Ένα βασικό χαρακτηριστικό ενός καλού εκπαιδευτικού είναι η εξασφάλιση ενός κλίματος όπου θα επιτρέπεται η ομαλή διεξαγωγή  του μαθήματος καθώς και η εύρυθμη και αρμονική συνεργασία των μαθητών. Πρόκειται για ένα έργο που είναι αρκετά περίπλοκο και αλλάζει σύμφωνα με τα χαρακτηριστικά και τις ανάγκες της κάθε τάξης.

Ένα θέμα που έχει απασχολήσει πολύ την εκπαιδευτική κοινότητα είναι η διαχείριση και αντιμετώπιση μαθητών που επιδεικνύουν ανεπιθύμητη ή προβληματική συμπεριφορά απέναντι στους συμμαθητές ή στον δάσκαλό τους. Η συμμόρφωση των μαθητών με τους κανόνες λειτουργίας του σχολείου είναι πολύ σημαντική και επηρεάζει άμεσα τον τρόπο διεξαγωγής του μαθήματος.

Τα παλαιότερα χρόνια ήταν ευρέως διαδεδομένη στα σχολεία η μέθοδος της τιμωρίας. Πιο συγκεκριμένα ένα απείθαρχος μαθητής δεχόταν λεκτική επίπληξη ή αυστηρή κριτική προκειμένου να γίνει ξεκάθαρο ότι η συμπεριφορά του δεν είναι η ενδεδειγμένη. Πολλές φορές μάλιστα  ο δάσκαλος έφτανε στο σημείο της χειροδικίας με μαθητές που χαρακτηριζόντουσαν ως ιδιαίτερα άτακτοι. Η υπέρμετρη αυστηρότητα είχε ως αποτέλεσμα η ανάρμοστη συμπεριφορά να μειώνεται άμεσα. Εδώ όμως προκύπτει το εξής ερώτημα: Πόσο αποτελεσματική είναι η τιμωρία στη συμμόρφωση των μαθητών στους κανόνες του σχολείου;

Είναι αδιαμφισβήτητο ότι κύριος στόχος της τιμωρίας είναι να καταδείξει στον μαθητή τη συμπεριφορά του . Παρόλα αυτά πιστεύω η τιμωρία δεν υποδεικνύει ποια θα ήταν η συμπεριφορά που θα άρμοζε στο σχολικό περιβάλλον. Με άλλα λόγια η τιμωρία έχει στόχο να τιμωρήσει και όχι να παραδειγματίσει τον μαθητή ως όφειλε.

Από την άλλη πλευρά, η τιμωρία έχει άμεσα αποτελέσματα στον περιορισμό της προβληματικής συμπεριφοράς αλλά είναι εφήμερα αποτελεσματική καθώς δημιουργεί αρνητικά συναισθήματα για το σχολικό περιβάλλον. Όσο πειθαρχημένο και να είναι ένα σχολείο δεν δύναται να εφαρμόσει αποτελεσματικά το εκπαιδευτικό του έργο καθώς ένα καθεστώς φόβου σκοτώνει την οποιαδήποτε δημιουργικότητα ή διάθεση για εργασία από την πλευρά των μαθητών και επιβαρύνει την παιδαγωγική σχέση μαθητή-σχολείου.

Στο σύγχρονο εκπαιδευτικό σύστημα η τιμωρία θεωρείται ένα αναχρονιστικό και ξεπερασμένο είδος προσπάθειας σωφρονισμού του ατίθασου μαθητή. Ο σύγχρονος παιδαγωγός πρέπει να διακατέχεται από ευελιξία και ψύχραιμη αντιμετώπιση των προβληματικών συμπεριφορών. Για παράδειγμα μια προβληματική συμπεριφορά μπορεί να αγνοηθεί σκοπίμως από τον δάσκαλο και ως εκ τούτου να σταματήσει από μόνη της.

Είναι αναγκαία η ενθάρρυνση και η επιβράβευση μιας καλής και κοσμιοτάτης συμπεριφοράς του μαθητή. Τα νέα παιδιά έχουν διάφορα πρότυπα ως σημείο αναφοράς και η προβολή μιας ενδεδειγμένης συμπεριφοράς μπορεί να έχει μόνο θετικό αντίκτυπο στην διαμόρφωση ενός καλού σχολικού περιβάλλοντος που είναι πολύ σημαντικό για την διεκπεραίωση του παιδαγωγικού έργου.

Κλείνοντας το παραπάνω άρθρο θα ήθελα να υπογραμμίσω ότι κατά το παρελθόν η μέθοδος της τιμωρίας είχε βραχυπρόθεσμα αποτελέσματα και έκανε τους μαθητές να φοβούνται το σχολείο. Στην πραγματικότητα ο εκπαιδευτικός πρέπει να δημιουργήσει τις συνθήκες που θα επιτρέψουν στον κάθε μαθητή να εξελιχθεί ψυχικά και παιδαγωγικά. Με αυτό τον τρόπο θα κάνει τους μαθητές να αγαπήσουν το σχολείο.

Μπάρμπας Χάρης

Πόσα φροντιστήρια, πόσες εξωσχολικές δραστηριότητες; Τι νομίζετε ότι είμαι ρομπότ; Θέλω λίγο την ησυχία μου και δεν μπορώ να τη βρω πουθενά. Και σκέφτομαι πόσο ούφο ήμουν μικρός που ήθελα να μεγαλώσω για να κάνω πολλά πράγματα!

