Μπορεί να ονομαστεί Διδάκτωρ και μάλιστα μεγάλος ένας ηθοποιός;
Ο Τσάρλι πήρε τον Τσάπλιν, του φόρεσε ένα καπέλο, του έμαθε να περπατάει σαν πιγκουίνο, του έδωσε και μια χαλασμένη ομπρέλα και τον εδραίωσε στο χώρο της υποκριτικής ως έναν από τους καλύτερους ηθοποιούς του Χόλιγουντ.
Μα ήταν μόνο αυτό; Ηθοποιός;
Σίγουρα αν ερευνήσει και μελετήσει κάποιος τη ζωή του και την πορεία του, θα μάθει πώς ήταν σκηνοθέτης, σεναριογράφος και πρωταγωνιστής των ταινιών του. Μάλιστα σε κάποιες συνέθεσε και την μουσική. Σε καμία από αυτές δεν άκουσες τη φωνή του, παρά μόνο στον “Μεγάλο Δικτάτωρ”, το κύκνειο άσμα του.
Ψάχνοντας θα ανακαλύψεις μια σωρεία πηγών για το βίο και το έργο του “Σαρλό”.
Καμιά πηγή, όμως, δεν μπορεί να αποδώσει φόρο τιμής σε έναν άνθρωπο που στιγμάτισε την πρώιμη εποχή του χολιγουντιανού κινηματογράφου. Έναν καλλιτέχνη που τίμησε και δόξασε το βουβό κινηματόγραφο.
Βουβός κινηματογράφος: Ένα είδος δύσκολο να υπηρετήσεις. Μεταφέρεις τα συναισθήματα και την αλήθεια του ρόλου που υποδύεσαι, χωρίς λόγια. Το πρόσωπο και οι εκφράσεις, το σώμα και οι κινήσεις παίρνουν τη θέση των χειλιών και της φωνής. Είναι πλέον, αυτά, που οδηγούν το σενάριο και τους ηθοποιούς στο αποκορύφωμα των γεγονότων. Φαντάζει εύκολα μα δεν είναι. Αν ήταν εύκολο, ο βουβός κινηματογράφος θα επιβίωνε και μετά το θάνατο του Τσάπλιν. Όμως έδυσε και πέθανε σχεδόν ταυτόχρονα με το θάνατο του Τσάπλιν.
Εξαίρεση, φυσικά, αποτελεί η ταινία ο “Μεγάλος Δικτάτωρ”. Σε αυτήν την ταινία ο “Σαρλό” δεν είναι πλέον, αυτή η βουβή καρικατούρα που συνηθίσαμε. Αλλάζει.. Μετατρέπεται σε κουρέα και δικτάτορα, την ίδια στιγμή. Διπλός ρόλος, διπλή ευθύνη. Επίκεντρο της πολιτικής του σάτιρας, η ναζιστική Γερμανία του 40. Η επεκτατική πολιτική του Χίτλερ και του Μουσολίνι, η αιματοβαμμένη Ευρώπη παίρνει σάρκα και οστά και αυτή τη φορά και φωνή μέσα από τον Τσάρλι.
Επέλεξε να μιλήσει μόνο όταν το επέβαλαν οι καιροί. Μόνο όταν θεώρησε πώς η φωνή του είχε λόγο να ακουστεί. Τότε έκανε τον κουρέα- δικτάτορα. Ο μονόλογος του, 76 χρόνια μετά, παραμένει διαχρονικός. 76 χρονιά μετά οικογένειες ξεκληρίζονται, δρόμοι βάφονται με αίμα γιατί τούτος ο κόσμος παραμένει ακόμα πολύ μικρός για να μας χωρέσει όλους.
