό του».

Τελικά να έχουμε προσδοκίες από τα παιδιά μας ή όχι;

Εδώ οφείλουμε να ξεκαθαρίσουμε κάτι. Οι προσδοκίες των γονιών από τα παιδιά τους όχι μόνο δεν επιδρούν αρνητικά αλλά είναι και απαραίτητες για την ωρίμανση, την ενδυνάμωση του χαρακτήρα τους και την ανάπτυξη της αυτοπεποίθησής τους. Αλλά ποιες προσδοκίες; Οι ρεαλιστικές προσδοκίες που αφορούν εφικτούς για το παιδί στόχους και που κατά κύριο λόγο έχουν να κάνουν με την προσπάθεια (όχι με το αποτέλεσμα) και την καλλιέργεια των ανθρώπινων αξιών, του σεβασμού προς τους άλλους και του ήθους. Πάνω από όλα όμως οι προσδοκίες αυτές των γονέων πρέπει να είναι σε συμφωνία και με τα «θέλω» του παιδιού.

Στα παιδιά αρκεί η αγάπη. Σίγουρα;  

Πιθανόν να νομίζουμε ότι η πρώτη ανάγκη των παιδιών είναι η αγάπη. Κάνουμε λάθος, η αποδοχή είναι. Και τα παιδιά λαχταρούν να τα αποδεχόμαστε όπως είναι και όχι όπως θα θέλαμε να είναι. Και μην τα υποτιμάμε τα παιδιά: αργά ή γρήγορα συνειδητοποιούν πότε η αποδοχή αυτή είναι άνευ όρων και πότε θυμίζει κυβάκια ζάχαρης που δίνουμε στα άλογα που νίκησαν σε αγώνα. Και το νου μας: τα άλογα καμιά φορά κλωτσάνε….

Δημήτρης Τσιριγώτης. Φυσικός

Πηγή: www.alfavita.gr