Θέλω να ξέρω όλοι οι μεγάλοι που έχουν παιδιά τα ίδια με την μάνα μου κάνουν; Μην βρει ελεύθερο χρόνο, προσπαθεί να σκεφτεί τι άλλο μπορεί να με βάλει να κάνω. Έλεος πια κουράστηκα και βαρέθηκα. Μάλλον θέλουν να με ξεφορτωθούν δεν εξηγείται αλλιώς. Κι όταν το λέω στη μάνα μου αρχίζει το ψαλτήρι. «Είσαι με τα καλά σου, εγώ που στερούμαι τόσα για να προσφέρω σε σένα τα πάντα!». Δεν θέλω γλυκιά μου μανούλα να μου κλείνεις το πρόγραμμα μου με αγγλικά, γερμανικά, γαλλικά, ποδόσφαιρο, μπάσκετ, μουσική και ό,τι άλλο σου κατέβει στο κεφάλι. Θέλω να έχω και ελεύθερο χρόνο. Μην ξεχνάς πως πάνω απ’όλα είμαι παιδί ακόμη και θέλω κι εγώ να κάνω πράγματα για τον εαυτό μου. Αλλά εκεί αυτή επιμένει «Εγώ για σένα τα κάνω, όταν μεγαλώσεις θα το καταλάβεις». Τι θα καταλάβω μωρέ που θα περάσουν τα χρόνια της ξεγνοιασιάς και μετά θα τρέχω και δεν θα φτάνω για να προλάβω να κάνω τις δουλειές μου. Δηλαδή το ίδιο ακριβώς. Τώρα τρέχω με το σχολείο, τα φροντιστήρια και τις εξωσχολικές δραστηριότητες και ψάχνω με το κιάλι να βρω χρόνο. Μετά θα τρέχω με τις δουλειές μου, την οικογένεια και τα παιδιά μου. Ένα μόνιμο τρέξιμο δηλαδή. Υπέροχα πράγματα…

Και έρχεται κι ο πατέρας μου από τη δουλειά και του τα λέω. Τι να κάνει κι αυτός ο δόλιος. Συμφωνεί μαζί μου και χαίρομαι, γιατί ίσως καταφέρω να γλυτώσω από κάτι. Τσάμπα πάει η χαρά μου όμως. Μόλις εμφανίζεται η μάνα και της τα λέω ρίχνει ένα βλέμμα του πατέρα μου και μούγκα αυτός. «Ρε πατέρα», του λέω, «τι λέγαμε πριν από λίγο; Γιατί μου τα γυρίζεις τώρα;». Και τι μου λέει ο αθεόφοβος «Βρε παιδί μου η μάνα σου ξέρει, όλα τα παιδιά πηγαίνουν φροντιστήριο, όλα κουράζονται, κάνε υπομονή και οι κόποι σου θα ανταμειφθούν». Κόκκαλο εγώ, αλλά τι να τους πω.

Ευτυχώς υπάρχουν και τα φιλαράκια μου και μπορώ να συνεννοηθώ με κάποιον. Όλοι τα ίδια προβλήματα έχουμε, βράζουμε στο ίδιο καζάνι. Άλλοι περισσότερο, άλλοι λιγότερο. Συναντιόμαστε όταν έχουμε χρόνο και συμβαδίζουν οι ώρες μας και τα λέμε.
Γι’ αυτό σκάω που δεν με καταλαβαίνουν οι γονείς μου. Αυτοί στην ηλικία μου έπαιζαν στις αλάνες με τους φίλους τους, έπαιρναν τα ποδήλατά τους και χάνονταν με τις ώρες. Το ίδιο θέλω κι εγώ λοιπόν. Να κάνω και τα μαθήματά μου, να έχω όμως και χρόνο να κάνω πράγματα που αγαπώ. Να μην περιμένω μια Κυριακή μόνο, που κι αυτήν δυστυχώς δεν προλαβαίνω να κάνω πολλά γιατί πρέπει να διαβάσω και να λύσω ασκήσεις όλης της εβδομάδας.

Και για να είμαι και ειλικρινής προτιμώ να παίξω μπάλα με τους φίλους μου στο γηπεδάκι της γειτονιάς, παρά να τρέχω συνέχεια στις προπονήσεις μήπως και με δει καμιά μεγάλη ομάδα και κάνω την τύχη μου – αυτό είναι όνειρο της μάνας μου, για να ξέρεις! –

Αθηνά, 12 ετών.