“Θα ήθελα να βοηθήσω τους πάντες, αν είναι δυνατόν, Εβραίους, Ειδωλολάτρες, μαύρους, λευκούς. Όλοι θέλουμε να βοηθήσουμε ο ένας τον άλλο, έτσι είναι οι άνθρωποι.Όλοι θέλουμε να ζήσουμε από την χαρά του άλλου, όχι από τη δυστυχία του. Δε θέλουμε να μισούμε και να περιφρονούμε τον άλλο. Σε αυτόν τον κόσμο υπάρχει χώρος για όλους και η γη είναι πλούσια, μπορεί να παράξει για όλους.Η απληστία δηλητηρίασε τις ψυχές των ανθρώπων -έφραξε τον κόσμο με μίσος, μας οδήγησε σε δυστυχία και αιματοχυσία. (…)Ακόμα και τώρα η φωνή μου φτάνει σε εκατομμύρια ανά τον κόσμο, εκατομμύρια απελπισμένων ανδρών, γυναικών και μικρών παιδιών, θυμάτων ενός συστήματος που κάνει τους ανθρώπους να βασανίζουν και να φυλακίζουν αθώους ανθρώπους. Σε αυτούς που μπορούν να με ακούσουν, τους λέω “Μην απελπίζεστε”.
Μόνο που τώρα δεν γεννιούνται καλλιτέχνες σαν και αυτόν για να σατιρίσουν την οδυνηρή πραγματικότητα που ζούμε. Δεν υπάρχουν ηθοποιοί σαν και αυτόν. Ηθοποιοί ικανοί να διαφοροποιηθούν και να περάσουν μέσα από το έργο τους διαχρονικά μηνύματα στην ανθρωπότητα.
Ηθοποιός σημαίνει φως και ο Τσάπλιν μας το έφερε.. Αθόρυβα μα το έδωσε. Έστω και έτσι κατάφερε να γίνει ο Μεγάλος Διδάκτωρ της έβδομης τέχνης.
Ευαγγελία Τζιάκα
Στην περίπτωση του Γιώργου Βασιλείου, ο ρόλος του πρώτα αστυνόμου, μετά ταξίαρχου, και στο τέλος θανόντος ως υποστράτηγου Θεοχάρη, αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα της τηλεοπτικής κουλτούρας που κυριάρχισε την περασμένη εικοσαετία, και αυτό δεν το γράφω καθόλου για κακό. Ο ρόλος και ο ήρωας του Νίκου Φώσκολου, που κράτησε ζωντανό το ενδιαφέρον των τηλεθεατών διαχρονικά, ταυτίστηκε απολύτως με τον ηθοποιό, από την στιγμή που δεν ήταν η πρώτη συνεργασία των δύο. Ο Φώσκολος με τον Βασιλείου είχαν συνεργαστεί πολλές φορές στο παρελθόν, στην δεκαετία του 1980, όταν το VHS, το βίντεο δηλαδή, είχε την πρωτοκαθεδρία στην διασκέδαση του κόσμου, και ο Φώσκολος είχε βρει διέξοδο είτε συνεργαζόμενος με την εταιρεία «Γιώργος Καραγιάννης κ Σία», είτε με τον Σπήλιο Χαραμή και την «Video Elite».
Με το «Patterson» του Τζιμ Τζάρμους ανοίγει το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, σήμερα Πέμπτη στις 20.00, με τον Άνταμ Ντράιβερ στον ομώνυμο ρόλο ενός οδηγού λεωφορείου που αντιμετωπίζει τις μικρές νίκες και τις ήττες της ζωής του. Πάντα ο Τζάρμους έχει ένα ενδιαφέρον είτε στις μεγάλες του στιγμές, είτε και στις λιγότερο καλές του όπως ήταν η προηγούμενή του ταινία, το «Μόνο οι Εραστές μένουν ζωντανοί».
Η νέα ταινία του Ολιβιέ Ασαγιάς, που θα γράψει το σενάριο της νέας ταινίας του Πολάνσκι, θα κάνει επίσης πρεμιέρα στο Φεστιβάλ, το επόμενο Σάββατο, στις 12 του μηνός. Η «Προσωπική Βοηθός» είναι η δεύτερη συνεργασία του Ασαγιάς με την Κρίστεν Στιούαρτ, μετά το «Clouds of Sils Maria».