Το υπουργείο Παιδείας μέτρησε για ακόμα μια φορά πόσοι στήθηκαν στην ουρά για να κάνουν αιτήσεις. Εεε μπερδεύτηκα… Στον υπολογιστή εννοούσα. Φέτος δεν πλημμύρισαν τις κατά τόπους δευτεροβάθμιες και πρωτοβάθμιες ή τα κατά τόπους σχολεία με καθηγητές να περιμένουν ώρες ατελείωτες. Το υπουργείο μας λυπήθηκε και έφτιαξε ηλεκτρονική δήλωση για να μας γλιτώσει από την ταλαιπωρία αν και μυρίζομαι ότι οικονομικοί ήταν οι λόγοι μιας τέτοιας αναβάθμισης. Σιγά που νοιάζεται κανείς για εμάς. Γιατί όσοι από εμάς είχαν την τύχη να έχουν μερικά μόρια γίναμε πρόσφυγες..μετανάστες για την ακρίβεια, εσωτερικοί. Κάθε χρόνο με μια βαλίτσα να γυρνάμε από χωριό σε νησί και τούμπαλιν. Κάθε χρόνο καινούριο σπίτι, καινούριο σχολείο, καινούριοι μαθητές, άλλη κοινωνία, άλλοι άνθρωποι. Εταιρικός θίασος καταντήσαμε. Μόνο που εδώ δεν παίζουμε θέατρο. Μετακινούμαστε και αλλάζουμε σχολεία.  Αφήνουμε πίσω κάθε Ιούνη παιδιά που αγαπήσαμε, ανθρώπους με τους οποίους δεθήκαμε για να πάμε σε ένα καινούριο σχολείο.. Και όταν οι μαθητές σου – τα παιδιά σου- σε ρωτάνε “Κυρία θα σας έχουμε και του χρόνου;”  Δεν ξέρεις τι να απαντήσεις .

Πώς να εξηγήσεις σε ένα παιδί ότι είσαι έρμαιο ενός συστήματος ανοργάνωτου; Που νομίζει ότι επειδή σε πληρώνει σταθερά και καλά (!) μπορεί να σε κάνει βαλιτσάκι;

Πώς θα προχωρήσει το εκπαιδευτικό σύστημα αν εμείς οι καθηγητές του αλλάζουμε κάθε χρόνο θέση;

Ο γονιός ζητάει αλλαγή και εμείς τη θέλουμε. Μα το δέντρο για να ανθίσει χρειάζεται γερή και σταθερή βάση. Το έργο ενός εκπαιδευτικού δεν φαίνεται μέσα σε διάστημα εννέα μηνών. Χρειάζεται με τα παιδιά χρόνο, υπομονή και διάθεση. Να μπορέσουμε να μεταλαμπαδεύσουμε στις νέες γενιές τις γνώσεις μας και την αγάπη μας για το σχολείο. Να δουλέψουμε μαζί τους και να τους δώσουμε όλα εκείνα τα μέσα που θα τους βοηθήσουν να αναπτυχθούν. Σίγουρα τα μέσα είναι πενιχρά μα και με αυτά θαύματα μπορούν να γίνουν αν το σύστημα εμπιστευτεί τον αέρα αλλαγής των νέων καθηγητών .

Δεν είμαστε δημόσιοι υπάλληλοι. Εκπαιδευτικοί είμαστε που περιμένουμε κάθε χρόνο να καλύψουμε τα κενά της εκπαίδευσης . Εκπαιδευτικοί σε ένα σύστημα που μας αντιμετωπίζει ως ανταλλακτικά. Σε ένα σύστημα που ενώ μας έχει ανάγκη, μας υποτιμάει. 

Πρέπει να συνειδητοποιήσουμε σ’ αυτήν την χώρα πώς ο εκπαιδευτικός δεν είναι λύση ανάγκης. Ασκούμε λειτούργημα. Λειτούργημα ιερό. Τα παιδιά σας μορφώνουμε και θέλουμε να τους διδάξουμε, να τους μάθουμε και να τους δώσουμε την αγάπη μας. Γι αυτό γίναμε δάσκαλοι. Γι αυτό θέλουμε να ριζώσουμε σε έναν τόπο. Να τον μάθουμε και να μας μάθει. Να βοηθήσουμε το εκπαιδευτικό σύστημα, το ελληνικό σχολείο να βελτιωθεί έστω και λίγο. Με μικρές προσπάθειες, έστω και μεμονωμένες θα καταφέρουμε να κάνουμε πολλά. Μέσα από τα μικρά κύματα γεννιέται η παλίρροια. Μέσα από την επαφή με τα παιδιά αλλάζεις και εσύ και ο τρόπος σου προς αυτά. Για να φέρουμε εις πέρας το έργο μας δεν αρκεί ένας καλός βαθμός. Ο σκοπός του σχολείου δεν είναι ο βαθμός. Σκοπός του είναι να βοηθήσει το παιδί να αναπτύξει τα ταλέντα του. Να το κοινωνικοποιήσει και να του δώσει τα απαραίτητα εφόδια για τη ζωή. Ένα σχολείο χωρίς τα παιδιά είναι ένα κτίριο μα ένας δάσκαλος/καθηγητής χωρίς τους μαθητές του είναι ένα τζάκι χωρίς ξύλα.

Μία ηλεκτρονική αίτηση δεν είναι σημάδι εκσυγχρονισμού του συστήματος. Το σύστημα θα αλλάξει εκ των έσω. Όταν αντιληφθούμε ότι οι πανελλήνιες δεν είναι το μόνο πρόβλημα της ελληνικής παιδείας τότε θα έχουμε κατορθώσει να εκσυγχρονιστούμε. Όταν επιτέλους σταματήσουμε να είμαστε αναπληρωτές- αναπληρωματικοί στα ακάλυπτα κενά. Όταν επιτέλους κάποιος αφήσει τους καθηγητές της χώρας να πράξουν μακριά από πολιτικές και κομματικές σκοπιμότητες.Χωρίς να νοιώθουν μετανάστες. Δεν είμαστε βαλίτσες.

Ευαγγελία Τζιάκα

Γιατί δεν κάνεις μια χάρη στον εαυτό σου και στους μαθητές σου;
Παραιτήσου αφού βαριέσαι τόσο πολύ τη ζωή σου!

Πηγαίνω σχολείο εδώ και 12 χρόνια και μέχρι την τελευταία τάξη του Λυκείου νόμιζα ότι έτσι είναι οι καθηγητές, τι να κάνουμε; Λίγο βαριούνται, λίγο τα εξηγούν απ’έξω απ’έξω κι ό,τι κατάλαβες, κατάλαβες… Tώρα και άμα δεν κατάλαβες, δεν τρέχει και κάτι…Ας είναι καλα η google και η μάνα να τα σκάει στα φροντιστήρια. Βέβαια να σου πω ότι ο άλλος στο φροντιστήριο το κατέχει το πράγμα.  Το αγαπάει και προσπαθεί να σε κάνει κι εσένα να το αγαπήσεις! Έτσι ίσως παλεύονται λίγο πιο εύκολα οι (ατελείωτες για να λέμε και την αλήθεια) ώρες που περνάς στο φροντιστήριο μέχρι να έρθει αυτή η ευλογημένη (ή η καταραμένη, όπως το πάρει κανείς) ώρα να δώσεις Πανελλήνιες.

Αγαπημένε μου καθηγητή, εσύ ξέρεις ότι αναφέρομαι σε σενα… Ναι, ναι… εσένα που πέρασες στη σχολή σου, δεν έδωσες φυσικά ΑΣΕΠ γιατί δεν υπήρχε στην εποχή σου, ασχολήθηκες μερικά χρόνια με κάτι άσχετο ή με ιδιαίτερα, και μόλις έφτασε η επετηρίδα στο όνομά σου, τσουπ μου ήρθες στο σχολείο να διδάξεις Τεχνολογία ενώ τελείωσες φερειπείν Γεωπονική… Λέω εγώ τώρα… Δε βαριέσαι λένε… εκεί μας λείπει καθηγητής, εκεί θα σε βάλουμε! Πόσο δύσκολο είναι να διδάξεις Τεχνολογία (LOL). Όλοι ξέρουν το αντικείμενο σήμερα.

Όχι, μη μου μπερδεύεσαι… δε με πειράζει το ποια σχολή έβγαλες! Ποιος είμαι εγώ άλλωστε για να σε κρίνω;! Με πειράζει λιγάκι όμως όταν από ιστορία ξέρεις μόνο ότι γράφει το βιβλίο, γιατί κι εσύ αυτό το κειμενάκι παπαγάλισες, και έρχεσαι να μου τη διδάξεις. Και για να το σώσεις με βάζεις να τα μάθω απ’έξω και αν προσθέσω, αφαιρέσω κάτι ή αλλάξω τη σειρά των λέξεων μου λες ότι σώνει και ντε είναι λάθος!! Με πειράζει όταν στα τόσα χρόνια που διδάσκεις δε σε ελέγχει κανείς για να δουν αν θυμάσαι τι έμαθες στη σχολή και έρχεσαι και μου γράφεις το “esse” στα λατινικά “ese”… ή μου μεταφράζεις την “Concordia” ως “Concordia”… Έλα ρε παιδάκι μου! Υπάρχει λυσάρι με μετάφραση, άνοιξε το δίπλα σου να συνεννοούμαστε!!!

Ξέρεις τώρα, καθηγητή μου, αν αναφέρομαι σε σενα ή στο συνάδελφό σου που (έλα, παραδέξου το) και σενα σου σπάει τα νεύρα!!!
Πάω φροντιστήριο (ας είναι καλά η μάνα μου που τα σκάει) . Και ο καθηγητής των λατινικών μπορεί να σου φτιάξει τα κάλαντα στα λατινικά! Και το κάνουμε. Πειραματιζόμαστε με τη (νεκρή θες εσύ; Νεκρή) γλώσσα. Παίζουμε σου λέω! Αγαπάμε το μάθημα και γι’αυτό το διαβάζουμε. Τον έχουμε πρότυπο. Αρχαία; Μιλάμε για τρελά γέλια! Αλλά και απαρέμφατα, μετοχές, δευτερεύουσες και σύνδεσμοι… όλα με το μέτρο τους. Και καπάκι σουβλάκια! Μάλιστα! Ναι, μαζί με τον καθηγητή. Γιατί δε φοβάται μην τον καβαλήσω όπως ο καθηγητής του σχολείου. Ξέρει ότι το’χει, δεν εξαρτάται από κανένα βιβλίο και από καμμία παπαγαλία και δε φοβάται πως θα πέσει στα μάτια σου μόλις λύσει λίγο τα λουριά και του κάνεις τη δύσκολη ερώτηση!

Αγαπημένε μου καθηγητή του σχολείου που τώρα ξέρεις ποιος είσαι… ταυτίστηκες.

Για μενα έχεις δυο εναλλακτικές:

1) Φαντάσου πώς θα ήταν να δούλευες σε φροντιστήριο. Να έπρεπε να κρατήσεις τους μαθητές σου και να σε προτείνουν και σε άλλους. Να είχες και ευθύνη για το πώς θα γράψουν στις Πανελλήνιες! Θα έλεγες την Concordia “Concordia”; Δε νομίζω! Θυμίσου τι δάσκαλος ήθελες να γίνεις. Ήθελες να σε αγαπάνε και να σε έχουν πρότυπο; Αν όχι, πέρνα κατ’ευθείαν στο Νο2.