Οι «Αντι/Κατοπτρισμοί» είναι ένα καινούργιο πρόγραμμα του Φεστιβάλ που θα παρουσιάσει έξι ζεύγη ταινιών με κοινές συνισταμένες για κάθε ζεύγος. Η παρουσία των ταινιών «Κριστίν» του Αντόνιο Κάμπος, με την Ρεμπέκα Χολ, ( στην φωτογραφία) και το ντοκιμαντέρ, «Κate plays Christine» του Ρόμπερτ Γκριν είναι το ζεύγος με την πιο ενδιαφέρουσα ίσως ιστορία: Την καταγραφή της Κριστίν Τσάμπακ, μιας παρουσιάστριας της Αμερικανικής τηλεόρασης, που αυτοκτόνησε στον αέρα της εκπομπής της στις 15 Ιουλίου του 1974.
Όλοι οι άνθρωποι έχουμε μέσα μας κρυμμένες δυνάμεις. Δυνάμεις που στην πορεία της ζωής μας αρχίζουμε να ανακαλύπτουμε, μέσα από τα διάφορα περιστατικά με τα οποία θα ερχόμαστε αντιμέτωποι. Σημαντικό ρόλο στην αναγνώριση και ανάδυσή τους παίζουν και οι άνθρωποι που είναι δίπλα, καθώς μεγαλώνουμε. Αν έχουμε δίπλα άτομα (γονείς, δασκάλους κτλ) που μας ενθαρρύνουν να αναλαμβάνουμε πρωτοβουλίες και μας αφήνουν να κινούμαστε όσο το δυνατόν πιο ελεύθερα, τότε έχουμε μεγάλες πιθανότητες να γίνουμε ενήλικες με αυτοπεποίθηση και πίστη στις δυνατότητές μας, άνθρωποι που δε θα καταρρακωθούν από τις δυσκολίες της ζωής. Αν πάλι, έχουμε δίπλα μας ανθρώπους που με κάποιο τρόπο μας περιορίζουν, είτε από υπερβολική αυστηρότητα, είτε από υπερπροστασία, τότε ενδέχεται ένα μέρος του δυναμικού μας να μείνει ανεκμετάλλευτο και να εξελιχτούμε σε άτομα δειλά, άβουλα, με περιορισμένες δυνατότητες.
Βρισκόμαστε χρονικά στον δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, που δυο μεγάλες χώρες γεννούν το Φασισμό και το Ναζισμό και προσπαθούν με κάθε μέσο να επιβάλλουν τα πολιτικά καθεστώτα στην Ελλάδα. Η Ιταλία, η καθαρόαιμη Φασιστική χώρα επιτίθεται στην Ελλάδα τον Οκτώριο του 1940 αλλά δεν κατάφερε να επεκταθεί λόγω του ότι η Ελλάδα είχε αναπτύξει ισχυρό πολεμικό μέτωπο στο εσωτερικό της Αλβανίας. Αφού λοιπόν οπισθοχωρεί η Ιταλία, μια άλλη δύναμη, η Ναζιστική Γερμανία εισβάλει στην Ελλάδα και μέσα σε ένα σύντομο χρονικό διάστημα καταφέρνει να υποτάξει τις περισσότερες περιοχές κυρίως την Αθήνα και την Θεσσαλονίκη και οι υπόλοιπες περιοχές διαμελίζονται στις συμμαχικές προς τη Γερμανία δυνάμεις, τη Βουλγαρία αλλά και την Ιταλία. Μια Ελλάδα, χωρίς καμία κυβέρνηση, κυβερνώμενη από τους εχθρούς της, κηρύσσεται κατοχική χώρα από Έλληνες συμμάχους των Γερμανών. Κατάρρευση της ελληνικής οικονομίας, πείνα, φτώχια εξαθλίωση χαρακτηρίζουν αυτή τη βάναυση περίοδο στην ιστορία της Ελλάδος.