2) Παραιτήσου. Ειλικρινά. Παραιτήσου. Αν δεν σου αρέσει αυτό που κάνεις, αν σε κουράζουν οι μαντράχαλοι ταραξίες του Γ2, αν δεν έχεις καμμία όρεξη να διορθώνεις κι άλλα τεστ τριμήνου… Τι σε κρατάει; Η μόνιμη θεσούλα; Τα λεφτά; Αξίζουν αυτά αν εσύ είσαι με λεξοτανίλ και μαθητές που κάνουν τα λάθη σου post στο Facebook;

Αγαπημένε μου καθηγητή, ξεκόλλα! Μη μου τη λες που ψιλοβαριέμαι στην τάξη και δε σε προσέχω, μη χαλιέσαι που θα σε διορθώσω και στη μετάφραση του άγνωστου κειμένου. Απλά ανησύχησε λίγο. Μήπως κάτι πάει στραβά; Μήπως κάπου χάσαμε τη μπάλα; Ναι! Μάντεψε… το παιχνίδι παίζεται πλέον σε άλλο γήπεδο! Λέγεται φροντιστήριο και θα σου πω κι αυτό- μη μου ταραχτείς και ξεχάσεις την παπαγαλία σου για αύριο ε- έχεις κι εσύ ευθύνη γι’αυτό. Όταν με όλα τα παραπάνω που σου είπα έκανες τα παιδιά να φτύσουν το σχολείο που δεν τους μαθαίνει πια πάνω απ’τα βασικά. Κάποιοι ακόμα θέλουν να μάθουν και πάνε εκεί που θα τους βοηθήσουν σ’αυτό.
Αγαπημένε μου καθηγητή, υπάρχει ακόμα χρόνος! Αγάπησε το μαθημά σου και εμάς. Ασχολήσου λίγο παραπάνω. Αξίζει. Έλα να κάνουμε μαζί restart- αν τολμάς!

Με αγάπη,
Το 20/20 στα λατινικά χάρη στο φροντιστήριο

Μερικοί τους συμπαθούν, άλλοι τους αμφισβητούν και τους προκαλούν…Όποια και να είναι η δική μας προσέγγιση, οι συναντήσεις γονέων – εκπαιδευτικών κρίνονται απαραίτητες για το καλό των παιδιών. Αν και οι περισσότεροι γονείς παρουσιάζονται με μεγάλη προθυμία για συνεργασία, ένας σημαντικός αριθμός εξ αυτών έρχονται με « άγριες διαθέσεις » και «δριμύ κατηγορώ » για να θολώσουν το τοπίο. Αυτήν την θολούρα θέλουμε να διαλύσουμε διότι αλλοιώνει την πραγματικότητα και να ανάψουμε την πίπα της ειρήνης στον ψυχολογικό πόλεμο που δεν ωφελεί κανένα από τα δύο μέτωπα.

Βέβαια, εν μέρει, υπάρχει κατανόηση αφού τα παιδιά είναι ό,τι πιο πολύτιμο έχουμε. Και σαφώς, οι διαπιστώσεις των δασκάλων ίσως να σας εξαναγκάζουν να επαναπροσδιορίσετε τον ρόλο σας , πράγμα που ίσως να το θεωρείτε επικριτικό. Μα, όμως υπάρχει κάτι που δεν γνωρίζετε. Πολύ συχνά προσπαθούμε να σας απαλλάξουμε από κάποια βάρη.

Μπροστά, όμως, από τις «άγριες διαθέσεις» και τα «δριμύ κατηγορώ» δεν βρίσκουμε πάντα το κουράγιο και τη δύναμη να σας εκφράσουμε εκ βαθέων τις σκέψεις μας.

Έτσι σωπαίνουμε.  Γνωρίζουμε ότι οι προθέσεις σας είναι αγνές, ότι αγαπάτε τα παιδιά σας και πως όλα γίνονται για  το καλό τους. Αλλά, αφήνοντας τις μέρες να κυλούν, όλο και περισσότερα είναι τα παραδείγματα που μας πείθουν ότι είστε απόντες και πως τα παιδιά σας κρατούν απουσιολόγιο και εξαιτίας των αδικαιολόγητων απουσιών σας κινδυνεύετε να «κοπείτε.».

Ορίστε λοιπόν αυτά τα πράγματα που δεν τολμούμε να σας πούμε. Και αν και έστω βοηθηθεί ένα παιδί, τότε θα πούμε πως άξιζε τον κόπο που τα εκφράσαμε.

1. Δώστε 10 λεπτά από το χρόνο σας (θυμίζει διαφημιστικό μήνυμα αιμοδοσίας) για τη ρουτίνα του παιδιού σας

Είναι κατανοητό, πως η εποχή μας έχει επιβάλλει να δουλεύουν και οι δυο γονείς και έτσι μπήκαν στη ζωή μας οι παιδικοί σταθμοί από την πρώτη τρυφερή ηλικία των παιδιών. Τι γίνεται όμως όταν σχολάσουν; Ποιος τους περιμένει ;η γιαγιά ,ο γείτονας; Χαριτωμένα διακόπτουν τη ροή του μαθήματος για να μας διηγηθούν κάποια αστεία περιστατικά με τους φίλους τους, τα μικρά άγχη τους, κάτι που αποδεικνύει ότι στερούνται την παρουσία σας. Εσείς όμως είστε το σημείο αναφοράς τους και η ασφάλεια τους. Μου λέει ένας γονέας «κάθε μέρα του παίρνω ένα δώρο», σαστίζω όταν τον ακούω, και συνεχίζει, «μη φανταστείς μεγάλης αξίας». Δεν σάστισα για την οικονομική του ευχέρεια, αλλά για το ότι είναι δώρο άδωρο, αφού του περνάτε το εξής μήνυμα, «άσε με ήσυχο και παίξε με το δώρο σου». Μα δώρο θα’ταν να παίζατε μαζί !

2. Αποφύγετε να μαλώνετε μπροστά τους

Ακούνε και καταλαβαίνουν τα πάντα. Ενοχοποιούνται και ένα τσουνάμι ερωτήσεων τους κατακλύζει, «μήπως φταίω εγώ, αγαπιούνται, θέλουν να χωρίσουν» . Εξηγείστε τους ότι και η διαφωνία αποτελεί μέρος μιας ομαλής συζήτησης.

3. Καλώς κακώς η προσοχή μας μοιράζεται ανάμεσα στο παιδί σας και σε άλλα 20

Θα μου πείτε «ξέρω, έχω και εγώ 4 παιδιά στο σπίτι» μα αναλογιστείτε τι γίνεται με τα 20. Όταν έρχεστε πολύ συχνά στην τάξη (κάτι το οποίο απευχόμαστε) για να ρωτήσετε για την πρόοδο του παιδιού, καλό είναι να κατανοήσετε το πλαίσιο της τάξης. Όταν σας επισημαίνουμε μια προβληματική συμπεριφορά που εσείς τη θεωρείτε φυσιολογική, λάβετε το υπόψη. Μας είναι αδύνατο να ξέρουμε τα πάντα γύρω από το παιδί σας, είναι αδύνατο να παρατηρούμε κάθε του κίνηση κάθε του λέξη όση αγάπη και να του έχουμε.

4. Το παιδί σας δε ξέρει ότι είναι σημαντικό

Καλά θα ήταν να γεννιούνται με αυτήν την πληροφορία στο DNA τους αλλά δυστυχώς ένα τίποτα μπορεί να τους γκρεμίσει το εύθραυστο σύμπαν τους. Σπάνια τους λέτε πόσο ικανοί είναι να κάνουν πράγματα, πόσο μοναδικοί είναι και πάνω απ’όλα πόσο τους αγαπάτε.

5. Τα παιδιά σας μιμούνται

Όταν συμπεριφέρονται με άκομψο τρόπο και εσείς απαντάτε «δε μπορώ να καταλάβω από πού το έμαθε αυτό», οι συνειρμοί που κάνουμε στο μυαλό μας είναι πολύ συγκεκριμένοι. Από εσάς ,από κάποιον άλλον δεν έχει σημασία από πού το έμαθε. Αρκεί να του κάνετε παρατήρηση για να μην ξανασυμβεί.

6. Να υπάρχει η δυνατότητα να περνάτε ξεχωριστά χρόνο με κάθε παιδί

Το κάθε παιδί σας αποτελεί μια διαφορετική οντότητα, κάντε το να νιώσει ξεχωριστό περνώντας χρόνο οι δυο σας. Το να είσαι μαζί με τη μαμά, τα 2 αδέρφια σου και έναν ακόμη συγγενή δε σημαίνει περνώ χρόνο με τη μαμά.

7. Η άποψη ότι το παιδί δε σας αγαπά πολύ επειδή δε το αφήνετε να κάνει ότι θέλει είναι μύθος

Αυτή η πεποίθηση μόνο αρνητικές συνέπειες μπορεί να έχει. Όλοι οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι το να βάζεις όρια σ’ένα παιδί, του δημιουργεί ασφάλεια. Το να του δώσετε την απόλυτη ελευθερία είναι σίγουρο ότι θα το χαροποιήσει προσωρινά (δε θα γκρινιάζει, δε θα σας νευριάσει) αλλά μελλοντικά αυτή η στάση θα του δημιουργήσει αρνητικά συναισθήματα σύγχυσης μέχρι και κατάθλιψης. Δεν είναι αυτός ο στόχος σας. Το να διορθώσεις και  να του θέσεις όρια  σημαίνει αγάπη.

8. Να έχετε σταθερότητα και συνοχή στα λεγόμενα και στις πράξεις σας

Δε χρειάζεται να αλλάζετε συμπεριφορά επειδή το παιδί δεν συνετίζεται αμέσως. «Δοκιμάσαμε τα πάντα, δεν υπάρχει κάτι άλλο να κάνουμε,του το έχουμε πει χίλιες φορές δεν καταλαβαίνει».  Επαναλάβετε όσες φορές χρειαστεί. Αφήστε το να πειραματιστεί, να τεστάρει τα όρια, να δει, αυτό που λέμε στην καθομιλουμένη, μέχρι πού τον παίρνει. Βέβαια θα πεισμώσει, θα επιμείνει μέχρι να γίνει το δικό του αλλά με αυτό τον τρόπο θα μάθει την έννοια της αποφασιστικότητας.

9. Ένας καθηγητής κάνει το λιγότερο τρία πράγματα ταυτόχρονα

Έτσι, είναι λογικό να ξεφύγουν από την προσοχή του κάποια λάθη. Δείξτε επιείκεια και μην «τον περιμένετε στην γωνία » για να τον κρίνετε ή να αμφισβητήσετε τις γνώσεις του.

10. Μην επαναλαμβάνετε στα δικά σας παιδιά τα λάθη που αναγνωρίσατε στους δικούς σας γονείς

Αμέτρητοι γονείς πιέζουν τα παιδιά τους να γίνουν κάτι μεγάλο και καλύτερο από ότι κατάφεραν οι ίδιοι. Κατανοώ ότι θέλετε ότι καλύτερο για εκείνο αλλά μη μπερδεύετε το εξής: άλλο πασχίζω για την πρόοδο του παιδιού μου και για να έχει ένα καλύτερο μέλλον από το δικό μου και άλλο το να διαφημίζομαι και να φαίνομαι εγώ μέσα από τις επιδόσεις του. Εσείς ότι ήταν να κάνετε το κάνατε, τώρα είναι η σειρά των παιδιών σας να πάρουν την σκυτάλη- υγιή εφόδια και να πετάξουν. Βοηθήστε τα να αναγνωρίσουν την αληθινή κλίση τους ,ενισχύστε τα με αυτοπεποίθηση αλλά παράλληλα βοηθήστε τα να συνειδητοποιήσουν τις ελλείψεις τους ή και να αποδεχτούν τις αδυναμίες τους. Δε νομίζω να θέλετε να δημιουργήσετε έναν ακόμη Ίκαρο.

Κατερίνα Γεωργιάδου

«‘Hταν μια φορά και έναν καιρό ο δάσκαλος…» Ένα επάγγελμα που από την αρχαιότητα θεωρούνταν ένα λειτούργημα στην κοινωνία. Ο δάσκαλος θεωρούνταν ένα από τα πιο σεβαστά άτομα της κοινότητας των ανθρώπων μαζί με το γιατρό, τον παπά και το δήμαρχο. Και ενώ αυτά τα επαγγέλματα διατηρούν ακόμη και σήμερα την αίγλη τους και αποσπούν θετικά λόγια για το έργο τους, δεν ισχύει το ίδιο για τους δασκάλους και τους καθηγητές. Οι εποχές, καλώς ή κακώς, έχουν αλλάξει αλλά δυστυχώς έχουν αλλοιωθεί και οι αξίες που είχαμε και πλέον σχεδόν όλοι απαξιώνουν τη δουλειά και τον κόπο του δασκάλου και του καθηγητή.

Πολλοί είναι οι λόγοι που έχουν οδηγήσει σε αυτό το αποτέλεσμα. Ο πρώτος και βασικότερος έχει να κάνει με τις παροχές που παρέχει ή καλύτερα δεν παρέχει το ίδιο το κράτος. Όταν ο μισθός μειώνεται αλλα η δουλειά όχι μόνο δεν μειώνεται, αλλά γίνεται με τα χρόνια όλο και πιο απαιτητική, τότε αρχίζει να μειώνεται η απόδοση και το ενδιαφέρον του δασκάλου. Αρχίζει σιγά σιγά να σκέφτεται πως αρκεί απλά να “ βγάλει” την ύλη και πως αυτό αρκεί για να περάσει ο μαθητής τις εξετάσεις ή να πάρει κάποια πιστοποίηση. Και αυτό γιατί το ίδιο το σύστημα είτε στα ελληνικά είτε στη διδασκαλία ξένων γλωσσών δίνει έμφαση ,από το δημοτικό ακόμη, στις πανελλήνιες εξετάσεις και στην απόκτηση του lower. Καμία διάθεση για γνώση και εργασίες πέρα από την ύλη.

Δεν πρέπει να παραλείπεται καμία σελίδα γιατί τι θα γίνει αν το βρουν μπροστά τους οι μαθητές στις εξετάσεις; Οπότε μένουν σε αυτά που πρέπει να γίνουν μέσα στην τάξη χωρίς να παρέχουν γνώσεις που θα βοηθήσουν τα παιδιά στις δυσκολίες της ζωής. Βέβαια ακόμη και όταν το μεράκι υπάρχει, όταν δεν υπάρχουν στα σχολεία οι υλικοτεχνικές υποδομές, υπολογιστές, ίντερνετ, προτζέκτορες, μελάνι και χαρτί για φωτοτυπικό τότε η σκέψη «δε βαριέσαι» γίνεται ακόμα πιο έντονη.

Φυσικά και οι γονείς τα τελευταία χρόνια νιώθουν, για κάποιο ανεξήγητο λόγο, πως έχουν τις ίδιες γνώσεις και ικανότητες με τον δάσκαλο και αυτό κάνει τα πράγματα ακόμη πιο δύσκολα. Θεωρούν πως δεν κάνει τίποτα σπουδαίο και πως αυτά που διδάσκονται μέσα στην τάξη θα μπορούσαν με πολλή μεγάλη ευκολία και με το ίδιο πετυχημένο αποτέλεσμα να τα διδάξουν και οι ίδιοι τους στα παιδιά. Οπότε υποτιμούν και πολλές φορές προσβάλλουν το δάσκαλο και τη δουλειά του.

Ευτυχώς όμως αυτά που περιγράφονται δεν αποτελούν τον κανόνα αλλά την εξαίρεση. Η απαξίωση του επαγγέλματος είναι δεδομένη όμως οι περισσότεροι δάσκαλοι και καθηγητές παρόλο που έχουν να αντιμετωπίσουν όλες αυτές τις δυσκολίες δεν επιθυμούν να παραμείνουν στα «πρέπει» αλλά θέλουν να δώσουν τον καλύτερο τους εαυτό και το «κάτι» παραπάνω έτσι ώστε να βγάλουν στην κοινωνία άξιους και μορφωμένους ανθρώπους. Νέους που θα έχουν τις γνώσεις ,τους τρόπους, την παιδεία και την ευγένεια να αντιμετωπίσουν την ίδια τη ζωή.

Που βρίσκονται όμως όλοι αυτοί οι καλοί δάσκαλοι ίσως να αναρωτιέστε. Αν αρχίσουμε να βλέπουμε με πιο θετικό τρόπο την δουλειά που γίνεται μέσα στην τάξη και αρχίσουμε να σκεφτόμαστε πως θα ήταν και πως θα λειτουργούσαμε εμείς μέσα σε μια τάξη με τόσα παιδιά και τις διαφορετικές ανάγκες που έχουν, τότε νομίζω πως θα τους ανακαλύπταμε δίπλα μας.

MAΡΙΑ ΜΑΛΑΚΟΥ

Χρόνια τώρα οι μαθητές της Τρίτης Λυκείου – και όχι μόνο – ανεβαίνουν τον δικό τους «Γολγοθά» για να καταφέρουν το καλύτερο δυνατό. Ποιο είναι αυτό λοιπόν;

Μία θέση στα εκπαιδευτικά ιδρύματα της χώρας, κατά προτίμηση στα ΑΕΙ αλλά και στα ΤΕΙ καλά είναι βρε αδερφέ…!

Μετά από μία κοπιώδη προσπάθεια από μαθητές, εκπαιδευτικούς, γονείς και όποιον άλλο αγωνιά και βοηθά επέρχεται η λύτρωση. Το παιδί πέρασε, η χαρά του μεγάλη αλλά περισσότερη είναι η χαρά των άλλων! Υπάρχει όμως και η άλλη πλευρά. Το παιδί δεν πέρασε και όλοι περίλυποι από την αποτυχία αναρωτιούνται «Τις πταίει;» και τελικά δεν ήρθε το επιθυμητό αποτέλεσμα.

Στην πρώτη περίπτωση ο αγώνας ξεκινάει από νωρίς για αρκετούς μαθητές, οι οποίοι προσπαθούν να καλύψουν κενά προηγούμενων ετών ή να γίνουν ακόμα καλύτεροι για να είναι οι πρώτοι των πρώτων. Αν οι γονείς διαθέτουν και το κατάλληλο ποσό τότε η προετοιμασία γίνεται από τη Δευτέρα Λυκείου (ή και νωρίτερα) και όπως είναι λογικό περιμένουν και το ανάλογο αποτέλεσμα. Παρά την οικονομική δυσπραγία όμως ελάχιστοι είναι αυτοί που δεν θα βρουν τα χρήματα για να βοηθήσουν το παιδί τους να πετύχει …αυτό που θέλει (ή που θέλουν οι ίδιοι). Και φυσικά όταν οι κόποι ευοδώνονται τότε το σύστημα των πανελληνίων είναι υπέροχο.

Αλλά όταν αυτό δεν συμβαίνει περνάμε στην άλλη μεριά, αυτήν του χαμένου.
Μπορεί να διάβασε, μπορεί να δαπανήθηκαν πολλά χρήματα, μπορεί να πήγε στο καλύτερο φροντιστήριο, μπορεί, μπορεί, μπορεί… Η αλήθεια όμως της κοινωνίας μας είναι μία. Το παιδί απέτυχε. Και όλοι μα όλοι αναρωτιούνται τι θα συμβεί τώρα και τι θα κάνει αυτό το κακόμοιρο παιδί που δεν κατάφερε να επέλθει η λύτρωση.

Κι όμως στο βάθος υπάρχει η ελπίδα, υπάρχει μια άλλη λέξη για να καλύψει την αποτυχία αυτή. Η εκ νέου ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ όποια κι αν είναι αυτή. Δεν μπορούν όλοι να σπουδάσουν σε πανεπιστήμια και για να διατυπωθεί καλύτερα δεν θέλουν όλοι. Υπάρχουν πολλές εναλλακτικές λύσεις και κανείς δεν χάνεται. Δεν κρίνεται εδώ αν το σύστημα αυτό είναι καλό ή κακό, σωστό ή λάθος, γιατί πάντα και για τα πάντα υπάρχουν διφορούμενες απόψεις.
Γεγονός είναι πάντως πως όποιο κι αν είναι το αποτέλεσμα η ζωή συνεχίζεται και η γη θα συνεχίσει να γυρίζει. Γι’ αυτό οφείλουμε να είμαστε δίπλα στα παιδιά σαν γονείς, σαν εκπαιδευτικοί, να τα στηρίζουμε και να τα βοηθάμε να πάρουν τις αποφάσεις τους.

Ειρήνη Κεμερλή